Memur Kurumlar Ders Notları Haberler Anketler Tarihçe Kitap - Yayınevi Forum İlanlar Dosya İndir Araçlar İletişim Sınav Salonu
Google Grupları
İş İlanlarına abone ol
E-posta:
Bu grubu ziyaret et
Kullanıcı

Kullanıcı adı:

Şifre :

Şifremi Hatırla
Şifremi unuttum   aktivasyon
Üye ol

KPSS İle İlgili Tüm Gelişme ve Haberler İçin Facebook Sayfamızı Beğeniniz.

 

MERKEZ BANKASI

 

 

Tarihçe

 

1- OSMANLI DÖNEMİ

 

Klasik Osmanlı düzeninde, para arzının ayarlanması, kredi hacminin düzenlenmesi, altın ve döviz rezervlerinin yönetimi ile iç ve dış ödemelerin gerçekleştirilmesi; hazine, darphane, sarraflar, vakıflar, bedestenler ve loncaların yüklendiği değişik rollerin bir araya gelmesiyle yerine getiriliyordu. Osmanlı paraları İmparatorluk sınırları dahilinde Venedik, Floransa, Macaristan ve Memluk paraları ile birlikte dolaşımdaydı. İlk Osmanlı parası Akçe 1326 yılında, ilk altın sikke Sultani ise 1477 yılında bastırıldı. “Kaime” adındaki ilk banknotlar 1843 yılında bastırıldı. Bu banknotlar hazine bonosu yerine de kullanılabiliyordu.

1844 yılında “Usulü Cedide Üzere Tashihi Ayar” kararnamesiyle “Mecidiye” adında standart hale getirilmiş yeni altın ve gümüş paralar bastırılarak iki metalli bir para sistemine geçildi. Bu para reformunun sonuç vermesi için Osmanlı parasının İngiliz parasına karşı kurunun sabit tutulması gerekiyordu. Bu amaçla Galata bankerlerinden Alleon ve Baltazzi ile bir anlaşma yapıldı. Bu anlaşmaya göre İngiltere ve Fransa’ya yapılacak ödemeler, bankerler tarafından belli bir ödeme karşılığında, sabit kur üzerinden yapılacak ve bu şekilde Osmanlı parasının değerinde istikrar sağlanmış olacaktı. 1847 yılında Osmanlı hükümeti Galata bankerlerine Bank-ı Dersaadet adında bir banka kurmaları için izin verdi. Böylece Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk defa dış ödemeleri düzenleme işlevini üstlenen bir banka kurulmuş oldu.

Osmanlı hükümeti ile Avrupa ülkeleri arasında aracılık görevi üstlenecek bir devlet bankasına ihtiyaç duyuluyordu. 1856 yılında İngiltere kralının bir fermanı ile İngiliz sermayeli Osmanlı Bankası “Ottoman Bank” kuruldu. Merkezi Londra’daydı. Osmanlı Bankasının faaliyetleri küçük miktarlarda kredi vermek, hükümete avans vermek ve bazı hazine bonolarını iskonto etmekle sınırlıydı

Osmanlı Bankası 1863’te önce kendini feshetti. Daha sonra Bank-ı Osmanii Şahane adını alarak ve İngiliz ve Fransız ortaklığı şeklinde yeniden örgütlenerek bir devlet bankası niteliğini kazandı. Banknot basma imtiyazı ve tekeli otuz yıl süreyle Bank-ı Osmanii Şahane’ye verildi. Osmanlı hükümeti bu süre zarfında banknot çıkarmamayı ve bu imtiyazı başka bir kuruluşa vermemeyi kabul ediyordu. Osmanlı hükümeti Bankanın karına iştirak edemeyecekti. Banka kasasında bulunduracağı altının üç katı kadar banknot basabilecekti. Bank-ı Osmanii Şahane banknot basma imtiyazı ve tekelini elinde bulunduruyordu. Banka devletin haznedarlığını yapacak, devlet gelirlerini tahsil edecek, Hazine’nin ödemelerini yerine getirecek, hazine bonolarını iskonto edecek, iç ve dış borçlara ilişkin faiz ve anapara ödemelerini yapacaktı.

1879 yılında iki metalli para sistemi terkedildi ve tek metalli para sistemi yürürlüğe girdi. 100 kuruş değerindeki Osmanlı altını yeni para birimi olacaktı.

Tevhid-i Meskukat Kanunu uyarınca 1916 yılında yeni bir para reformu yürürlüğe girdi. Reform altına dayalı tek metalli para sistemi öngörüyordu. Para birimi “kuruş” oldu. 1 lira 100 kuruşa eşitlendi.

Türkiye’de bir ulusal merkez bankası kurulmasının fikri temelleri İttihat ve Terakki

zamanında atılmıştır. Bu dönemde kurulan “İtibar-ı Milli Bankası” ileride Osmanlı Bankası’nın yerini alacak bir devlet bankası namzeti olarak görülüyordu. Ulusal bir merkez bankası oluşturulması hareketi Cumhuriyetin ilk yıllarında yeni bir evreye girmiştir.

 

2- CUMHURİYET DÖNEMİ

 

A- Osmanlı Bankasının İmtiyaz Süresinin Uzatılması

Ulusal bir devlet bankası kurulması fikri 1923 yılında toplanan Türkiye İktisat Kongresi’nde ele alınmıştır. Kongrede, bir taraftan devletin bankacılık politikasını belirleyecek, diğer taraftan banknot ihracı ile devlet kredisini tanzim edecek bir merkez bankası oluşturulması üzerinde durulmuştur. 1924 yılında Türk hükümeti Osmanlı Bankasını bir devlet bankasına dönüştürmek için bazı girişimlerde bulundu. Ancak o günkü iktisadi ve mali koşullar buna uygun değildi. Bunun üzerine aynı yıl, esasen savaş ve mütareke dönemlerinde Türkiye’deki çalışmalarını asgariye indirmiş olan Osmanlı Bankası ile Cumhuriyet hükümeti arasında bir anlaşma yapıldı. Buna göre, Bankanın 1925 yılında sona erecek olan banknot ihracı imtiyazı 1935 yılına kadar uzatılıyordu. Ancak bu süre zarfında ulusal bir merkez bankası kurulması halinde Osmanlı Bankasının buna bir itiraz hakkı olmayacaktı.

Anlaşmaya göre ayrıca;

• Mevcut banknotların dolaşımı zorunlu hale getiriliyordu. Hükümete açılacak avans miktarı 1,5 milyon liradan 5 milyon liraya çıkarılıyordu. Ayrıca, Ziraat Bankası’na 2 million lira tutarında kredi verecekti.

• Banka banknot çıkarma imtiyazına sahip olacak, ancak 1/3 oranında altın karşılığı bulunduracaktı.

• Bankaya Genel Müdür atanması Maliye Bakanlığının iznine tabi olacaktı. Bankada çalışan Türk-Müslüman personelin sayısı her yıl tedricen arttırılacaktı.

• Banka sermaye olarak 500,000 İngiliz sterlinini Türkiye’ye getirecekti.

