| MESLEKİ EĞİTİMİN SORUNLARI |
26.3.2010 |
 Milli Eğitim Bakanlığı, Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı, ülkemizin gelişmesinde ve kalkınmasında, toplumsal alanımızın her alanında...
|
Mesleki Eğitim Merkezleri, Milli Eğitim Bakanlığı, Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı, ülkemizin gelişmesinde ve kalkınmasında, toplumsal alanımızın her alanında ihtiyaç duyulan mesleklerde, sanayileşmenin temel unsuru olan bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarına sahip kalifiye insan gücünün yetiştirilmesinde misyon üstlenen yaygın eğitim kurumlarıdır.
Öğrencilerimiz İlköğretim okullarından mezun olurlarken, sınıf öğretmenleri, rehber öğretmenleri ve ilgili birimlerin katılımı ile oluşturulan kurullarca öğrenci yönlendirme formları doldurulur. Bu formlarda, başarılı öğrencilere akademik eğitim almaları, ders notları düşük öğrencilere de Mesleki Eğitim veren okullara yönelmeleri tavsiye edilir.
Sizce bu biraz yüzeysel kalmıyor mu? Bu kararlar verilmeden önce, gerek öğrenci velisi ve gerekse bu kurul, öğrenci ile bire bir görüşüp, öğrencilerimizin kendi yetenekleri ve istekleri doğrultusunda mesleğe yönelmeleri için fikirlerine ihtiyaç duymalıdırlar. Görevini layığı ile yerine getiren okullarımıza elbette diyeceğimiz yok.
Türk Sanayisinde ve Türk Ekonomisinde nitelikli ve kaliteli eleman olmak için daha henüz 8. sınıfta iken çok iyi düşünmek ve orta öğretime adım atarken bilinçli olarak karar verilmesi gerekmektedir.
İşte Mesleki Eğitim Kurumları, küçücük yaşlarda henüz daha çocukluklarını bile yaşamadan küçücük bedenlerine, büyük yüklerin yüklendiği evlatlarımıza, kucak açan eğitim kurumlarıdır.
Bu Kurumlara ilgili mevzuatlar doğrultusunda kayıt yaptıran aday çırak ve çırak öğrencilerimiz, okul ve çalıştığı işyeri ile sözleşme imzalayarak, okulun planlaması doğrultusunda haftanın bir günü, okulda teorik eğitime tabi tutulurlar. Haftanın diğer günlerinde ise, çalıştıkları işyerlerinde, pratik eğitimleri devam eder. Mesleğinin özelliklerine göre iki -üç yıllık eğitimleri süresince’’Meslek Hastalıkları ve İş Kazalarına’’ karşı sigortaları Devlet tarafından karşılanmaktadır. Bu eğitimlerini ve açılan sınavları başarı ile tamamlayan öğrencilere ‘’KALFALIK BELGESݒ verilmektedir. Daha sonra ilgili mevzuatlar doğrultusunda gerekli şartları yerine getirenler, ustalık eğitimlerine alınarak, açılan sınavlarda başarılı olanlara ‘’USTALIK BELGESݒ’,ve en son olarak da, ustalık yeterliliğini kazanmış olanların, yine okullarımızca açılan İş Pedagojisi Kurslarını başarı ile tamamladıkları takdirde’’USTA ÖĞRETİCİLİK BELGESݒ’ni almaya hak kazanırlar.
Yukarıda Mesleki Eğitim Merkezlerinin genel işleyişi hakkında kabaca bilgi verdikten sonra, sistemimizin özü olan Ahilik Sistemine de değinmek istiyorum.
Ahilik13. Yüz yılda, Ahi Evran önderliğinde, Anadolu topraklarında kurulan bir esnaf teşkilatıdır. Bu Teşkilat, bu topraklarda gelişip boyattı. Alın teri ve göz nuru ile yoğrulmuş nice eserler verdi yüzyıllar boyu Anadolu’muza.