• Banka Osmanlı döneminde ihraç edilen banknotların Cumhuriyet banknotlarıyla değiştirilmesi işini üstleniyordu

B- Hükümetin ilk Çalışmaları ve Dr. Vissering’in Raporu

1927 yılında II. İnönü Hükümeti’nin Maliye Bakanı Abdülhalik Renda Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal’e merkez bankası kurulması hakkında ana hatlarıyla bir taslak sundu. Cumhurbaşkanı bu taslağı onayladı. Osmanlı Bankası yöneticileriyle görüşmeler yapıldı. Çeşitli yabancı merkez bankalarının tüzükleri incelendi.

İlk ciddi girişim Türkiye İş Bankası tarafından yapıldı. 1927 yılında İtibar-ı Milli Bankası’nın hisse senetleri Türkiye İş Bankası’na devredilmiş ve devlet Türkiye İş Bankası’nın hissedarları arasına katılmıştı. Mart 1928’de Türkiye İş Bankası Hollanda Merkez Bankası Meclis Üyesi Dr. G. Vissering’i Türkiye’ye davet etti.

Dr. Vissering kapsamlı bir rapor hazırladı ve bunu Haziran 1928’de Türkiye İş Bankası yöneticilerine verdi. Raporda önce genel olarak Türkiye ekonomisi hakkında bilgi verilmiş, daha sonra merkez bankacılığı ve para istikrarı konularına değinilmiştir. Dr. Vissering paranın dolaşımını kontrol edecek bir merkez bankasına duyulan ihtiyacı vurgulamıştır. Dr. Vissering hükümete bağlı olmayan ve bir anonim şirket şeklinde örgütlenen özel bir merkez bankası kurulmasını önermiştir. Bankanın sermayesi tamamı altın ve dövizle ödenmek suretiyle 30 milyon lira olacaktı.

Rapora göre, Türkiye’de bir merkez bankası kurulmasına duyulan acil ihtiyaç nedeniyle ulusal ve ticari bir bankanın merkez bankasına dönüştürülmesi tecrübe, personel ve teçhizat bakımından yararlı olacaktı.

Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Celal Bayar Vissering raporunu kendi görüşlerini içeren bir notla birlikte Başbakan İsmet İnönü’ye sundu. Celal Bayar bir merkez bankası kurulmasının ülke için önemini vurgulayarak Türkiye İş Bankası olarak buna istekli olduklarını belirtti. Celal Bayar sermayesi tamamen devlete ait olan bir devlet bankası fikrine karşı olduğunu ifade ederek yeni bir banka kurmak yerine Türkiye İş Bankası’nın merkez bankasına dönüştürülmesini önerdi. Bayar’a göre Türkiye İş Bankası Vissering raporunda sıralanan merkez bankası görevlerinin birçoğunu zaten üstlenmişti.

Başbakan İsmet İnönü bu öneriye karşı çıktı. İnönü’ye göre Merkez Bankası bağımsız bir kuruluş olmak zorundaydı ve diğer özel bankalarla ilişkisi olamayacağı gibi bizzat Devlete ve Maliye Bakanlığına karşı da görevinin gerektirdiği dürüstlük ve sertlikle çalışması gerekiyordu.

C- Hükümetin İkinci Girişimi

III. İnönü Hükümeti hükümet programında ilk defa açıkça bir devlet bankası kurulması hakkında bir yasa taslağı hazırlanmasını öngörüyordu. Maliye Bakanı Şükrü Saracoglu Türk parasının istikrara kavuşmasını ve bir merkez bankası kurulmasını esas hedef olarak seçmişti. Hükümet konu ile ilgili incelemelerde bulunmak üzere Alman Merkez Bankası (Reichsbank) Başkanı Hjalmar Schacht’ı Türkiye’ye davet etti. Ancak yoğun iş programı nedeniyle Hjalmar Schacht yerine çalışma arkadaşı Karl Müller’i önerdi.

i- Müller ve Schacht Raporları

Karl Müller Nisan 1929’da Türkiye’ye gelerek temas ve incelemelerine başladı. Müller’den bir merkez bankası kurulması için gerekli önşartların olup olmadığının ve yoksa bu şartların nasıl sağlanacağının incelenmesi istenmişti. Birkaç ay Türkiye’de kalan Müller raporunu tamamlamak üzere Almanya’ya geri döndü. Hazırladığı raporu incelemesi için Schacht’a verdi. Schacht bu rapora dayanan gözlemlerini ve Müller’in raporunu 1929 yılının sonlarına doğru Türkiye’ye yolladı.

Müller’in raporuna göre Türkiye’de bir merkez bankası kurulması için gerekli koşullar yoktu. Ekonominin içinde bulunduğu düşük üretim düzeyi, zayıf ödemeler dengesi ve bozuk kamu maliyesi bir merkez bankası kurulması için gerekli şartları sağlayamıyordu. Raporda ayrıca parasal istikrarın temini için alınması gerekli mali, ekonomik ve idari tedbirleri içeren bir reform programına yer verilmişti. Türkiye’de merkezi bir ihraç bankası kurulması ancak reformların süratle uygulanıp sonuçlarının alınmasından sonra mümkün olacaktı.

Diğer taraftan Schacht rapora eklediği notta Müller’den daha esnek bir yaklaşım ortaya koymuştur. Buna göre, sözkonusu reform programının derhal uygulamaya konulması halinde, daha sonra gerçek bir merkez bankası haline dönüşecek olan bir devlet bankası kurulmasına bir itirazının olmayacağını belirtmiştir. Böyle bir kuruluş devletin ihtiyaç duyacağı dövizi itina ile temin edecek ve hazine işlemlerini bünyesinde toplayacaktır

Bu raporlar ne Türk ekonomisindeki gelişmeleri ve alınan ekonomik tedbirleri hesaba katmış, ne de böyle bir banka kurulması yönünde ülkedeki genel eğilimi dikkate almışlardı.

ii- Kont Volpi ile Yapılan Temaslar, Osmanlı Bankası’nın Görüşleri

O dönemde Türkiye ile İtalya arasında kurulan yakın ekonomik ve siyasi ilişkiler hükümeti İtalyan Maliye eski Bakanı Kont Volpi ile temas kurmaya sevketti. Kont Volpi hükümetin davetini kabul ederek Kasım 1929’da Türkiye’ye geldi. Kont Volpi milli bir bankanın süratle tesisini tavsiye etti.

Bu arada hükümet merkez bankası için bir yasal çerçeve oluşturmak üzere harekete geçti. Diğer taraftan hükümet “Büyük Bunalım” dan kaynaklanan bir kriz ortamıyla başetmek ve Türk lirasının değerini korumak için acil önlemler almak zorundaydı

Ocak 1930’da Şükrü Saracoglu parasal istikrar ve merkez bankası konularında Osmanlı Bankasından görüş istedi. Osmanlı Bankası sözkonusu devlet bankasının kuruluşuna iştirak etmek istediğini, başarısının buna bağlı olacağını, hükümetin kendi imkanları ile böyle bir projeyi gerçekleştiremeyeceğini, önceliğin parasal istikrara verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ancak dış kredi konusunda somut bir öneri getirmemiştir. Osmanlı Bankası bu konuların incelenmesi ve öneri geliştirilmesi için Prof. Rist’in görevlendirilmesini istemiştir. Hükümet Şubat 1930’da Osmanlı Bankası’nın önerilerini reddetmiştir

D- Hükümetin Üçüncü Girişimi

i- Kanun Taslağı

Milli Eğitim Bakanı Cemal Hüsnü Taray ve Ziraat Bankası Müdürü Şükrü Ataman tarafından, diğer ülkelerin merkez bankası kanunları dikkate alınarak, hazırlanan kanun tasarısı Mart 1930’da Bakanlar Kurulunda tartışıldı. Tasarıya göre bankanın 25 milyon liralık sermayesi hükümet, Türk bankaları, yabancı bankalar ve halk olmak üzere 4 kategoriye ayrılacaktı.

Hükümet tasarıyı değerlendirmek üzere Şükrü Saracoğlu başkanlığında teknik bir heyet oluşturdu. Tasarıya karşı bankacılık çevrelerinden gelen itirazlar üzerine proje kabul görmedi. Hükümet konuyu yeniden ele aldı. Tasarının maddeleri gözden geçirilmek suretiyle uzlaştırıcı yeni bir metin oluşturulması istendi

ii- Prof. Léon Morf’un İncelemeleri

Bu amaçla hükümet kanun taslağını incelemesi için 1924-26 yılları arasında Ziraat Bankası Umum Müdürlüğü görevini üstlenmiş olan Lozan Üniversitesi Profesörlerinden Léon Morf’u görevlendirdi (Mayıs 1930). Profesör Morf’a göre banka sermayesinin temini için bankaların ve yabancı şirketlerin buna zorlanmaları genel ekonomiye zarar verebilirdi. Gerekirse borç alınmasını mümkün görüyordu. Prof. Morf paranın değerinin istikrarı için bir fon kurulmasını önermiştir. Morf’un tasarıdan esas ayrıldığı nokta, para ve banknotların özdeş tutulmasıydı. Morf kağıt paralardan hükümetin sorumlu olacağı, altın karşılığı banknot ihracının ise tamamen Emisyon Bankasına ait olacağı ikili bir sistem önerdi. Buna göre önce banknotlarda sağlanacak istikrar hükümetin kağıt parayı istikrara kavuşturmasına yardım edecekti. Karşılıklı müzakerelerden sonra Prof. Morf ikinci bir rapor hazırlayarak hükümetin hem kağıt paranın hem de banknotun istikrarını birlikte sağlayabilecek gerekli kaynakları bulabileceğini belirtmiş, ancak hem kağıt para için hem de ufak para için iki ayrı karşılık fonu kurulmasını önermiştir. Şükrü Saracoglu, Morf’un son önerilerini dikkate alarak öngörülen değişiklikleri yaptıktan sonra yeni kanun taslağını hükümete sundu. Hükümet Mayıs 1930 sonunda tasarıyı TBMM’ne sevketti.

iii- Prof. Charles Rist’in İncelemeleri

28 Mayıs 1930 tarihinde Büyük Millet Meclisi’ne sunulan tasarı, önce Maliye-İktisat Müşterek Encümeni’nde, sonra Bütçe Encümeni’nde görüşülerek 9 Haziran 1930 tarihinde Meclis’in gündemine gelmiştir. Ancak, Maliye Bakanı Şükrü Saracoğlu tasarıyı geri çekip, Düyun-u Umumiye taksitlerinin ödenmesinin durdurulmasına ilişkin incelemelerde bulunmak için Türkiye’ye gelmiş olan Fransız iktisatçısı Profesör Charles Rist ile aynı gün görüşmüştür. Buna göre Prof. Rist, kağıt paranın devletin sorumluluğunda olacağı, altın esaslı banknot emisyonunun ise merkez bankasına ait olacağı ikili para sisteminin sakıncalarına dikkat çekerek Hükümetin ilk önerisine uygun olarak tüm kağıt paranın bankanın uhdesine verilmesini önermiş ve yasa tasarısında son anda değişiklik yapmıştır. Böylece Merkez Bankası yasa tasarısı 11 Haziran 1930 tarihinde Meclis’ten geçerek yasalaşmıştır.

iv- 1715 Sayılı Merkez Bankası Kanununun Özellikleri

•11 Haziran 1930 tarih, 1715 sayılı Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu uyarınca, Merkez Bankası 15 milyon sermayeli bir anonim şirket olacak, banknot ihraç etme yetkisini 30 yıllık bir süre için kullanacaktı. Bu süre, bitimine beş yıl kala uzatılabilecekti.

 

•Merkez Bankasının temel amacı ülkenin ekonomik kalkınmasını desteklemekti. Bu amaçla reeskont oranlarını belirleyecek; para piyasasını ve paranın dolaşımını düzenleyecek; Hazine işlemlerini yerine getirecek; Türk parasının değerini korumak için hükümetle ortaklaşa tüm önlemleri alacaktı.

•Banka’nın hisse senetleri dört gruba ayrılmıştır. A sınıfı hisse senetleri Hükümet kuruluşlarına ait olup, toplam sermayenin yüzde 15’ini geçemeyecektir. B sınıfı hisse senetleri milli bankalara ayrılmıştır. Banka sermayesinin yüzde 10’unu teşkil eden 15000 adet C sınıfı hisse yabancı bankalar ile imtiyazlı şirketlere tahsis edilmiştir. D sınıfı hisse senetleri ise Türk ticaret kuruluşlarıyla Türk uyruklu gerçek ve tüzel kişilere ayrılmıştır.

•Her anonim şirkette olduğu gibi, temel bir organ olarak Hissedarlar Umumi Heyeti vardır. Banka’nın en yüksek yönetim organı 8 kişilik İdare Meclisi’dir. İdare Meclisi “Banka üzerinde tam selahiyet ve murakabe hakkını haizdir. Banka’yı alakadar eden bütün işlerle iştigal” edecektir. Banka 4 kişilik bir Murakabe Komisyonu’nca denetlenecektir. Banka’nın en güçlü kişisi İdare Meclisi Reisi’dir. Banka’nın iskonto, reeskont ve faiz hadlerini ve kredi işlerini düzenleyecek bir İskonto ve Kredi Encümeni vardır. Banka’nın beşinci organı İdare Heyeti’dir. İdare Heyeti Umum Müdür’ün başkanlığında Umum Müdür Muavini ve Muhasebe Müdürü’nden oluşmaktadır. Umum Müdür, İdare Meclis’nin teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla Cumhurbaşkanı tarafından beş yıl süre ile tayin edilir

v- Merkez Bankası için Dış Borçlanma

Merkez Bankasının faaliyete geçebilmesi için öncelikle altın karşılığı olan bir miktar döviz temin etmek gerekiyordu. Ancak, Türkiye’nin ödemeler dengesi açıklarını kapatmak için büyük gayretler sarf ettiği bir dönemde böyle bir döviz rezervini bulmak çok zordu. Ayrıca, olumsuz ekonomik koşullar ve Osmanlı Devletine ait borçların geri ödemesinde yaşanan anlaşmazlık dış kredi temin etmeyi daha da güçleştiriyordu. Merkez Bankası’nın sermayesi için gerekli olan dış kaynağın önemli bir bölümü kibrit imtiyazı karşılığında American-Turkish Investment Corporation (ATIC) tarafından sağlandı. Buna göre, Hükümet 1 Temmuz 1930 tarihinden başlamak üzere 25 yıllık bir süreyle ATIC’e kibrit, çakmak ve benzeri yanıcı maddelerin üretimi, ithali, ihracı ve satışı için imtiyaz vermeyi kabul ediyordu. Buna karşılık ATIC Merkez Bankasının finansmanı için acilen uzun vadeli bir kredi sağlayacaktı. Yapılan anlaşmaya göre, ATIC yüzde 6,5 faizli, 25 yıl vadeli 10 milyon ABD altın doları kredi vermeyi kabul ediyordu.

vi- Kuruluş Prosedürünün Tamamlanması

Maliye Bakanlığı devlet memurlarını Merkez Bankası hisselerini satın almaları için teşvik etti. Basın kampanya başlattı. Ayrıca bankalar hisse senetleri hakkında halka bilgi verdi. Diğer taraftan (C) kategorisine ait hisse senetlerinden satın almaları için Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı bankalar ve şirketlerle temasa geçildi.