Ahilik Sisteminde, bir zanaata girmek isteyenler önce çırak olarak işe başlarlar işin inceliklerini öğrenirdi. Ahilik e kabul edilme töreninden önce tuzlu su içilir şedd kuşanılır (bele kuşak bağlanır) ve şalvar giyilirdi. Tuzlu su, bilgiyi, şedd kuşanma, yiğitliğe ve hizmete hazırlığı, şalvar, namusu simgelerdi. Ahilik e girenler ‘’ yol kardeşi ‘’ denen, iki kalfa ile ‘’ yol atası ‘’ bir ustadan, meslek eğitimi alırdı. Ustasının yanında yıllarca zanaatının inceliklerini öğrenerek ‘’ pişen ‘’ çırak, gene ustasının emriyle kalfalığa geçerdi. Kalfalık süresini doldurup ustalık becerisini kazanınca da, büyük bir törenle ustalığa yükselirdi. Daha sonra bütün esnafların katıldığı büyük törenlerle usta olmaya hak kazananlara, Ahilik törelerine göre ‘’ peştamal ‘’ bağlanırdı.
Bir toplumda birlik ve dayanışmayı sağlayan en önemli unsur, müşterek değerlerin korunmasıyla mümkün olacağı unutulmamalıdır. Türklerin Anadolu’da bin yıldan beri varlığını sürdürmelerindeki sır bence Ahilik anlayışı içerisinde bu değerlere sahip çıkmakta yatmaktadır. Ahilik anlayışı toplumda yaşayan fertleri birbirine yaklaştırmış ve aralarında dayanışma duygularını ön plana çıkarmıştır.
Ahilik sisteminde;
* İyi huylu ve güzel ahlaklı olmak
* İşinde ve hayatında, kin, çekememezlik ve dedikodudan kaçınmak
* Gözü, gönlü ve kalbi tok olmak
* Şefkatli merhametli adaletli faziletli iffetli ve dürüst olmak
* Cömertlik, ikram ve kerem sahibi olmak
* Hataları yüze vurmamak
* İnsanların işlerini, içten, gönülden ve güler yüzle yapmak
* Gelmeyene gitmek, dost ve akrabayı ziyaret etmek
* Küçüklere sevgi, büyüklere karşı edepli ve saygılı olmak
* Herkese iyilik yapmak, iyiliklerini istemek
* Yapılan iyilik ve yardımı başa kakmamak
* Yaradan’dan dolayı yaratılanları hoş görmek
* Hakka, hukuka, hak ölçüsüne riayet etmek
* Hata ve kusurları daima kendi nefsinde aramak
* İyilerle dost olup, kötülerden uzak olmak
* Emri altındakileri ve hizmetindekileri korumak ve gözetmek
* Açıkta ve gizlide Allah’ın emir ve yasaklarına uymak
* İçi, dışı, özü, sözü bir olmak
* Kötülük ve kendini bilmezliğe iyilikle karşılık vermek
* Bela ve kötülüklere sabır ve tahammüllü olmak
* Düşmana, düşmanın silahı ile karşılık vermek
* İnanç ve ibadetlerinde samimi olmak
* Örf adet ve törelere uymak
* Sır tutmak, sırları açığa vurmamak
* Aza kanaat, çoğa şükür ederek dağıtmak
* Feragat ve fedakârlığı daima kendi nefsinden yapmak
* Alçak gönüllü olmak, büyüklük ve gururdan kaçınmak
* Ayıp ve kusurlarını örtmek, gizlemek ve affetmek
Yukarıda Ahilik sisteminin temel ilkeleri verilmeye çalışılmıştır. Bunlar detaylı incelendiğinde Ahilik ‘in eğitimcilere ışık tutacağı önemli özellikleri vardır. Zira Ahilik sisteminde, iş yerleri, çalışan ile çalışanlar arasında baba – oğul ilişkilerinin kurulduğu zanaatının ve ahlakın öğretildiği bir okuldur. Bu sistemde üretilen bir ürün, kusursuz, ihtiyaca cevap verecek şekilde, emeğin karşılığı, çalışanın alın teri kurumadan ödendiği, çalışan ve çalıştıranların, dayanışma içerisinde olduğu, kısaca; emek ve sermayenin barışık olduğu bir model değil mi sizce?
Günümüzde toplam kalite müşteri beklentileri tüketiciyi koruma standart üretim vs.. gibi kavramları, Atalarımız Ahilik sisteminde yaşamışlardır.Ülkemizde Kosgeb,Rekabet Kurulu,Ticaret ve Sanayi Odaları,Kooperatifler,Esnaf Odaları,Bağ-Kur,İşçi ve İşveren Sendikaları gibi ,sosyal hizmet veren kurumlar ,Ahilik Sisteminden günümüze yansıyan kuruluşlardır.