Kuruluş için gerekli formaliteleri tamamlamak için ulusal ve yabancı bankaların temsilcilerinden oluşan bir “Tesis Heyeti” kuruldu. Tesis Heyeti 14 Şubat 1931’de ilk toplantısını yaptı. Hisse senetleriyle ilgili resmi kayıt işlemleri 1 Mart ile 15 Nisan 1931 tarihleri arasında yürütülmüştür. Yabancı bankalar ve şirketler (C) sınıfı, ulusal bankalar ise (B) sınıfı hisse senetlerine büyük ilgi gösterdiler.

1 Haziran 1931’de hissedarlar, İdare Meclisi üyeleri ile murakıplarını seçmek üzere toplandı. İdare Meclisi oluşturuldu. İdare Meclisi Reisliği’ne ise Nusret Metya atandı. Tesis Heyeti’nde görev almış olan Ziraat Bankası Umum Müdür Yardımcısı olan Selahhatin Çam ise Merkez Bankası Umum Müdürü olarak atandı.

1 Eylül 1931 tarihinde Hükümet’çe kabul edilen Banka Nizamnamesi (Anasözleşme) 20 Eylül 1931 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Merkez Bankası 3 Ekim 1931 tarihinde Ziraat Bankası binasında faaliyete geçti. Merkez Bankası günümüzde Ankara Şubesi olarak kullanılan hizmet binasına 1933 yılında taşınmıştır

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Organlar ve Teşkilat

A- GENEL KURUL,

B- BANKA MECLİSİ,

C- PARA POLİTİKASI KURULU,

D- DENETLEME KURULU,

E- BAŞKANLIK (GUVERNÖRLÜK),

F- YÖNETİM KOMİTESİ,

G- İDARE MERKEZİ,

H- BANKNOT MATBAASI,

İ- ŞUBELER,

J- YURTDIŞI TEMSILCILIKLER VE BÜROLAR

 

A- Genel Kurul

 

Bankanın pay sahipleri defterinde yazılı bulunan hissedarlar, Bankanın Genel Kurulunu teşkil ederler. Genel Kurul, her yıl Banka Esas Mukavelesi ile tespit edilen vakitte toplanır. Genel Kurul’a Başkan başkanlık eder. Her on hisseye sahip olan veya bu miktar hisseyi temsil eden kimse bir oya sahiptir. Pay senetleri ada yazılı olup Banka’nın ilk kuruluşunda olduğu gibi dört sınıfa ayrılmıştır. (A) sınıfı pay senetleri Hazine’ye aittir ve sermayesinin yüzde 51’inden aşağı düşemez. 1715 Sayılı Kanunda Hazine’nin hissesi yüzde 25 tavanı ile sınırlandırılmış iken 1970 yılında yapılan değişiklikle Hazine’nin payı en az yüzde 51 olarak belirlenmiştir. (B) sınıfı pay senetleri Türkiye’de faaliyette bulunan ulusal bankalara ayrılmıştır. (C) sınıfı pay senetleri, ulusal bankalar dışında kalan yabancı bankalarla imtiyazlı şirketlere ayrılmıştır. (D) sınıfı pay senetleri de yine Türk uyruklu kişi ve ticari kuruluşlara ait bulunmaktadır.

Genel Kurul aşağıdaki görev ve yetkileri haizdir:

1. Banka Meclisi tarafından sunulan yıllık rapor ile Denetleme Kurulu raporunun incelenmesi;

2. Banka’nın bilanço, kar ve zarar hesabının tetkiki ile karara bağlanması;

3. Banka Meclisi üyelerinin ve Denetleme Kurulunun ibrası;

4. Sermayenin artırılması;

5. Esas Mukavelede değişiklik yapılması;

6. Bankanın tasfiyesi hakkında karar verilmesi.

B- Banka Meclisi

Banka’nın en yüksek karar organıdır. Banka Meclisi Başkan (Guvernör) ile Genel Kurulca seçilecek altı üyeden kurulur. Başkan (Guvernör), Banka Meclisi Başkanıdır. Banka Meclisi üyelerinin görev süresi, üç yıldır. Her yıl Meclis üyelerinin üçte biri yenilenir. Süreleri biten üyelerin yeniden seçilmeleri caizdir.

Banka Meclisi toplantıları Ankara’da yapılır. Gerekli hallerde başka bir yerde de toplantı yapılabilir. Toplantılar, Başkan’ın çağrısı ile ayda en az bir defa yapılır. Gündem Başkanlıkça belirlenir. Banka Meclisi üyelerin en az üçte ikisinin katılımıyla toplanır ve mevcut üyelerin çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliği halinde Başkanın katıldığı tarafın teklifi kabul edilmiş sayılır. Başkan (Guvernör) Yardımcıları, Banka Meclisi toplantılarına, oy hakları olmaksızın katılabilirler.

Banka Meclisi Üyeleri, kendileriyle, akrabalık veya menfaat bağı bulunan kişilere ilişkin kredi konularına dair müzakerelere iştirak edemezler ve oylamaya katılamazlar. Banka Meclisi Üyeleri, Banka dışında resmi veya özel herhangi bir görev alamazlar, ticaretle uğraşamazlar, bankalar ve şirketlere hissedar olamazlar.

 

Banka Meclisi;

 

a) Para politikası stratejisi ve enflasyon hedefi doğrultusunda uygulanabilecek para politikasına ve kullanılabilecek para politikası araçlarına ilişkin kararların alınması,

b) Tedavüldeki banknotların değiştirilmesine, tedavülden kaldırılmasına ve yok edilmesine ilişkin konularda düzenleme yapılması ve karar alınması,

c) Açık piyasa işlemlerine, döviz ve efektif işlemlerine, reeskont ve avans işlemleri ile reeskont ve avans faiz oranlarına, zorunlu karşılıklara ve umumi disponibiliteye, diğer para politikası işlemleri ve araçlarına, ülke altın ve döviz rezervlerinin yönetimine ilişkin usul ve esasların tespiti ile gerekli düzenlemelerin yapılması,

d) 40 ıncı maddenin (I) ve (III) numaralı fıkralarında düzenlenen hususlarda karar alınması,

e) Ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemlerinin güvenilirlik ve etkinliklerini artıracak şartlarda kurulması konusunda karar alınması, ödeme yöntemleri ile araçlarının usul ve esaslarının belirlenmesi, takas odalarının gözetim ve denetimine ilişkin düzenlemelerin yapılması,

f) Bilgi istemeye, risk ve istatistiki bilgileri toplamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesi,

g) Şube açılması, muhabir temin edilmesi, temsilcilik ve büro kurulması ile Banknot Matbaasına ilişkin konularda düzenleme yapılması ve karar alınması,

h) Provizyon ve ihtiyatlara ilişkin konularda karar alınması ile karın dağıtılmasından sonraki bakiyenin Hazineye verilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi,

ı) Bankanın bütçesinin, yıllık faaliyet raporunun, bilanço, kar ve zarar hesaplarının ve Genel Kurul gündeminin hazırlanması,

j) Sermayenin artırılmasına ve Esas Mukavelede değişiklik yapılmasına ilişkin olarak Genel Kurula öneride bulunulması,

k) Bankanın idare, teşkilat ve hizmetleri ile personeline ilişkin olarak hazırlanan düzenlemelerin onaylanması,

l) Bankanın ihtiyacı için gayrimenkul satın alınması veya iktisabı, maliki bulunduğu gayrimenkullerin gerektiğinde satılması, trampa edilmesi, bağışlanması ve sair işlemlerde bulunulması hakkında karar alınması,

m) Bankanın diğer organlarına vereceği yetkiler kapsamı dışındaki meblağlara ve kıymetlere ilişkin bağış, sulh, ibra, feragat ve terkin konularında karar verilmesi,

n) Bankanın personel kadrolarının onaylanması,

o) Bu Kanunda Para Politikası Kurulu kararına bağlı konular dışında kalan, Başkanlık (Guvernörlük)ça inceleme ve onaya sunulacak sair hususlar hakkında karar alınması ve düzenleme yapılması,

ile görevli ve yetkilidir.

C- Para Politikası Kurulu

Para Politikası Kurulu, Başkan (Guvernör)ın başkanlığı altında, Başkan (Guvernör) Yardımcıları, Banka Meclisince üyeleri arasından seçilecek bir üye ve Başkan (Guvernör)ın önerisi üzerine müşterek kararla atanacak bir üyeden oluşur. Hazine Müsteşarı veya belirleyeceği Müsteşar Yardımcısı toplantılara oy hakkı olmaksızın katılabilir. Başkanlık (Guvernörlük), Başkan (Guvernör) Yardımcılığı ve Banka Meclisi üyeliği görevi sona erenlerin Para Politikası Kurulu üyeliği de sona erer.

Müşterek kararla atanacak üyenin para politikası konusunda çalışmalarının bulunması ve ekonomi, işletme, bankacılık ve finans alanlarından birinde akademik unvana sahip, görevi ile ilgili alanda en az 10 yıl çalışmış, yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olması gerekir. Bu üyenin görev süresi beş yıldır.

 

Para Politikası Kurulu;

 

a) Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla para politikası ilke ve stratejilerinin belirlenmesi,

b) Para politikası stratejisi çerçevesinde Hükümetle birlikte enflasyon hedefinin belirlenmesi,

c) Para politikası hedefleri ve uygulamaları konusunda belirli dönemler itibarıyla raporlar hazırlayarak Hükümetin ve belirleyeceği esaslar doğrultusunda kamuoyunun bilgilendirilmesi,

d) Hükümetle birlikte Türk Lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirlerin alınması ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejiminin belirlenmesi,

ile görevli ve yetkilidir.

Para Politikası Kurulu kararları, Başkan (Guvernör) tarafından yürütülür ve Banka Meclisinin bilgisine sunulur.

 

D- Denetleme Kurulu

 

Denetleme Kurulu, Bankanın bütün muamele ve hesaplarını denetler. Başkanlık (Guvernörlük), Denetleme Kurulunun talep edeceği bütün malumat ve vesikaları vermekle yükümlüdür. Denetleme Kurulunun yönetme yetkisi olmayıp, mütalaalarını yazılı olarak Banka Meclisine bildirir ve bir kopyasını da Başbakanlığa verir. Kurul yıl sonunda muamele ve hesaplar hakkında hazırlayacağı raporu Genel Kurula arz eder.

Denetleme Kurulu üyeleri hissedarlar tarafından seçilir. A sınıfı hissedarınca bir üye, B ve C sınıfı hissedarlarınca iki üye, D sınıfı hissedarlarınca bir üye olmak üzere seçilen dört üyeden oluşur. Görev süreleri 2 yıldır. Denetleme Kurulu üyeleri, Bankanın karına iştirak edemezler.

E- Başkanlık (Guvernörlük)

Başkan (Guvernör)

Başkan (Guvernör), Bakanlar Kurulu kararıyla beş yıllık bir dönem için atanır. Bu sürenin sonunda yeniden atanabilir.

Başkan (Guvernör) Banka dışında resmi veya özel herhangi bir görev alamaz, ticaretle uğraşamaz, bankalar ve şirketlere hissedar olamaz.

Görev, Temsil ve Yetki

· Başkan (Guvernör), en yüksek icra amiri sıfatıyla Bankayı sevk ve idare eder. Yurt içinde ve dışında temsil eder.

· 1211 sayılı Kanun hükümlerinin ve Banka Meclisi tarafından alınacak kararların yürütülmesini sağlar.

· 1211 sayılı Kanunla Bankaya verilen görevlerin ifası için uygun bulacağı tedbirleri alır ve gerekli göreceği hallerde, bunlar hakkında Banka Meclisi’ne önerilerde bulunur.

Başkan (Guvernör)ın geçici olarak yokluğunda kendisine, tayin edeceği Başkan (Guvernör) Yardımcısı vekalet eder. Başkanlığın boşalması halinde, Banka Meclisince Başkan (Guvernör) Vekili olarak seçilecek bir Başkan Yardımcısı, Başkanlık (Guvernörlük) görevini ifa eder ve yetkilerini kullanır.

Başkan (Guvernör) Yardımcıları

Başkan (Guvernör)a yardımcı olmak üzere dört Başkan (Guvernör) Yardımcısı atanır. Başkan (Guvernör) Yardımcıları hukuk, maliye, ekonomi, işletme, bankacılık ve finans alanlarından birinde lisans veya lisansüstü öğrenim görmüş, yeterli bilgi ve deneyime sahip ve meslekleri ile ilgili olarak en az on yıl çalışmış kişiler arasından Başkan (Guvernör)ın önerisi üzerine müşterek kararla beş yıl süre ile atanırlar. Başkan (Guvernör) Yardımcıları bu sürenin sonunda yeniden atanabilirler.

F- Yönetim Komitesi

.Yönetim Komitesi, Başkan (Guvernör)ın başkanlığı altında Başkan (Guvernör) Yardımcılarından kurulur. Başkan (Guvernör)ın başkanlık edemediği hallerde, tayin edeceği Başkan (Guvernör) Yardımcısı Yönetim Komitesine başkanlık eder.

Yönetim Komitesinin görevleri:

1. Başkan (Guvernör)ca lüzum görülen hallerde, Banka Meclisi kararına bağlanacak hususları önceden inceleyerek, Banka Meclisine yapılacak teklifleri hazırlamak;

2. Bankanın idare, teşkilat ve hizmetlerine ilişkin yönetmelikleri hazırlamak;

3. Yönetmeliklerle Yönetim Komitesinin kararına bırakılan hususlarda karar almak;

4. Banka işlemlerinde koordinasyonu sağlamak;

5. Atanmaları Banka Meclisince yapılan personel dışında (2. derecenin altında) kalan memur ve hizmetlilerin tayin, aylıklarını tespit, işten çıkarma ve emeklilik gibi işlemleri yapmak.