Ahilik sistemini anlatmak elbette böyle bir iki sayfalık yazılarla mümkün değildir. Biz konuyu fazla dağıtmadan asıl konumuza dönelim.
Mesleki Eğitim Merkezlerinde kendimce tespit ettiğimiz bazı eksikleri de burada dile getirmek istiyorum:
* Mesleki Eğitim Merkezlerinde öğrenim gören öğrencilerin geldikleri aile çevreleri, ailelerin sosyo- ekonomik durumları, kültür seviyeleri ve öğrencinin çalışma koşullarının ağırlığı göz önüne alındığında bir sorun yumağı ile iç içe oldukları göz ardı edilemez. Bu amaçla Mesleki Eğitim Merkezlerine, birer Rehber Öğretmen Kadrosu tahsis edilmelidir.
* Mesleki Eğitim merkezlerinde görev alan öğretmenlerin baş döndürücü bir hızla gelişen çağa ve teknolojiye ayak uydurmaları ve en önemlisi kendilerini yenilemeleri için daha sık aralıklarla hizmet içi eğitime tabi tutulmalıdırlar.
*Mesleki Eğitim Merkezlerinde laboratuar amaçlı atölyelerin donanımında, sanayinin gerisinde kalınmadan gelişen teknolojiye ayak uydurulacak şekilde donatılabilmesi için kaynaklar üretilmelidir.
* Öğrenciler okula ve işyerlerine yerleştirilirken, iş yerlerinin öğrencinin mesleğinin gerektirdiği imkânlara asgari düzeyde sahip olup olmadığı, ayrıca öğrencinin bu mesleğe yatkınlığı konusunda, öğretmenlerden rehberlik etme konusunda, faydalanılmalıdır.
*Öğrencilerin meslek seçimlerinde çok detaylı düşünmeden karar vermeleri, bu okullarda bazı meleklerde (Bayan Kuaförlüğü ve Erkek Berberliği gibi) öğrencilerin yığıldığını görmekteyiz. Bunun sonucunda, nerdeyse günde siftah bile edememekten yakınan ustalarımızın serzenişleri her geçen gün biraz daha artmakta, akabinde bir-bir kapanan işyerleri ile karşı karşıya kalmaktayız. Bundan hem müteşebbisin, hem de ülkemizin zarar göreceği unutulmamalıdır. Kısaca Ülkemizde toplumun arz talep dengesi de, korunmaya çalışılmalıdır.
* Mesleki Eğitim Merkezlerinde, her ne kadar Norm Kadro Uygulaması yapılsa da, bazı mesleklerde öğretmen sıkıntısı çekilmektedir. Bu açığın giderilmesi için, belli kurallar çerçevesinde Eğitici Ustalardan faydalanılmaktadır. Görev alan bu Eğitici Ustaların bazıları yeterli PEDOGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ almadıklarından dolayı öğrencilerle iletişimlerin de zaman- zaman sıkıntılar yaşanmaktadır. Bu arkadaşların kısa süreli de olsa, eğitici seminerlerden geçirildikten sonra Eğitim Öğretimde görevlendirilmelerinin daha uygun olacağı göz ardı edilmemelidir.
* Mesleki Eğitim Merkezlerinde haftanın bir günü teorik eğitim gören öğrencileri okulu sevdirmek ve sosyal yönden de kendilerini kanıtlayabilmelerine de fırsat vermek için haftada bir saatlik seçmeli ders adı altında Beden Eğitimi Müzik Satranç Tiyatro vb. dersler konulabilir. Böylece, öğrencilerin ruhsal yönden de gelişimlerine katkıda bulunulmuş olacaktır. Zira ruhsal yönden tatmin olmayan insanlardan, başarılı olmaları beklenemez.
* Öğrenciyi Sosyal Güvenlik Çatısı altına alan, İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarına karşı yapılan sigortanın, değişik kalemlerinin, ya Devlet yâda İşveren tarafından tamamlanarak, öğrencilerin (Emeklilik açısından) mağduriyetlerinin ortadan kaldırılması için yeni düzenlemeler yapılabilir.
* Mesleki Eğitim Merkezlerine, kırsal kesimden (Çevre Köylerden ve Beldelerden) gelen öğrenciler ‘’Taşımalı Sistemle Eğitim’’ Projesine dahil edilip kolaylık sağlanmalıdır.
turkmemur