Yönetim Komitesi toplantılarında kararlar, tam üye sayısının çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde, Başkan (Guvernör)ın katıldığı teklif kabul edilmiş sayılır.

 

G- İdare Merkezi

 

İdare Merkezi, Başkanlık ve birimlerden oluşur. İdare Merkezi Teşkilatı, 16 Genel Müdürlük, Güvenlik ve Savunma Sekreterliği ve Teftiş Kurulu Başkanlığı olmak üzere toplam 18 birimden oluşturulmuştur.

Genel Müdür, Kurul Başkanı, Güvenlik ve Savunma Sekreteri birim başkanı olarak birimini bu Yönetmelikle yer alan usul ve esaslar doğrultusunda sevk ve idare eder. Birim başkanı, birimin tüm görevlerinin yerine getirilmesinden ve yönetiminden sorumludur.

Birimlerde belirlenen sayıda Genel Müdür Yardımcısı, Güvenlik Sekreter Yardımcısı, birim başkanının yapacağı iş bölümü uyarınca birimin görevlerini yerine getirmekle yükümlüdür.

Birimler görevlerini, bu Yönetmelikte belirtilen müdürlükler eliyle yürütürler. Birim müdürleri, müdürlüğünün tüm işlerinden ve birim başkanının vereceği görevlerin yerine getirilmesinden sorumludur.

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü.

· Banka’nın, temel amacı olan fiyat istikrarını sağlamaya yönelik olarak uygulayacağı para politikasını belirleyebilmesi için gerekli ekonomik analizi yapmak,

· Bankanın uygulayacağı para politikasını belirlemekte kullanacağı modelleri geliştirmek,

· Banka’nın temel görev alanlarında gerekli ekonomik analizi yapmak,

· Para politikasına ilişkin karar alma süreci içinde Birim ile diğer birimler arasındaki eşgüdümü sağlamak,

· Enflasyon raporunu ve Para Politikası Kurulu’nca istenilen diğer raporları hazırlamak,

· Kalkınma planları ve yıllık programlar ile yıllık bütçelerde yer alan ve Banka’yı ilgilendiren konu ve tedbirlerle ilgili çalışmaları yapmak, bu konulardaki çalışmalara ilgili birimlerle eşgüdüm sağlayarak katılmak, Banka önerilerini hazırlamak,

· Banka’nın yıllık faaliyet raporu taslağının hazırlanmasına katkıda bulunmak,

· Ulusal ve uluslararası kuruluşların Banka’dan talep ettikleri bilgilerin hazırlanmasına katkıda bulunmak,

· Kendisine verilen görevlerle ilgili olarak yurtiçi ve yurtdışı görüşmelere katılmak,

· Yurtiçi ve yurtdışı yayınları izlemek, belge ve bilgi sağlama hizmetlerini yürütmek,

· Banka’nın yayın satın alma ve abonman işlerini yürütmek,

ile görevlidir.

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü yedi Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Para Politikası Stratejileri Müdürlüğü

Yapısal Analiz Müdürlüğü

Finansal Analiz Müdürlüğü

Uluslararası Ekonomik Analiz Müdürlüğü

Ekonomiyi İzleme ve Öngörü Müdürlüğü

Para Politikası Destek Hizmetleri Müdürlüğü

Bilgi ve Belge Müdürlüğü

Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü.

· Fiyat istikrarının gerçekleştirilmesi hedefi doğrultusunda finansal istikrarın sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak finansal sektörde faaliyet gösteren kuruluşlar ve mali piyasalarla ilgili gelişmeleri izlemek, değerlendirmek, araştırma ve incelemeler yapmak, gerektiğinde ilgili mercilere görüş vermek,

· Finansal İstikrar Raporunu hazırlamak,

· Zorunlu karşılıklara ve gerektiğinde umumi disponibiliteye ilişkin esas ve şartları belirlemek ve uygulamayla ilgili işleri yürütmek,

· Bankaların kredi verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranları ve katılma hesaplarında uygulayacakları kar ve zarara katılma oranları ile kredi işlemlerinde faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlere ilişkin esas ve şartları belirlemek,

· Kredi kuruluşlarınca kabul edilecek mevduat ve katılma hesaplarının vade ve türlerini belirlemek,

· Bankalar ve yetkili müesseselerin döviz pozisyon yönetimleri ile ilgili olarak Banka görev alanına giren hususlarda düzenleme yapmak,

· Mali piyasalardaki güven ve istikrarın temini amacıyla, Hazine Müsteşarlığı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu v.b. kuruluşlar ile Banka arasında sürdürülen işbirliği çerçevesinde yapılacak çalışmaların alt yapısını oluşturmak, adı geçen kurumlarla bilgi ve belge paylaşımının koordinasyonunu sağlamak,

· Finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri ve Bankaca uygun görülecek benzeri mali kurumların müşterilerinin kredi ve risk bilgileri ile protestolu senet bilgilerini toplamak ve bu kurumlara bildirmek,

· Banka’ya, çeke ilişkin mevzuat ile verilen görevleri yerine getirmek ve bankalararası takas odaları faaliyetlerini yürütmek,

· Ödeme araçları ve ödeme sistemleriyle ilgili olarak inceleme ve araştırma yapmak, bu konularda Banka’ya verilen görev ve yetkiler çerçevesinde Banka’nın ilgili diğer birimleri ile gerekli koordinasyonu sağlamak suretiyle gerektiğinde düzenleme yapmak,

· Banka Kanunu’nun 45. Maddesine istinaden, döviz üzerinden düzenlenmiş senetlerin reeskonta kabulu suretiyle kabul finansmanı kapsamında kullandırılan ihracat reeskont kredileri ile ilgili işlemleri yürütmek,

· Banka'nın orta ve uzun vadeli dış kredi anlaşmalarına ilişkin işlemlerini yürütmek,

· Hazinece veya Hazine garantisiyle diğer kuruluşlarca yurt dışından sağlanan proje ve yapısal uyum kredilerini izlemek ve bankacılık işlemlerini yürütmek,

· Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki mevzuatın ihracat, ithalat, görünmeyen işlemler ve sermaye hareketlerine ilişkin hükümlerini uygulamak,

· İhracatı teşvik mevzuatı hükümlerini uygulamak,

ile görevlidir.

Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürlüğü yedi Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Düzenleme ve İzleme Müdürlüğü

Mali Sektör Değerlendirme Müdürlüğü

Risk Merkezi Müdürlüğü

Ödeme Araçları ve Takas İşlemleri Müdürlüğü

Yatırım ve Finansman Araçları Müdürlüğü

Kambiyo Mevzuatı Müdürlüğü

Dış Ticaret Müdürlüğü

Baş Hukuk Müşavirliği ve Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

.· Banka hizmetlerinin yürütülmesinde diğer birimlere gerekli hukuki yardımı yapmak, Başkanlık Makamı’nın havalesi ile Banka’ya ilişkin her türlü hukuki sorunla ilgili görüş bildirmek,

· Banka’ya ilişkin her türlü hukuki uyuşmazlığın ilgili mercilerde çözümlenmesinde Banka’yı temsil etmek ve gerekli tüm işlemleri yaparak sonuçlandırmak,

· Başkanlık Makamı’nın Onayı veya havalesi ile, Banka’ya ilişkin mevzuatın ve hukuki belgelerin hazırlanma çalışmalarına katılmak ve görüş bildirmek,

· Başkanlık Makamı’nın bilgi ve onayı ile hukuk ve yargı uygulamalarının izlenmesi ve gerekli eğitimin sağlanması için yurtiçindeki ve yurtdışındaki yargı mercileri, bankalar ve üniversiteler ile benzeri bilimsel kurum ve kuruluşlarla ilişki kurmak, mesleki toplantılar düzenlemek ve bunlar tarafından düzenlenen kurs, seminer ve toplantılara katılımı sağlamak,

İle görevlidir.

 

Bilişim Teknolojileri Genel Müdürlüğü

 

· Banka’da bilgi ve iletişim sistemleri ile otomasyonla ilgili stratejileri oluşturmak, bu alandaki teknolojik gelişimleri yakından takip etmek, bilişim personelinin güncel bilgileri edinmesini sağlamak, orta ve uzun vadeli planlar geliştirmek, yıllık çalışma planları hazırlamak, bu planlar çerçevesinde proje çalışmalarını yürütmek, sonuçlandırmak ve izlemek,

· Banka bilişim sistemleri platformu ve gereksinimleri için uygun donanım, yazılım ve diğer unsurların seçimini yapmak, sistemlerde verimliliğin artırılması yönünde araştırmalar yapmak, uygulamaya sunmak,

· Bilişim sistemlerinin hazırlanması, kullanılması ve taleplerin karşılanmasına yönelik standartları belirlemek, duyurmak ve uygulanmasını sağlamak. Yedek işletim merkezleri kurmak suretiyle sistemler üzerinden sunulan hizmetlerin sürekliliğini sağlamak,

· Şubelerde bulunan bilişim servisleri ile bilişim gruplarının teknik çalışmalar yönünden eşgüdümünü sağlamak, işletim, bakım ve destek çalışmalarını yönlendirmek, projelere dahil etmek,

· Bilişim güvenliği konusunda çalışmalar yapmak, bilişim sistemleri üzerinde güvenlik katmanları oluşturmak ve güvenlik politikaları geliştirmek suretiyle Banka bilişim sistemlerinin ve bu sistemler üzerinde yer almakta olan bilgilerin güvenliğini sağlamak,

· Bilişim sistemlerinin verimli bir şekilde kullanılabilmesi için kalite ve iyileştirme çalışmaları yapmak, sistemlerin ve üzerindeki uygulamaların aksama olmadan çalışması için gerekli önlemleri almak, iş planları çerçevesinde öncelikleri belirleyerek bakım ve onarım çalışmalarını yapmak, yaptırmak,

· Banka’da bilişim sistemlerine ilişkin gereksinim duyulan ve planlanan uygulamaları geliştirmek, kullanma kılavuzları ile birlikte çalışır durumda ilgili birimlere teslim etmek, uygulama kullanıcılarının eğitimi konusunda İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü ile işbirliği yapmak,

· Birimin çalışmaları ile ilgili belgeleme yapmak, geliştirilen sistemler hakkında teknik dokümanları derlemek, birim kitaplığını oluşturmak,

· Bilişim sistemlerinin işletimi, çeşitli geliştirimler ve yeni yatırımlar konusunda bütçeleme yapmak, İnşaat ve Malzeme Genel Müdürlüğü ile eşgüdüm halinde çeşitli alımları ve yatırım programlarını gerçekleştirmek, mevcut bilişim sistemlerinin işletimine yönelik fatura takibi ve ödeme işlemlerinin aksamadan yapılmasını sağlamak,

· Ülkemiz ödeme sistemlerinin ve uluslararası bağlantılarının kurulması, işletilmesi ve geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapmak, teknik altyapı yönüyle eşgüdüm sorumluluğunu üstlenmek, sistemlerin ve iletişim altyapısının işletimini yürütmek,

· e-Kurum, e-Devlet, e-Ülke, ve e-Avrupa gibi yaklaşımlar çerçevesinde gerekli durumlarda ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği halinde teknoloji destekli ve vatandaş odaklı bilişim sistemlerinin kurulmasını sağlamak,

ile görevlidir.Bilişim Teknolojileri Genel Müdürlüğü; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları ve Müdürlerin yönetimi altında altı Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir :

Ödeme Sistemleri Müdürlüğü,

Sistem Teknik Destek Müdürlüğü,

Sistem İşletim Müdürlüğü,

Uygulama Geliştirme Müdürlüğü

Sistem Araştırma ve Planlama Müdürlüğü,

Bilişim Güvenliği ve Kalite Denetimi Müdürlüğü.

 

Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

 

· Banka’nın uluslararası kuruluşlar ile kurumsal ilişkilerini düzenlemek, Gümrük Birliği ve Avrupa Birliği ile ilişkileri izlemek ve raporlamak,

· Banka’nın orta ve uzun vadeli dış kredi anlaşmalarına ilişkin işlemleri yürütmek,

· Hazine adına Devlet’in dış borçlarını izlemek ve bu borçların geri ödemelerini yapmak, Hazine adına Devlet’in aldığı dış kredilerin kullanımını yönetmek, Hazine’nin yurtiçi ve yurtdışı finans çevreleri ve ilgili kurum ve kuruluşları ile olan ilişkilerinde danışmanlık yapmak ve bu kapsamda gerekli faaliyetleri yürütmek,

· Dünyadaki ekonomik gelişmeleri ve uluslararası piyasalardaki yeni oluşumları izleyerek kısa ve uzun dönemde raporlamak,

· Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki mevzuatın ihracat, ithalat, görünmeyen işlemler ve sermaye hareketlerine ilişkin hükümlerini uygulamak,

· İhracatı teşvik mevzuatı hükümlerini uygulamak,

ile görevlidir.

1993 yılından önce Kambiyo Genel Müdürlüğü adı altında faaliyet gösteren Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü dört Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Avrupa Birliği ile İlişkiler Müdürlüğü

Uluslararası Kuruluşlar Müdürlüğü

Dış Ekonomileri İzleme Müdürlüğü

Protokol Müdürlüğü

Emisyon Genel Müdürlüğü

· Ulusal paranın basımı ve dolaşımını düzenlemek,

· Banknotları dolaşıma çıkarmak ve gerekli görüldüğü zaman yeni emisyonlarla değiştirmek, banknotların baskı programını düzenlemek ve kıymet üretiminin kesintisiz ve verimli bir biçimde gerçekleştirilmesi için Banknot matbaası Genel Müdürlüğü ile eşgüdüm sağlamak,

· Kıymetlerin muhafaza, nakil, iptal ve yok etme işlemlerine ilişkin esasları belirlemek,

· Banknot işleme sistemlerinin çalışma şartlarını belirlemek,

· Banka’ca alım-satımı yapılan efektiflerden yeni dolaşıma çıkarılan ve dolaşımdan çekilenler hakkında şubelere, bankalara ve ilgili kuruluşlara gerekli duyuruları yapmak,

· Banknot, madeni para ile sikke veya külçe halinde altınların muhafaza ve nakil işlemlerini yürütmek,

· Dolaşımdan kaldırılan banknotlar ile eskimiş, yıpranmış ve fiziki parça kaybına uğramış banknotların dolaşımdan çekilmesi ile sayım, ayırım, iptal ve yok etme işlemlerini yürütmek,

· Banknot, madeni para, altın, Devlet iç borçlanma senetleri, hisse seneti, tahvil ve sair kıymetli kağıtlarla, tarihi değeri bulunan doküman ve eşyaların sergilenmesi ile ilgili işlemleri yürütmek,

· Devlet iç borçlanma senetlerinin basımından yok edilmesine kadar bütün mali servis işlemlerini yapmak ve Haznedarlık işlemlerini yerine getirmek,

· Banka hisse senetleri ile ilgili işlemleri yapmak,

· Banka’nın Türk Lirası mevduat hesaplarından yapılacak nakden ve hesaben ödemeler ile mevduat, havale ve senet tahsil işlemlerinin yapılmasına ilişkin esas ve şartlar ile Banka’ca yapılacak her türlü bankacılık işlemlerinde uygulanacak faiz, komisyon, ücret ve masraflarla ilgili esasları belirlemek, şifreye tabi işlemlerde kullanılacak şifreleri hazırlamak, Tarifeler Yönetmeliği’nde yapılacak değişikliklere ilişkin birim taleplerini eşgüdüm içinde sonuçlandırmak,

· Tek Hazine Hesabı Sistemi ve vergi tahsilatı işlemleri ile Banka’ca ödenen komisyon ve masrafları izlemek, bankalarla yapılacak yurtiçi dahili muhabirlik anlaşmalarını düzenlemek,

ile görevlidir. Emisyon Genel Müdürlüğü üç Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Emisyon Müdürlüğü

Banknot Hareketleri Müdürlüğü

Hazine ve Mali Servis İşlemleri Müdürlüğü

Güvenlik ve Savunma Sekreterliği

Güvenlik ve Savunma Sekreterliği; ilgili Bakanlık, Kurum ve Kuruluşların yanı sıra mülki, askeri ve ilgili diğer makamlarla koordinasyonda bulunmak suretiyle barışta, olağanüstü hal, sıkıyönetim ile seferberlik ve savaş hallerinde İdare Merkezi, Şube ve tesislerde aşağıda belirtilen görev ve hizmetlerin yürütülmesinden, planlanmasından, düzenlenmesinden, koordine ve denetiminden Başkanlık Makamına karşı sorumludur;

· Bankanın özel güvenlik teşkilatı hizmetlerinin planlanması, düzenlemesi, koordinesi, yürütülmesi takip ve kontrolü,

· Birimin ihtiyacı olan personel ile araç, gereç, malzeme, teçhizatın temini hususlarında Başkanlığa tekliflerde bulunulması ve uygulamaların takip edilmesi,

· Özel Güvenlik Teşkilatı’nın İdare Merkezi ve Şube, demirbaş ve cari harcama ihtiyaçlarına ilişkin güvenlik amaçlı silah, teçhizat, malzeme alımları bütçesinin planlanması, koordinasyonu, hazırlanması, teklifi ve alımını takiben usulüne uygun kullanılması ve muhafazası,

· Bankanın koruyucu güvenlik hizmetleri ile yangın önleme tedbirlerinin planlaması, düzenlenmesi, koordinasyonu ve yürütülmesi, kontrol ve takibi,

· Sekreterlik görev ve faaliyet alanı ile ilgili olarak periyodik eğitimler ve özel denetimlerin planlanması, yürütmesi ve sonuçlarının ilgili makamlara bildirmesi,

· Bankanın topyekün savunma sivil hizmetleri konusunda İçişleri Bakanlığı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ile koordinasyon sağlayarak ilgili mevzuat doğrultusunda Özel ve Müşterek Planların hazırlanması ve uygulamaya hazır tutulması,

ile görevlidir.

Güvenlik ve Savunma Sekreterliği hizmet ve faaliyetlerini, aşağıdaki teşkilat yapısı ile yürütür.

· Savunma Uzmanı (Personel, Lojistik Seferberlik Şubesi),

· Sivil Savunma Uzmanı (Sivil Savunma ve Koruyucu Güvenlik Şubesi),

· Güvenlik Müdürü,

· İdari İşler Bürosu.

İç Denetim Genel Müdürlüğü

· Uygun risk tanımlama yaklaşımlarını kullanarak, Banka’nın tüm birim ve şubelerinin etkinliklerini ve bu Birim ve Şubelerin denetim sıklığını gösteren esnek ve uygulanabilir risk odaklı denetim planları yapmak ve geliştirmek, denetim planlarında tanımlanan risklerin ölçülmesini sağlamak, denetim planlarını Başkan’ın onayına sunmak,

· Yıllık denetim planlarının onaylandığı şekilde uygulanmasını sağlamak ve denetim etkinliklerini gerçekleştirmek, Başkanlıkça talep edilen özel görev, proje ve diğer görevleri gerçekleştirmek,

· Genel Müdürlüğün görevlerini yerine getirebilecek yeterli bilgi, beceri, deneyim ve bu yönetmeliğin gerektirdiği mesleki yeterliliğe sahip iç denetim kadrosunu Bankanın insan kaynakları politikaları ile eşgüdüm içinde oluşturmak,

· Banka’nın yıllık program, plan ve hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını denetlemek,

· Banka’nın görev kapsamında, nakit para ve diğer varlıklarının yeterli derecede korunup korunmadığını denetlemek,

· Yeterli iç kontrol unsurlarının oluşturulup oluşturulmadığını değerlendirmek,

· Denetim etkinliklerinin sonuçları hakkında Başkan’a Banka Meclisi’ne ve Denetleme Kurulu’na Başkanlıkça belirlenecek sürelerde bilgi sunmak,

· Başkanı, denetim alanındaki gelişmeler ve en iyi uluslararası uygulamalar konusunda düzenli ve sürekli biçimde bilgilendirmek,

· İstatistiksel analize tabi tutulan konular ve bunlara ilişkin ölçüm sonuçları hakkında Başkana rapor sunmak,

· Denetimler sırasında karşılaşılan ve inceleme veya soruşturma yapılmasına gerek duyulan durumları ve gelişmeleri Başkanın bilgisine ve görüşüne sunmak,

· Bağımsız dış denetim kapsamı da gözönüne alınarak denetim çalışmalarının en üst düzeyde gerçekleştirilmesini sağlamak,

· Banka etkinliklerinin denetlenmesi sırasında uyulacak usul ve esasları tanımlayan bir denetim rehberi hazırlamak,

· Denetim etkinliklerin Ahlaki Kurallar ve İç Denetim Mesleki Uygulama Standartları ile uyumlu olmasını sağlamak,

ile görevlidir.

İç Denetim Genel Müdürlüğü, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Başdenetçiler, Denetçiler ve Denetçi Yardımcılarından oluşur.

 

İletişim Genel Müdürlüğü

 

· Doğrudan Başkan ve Yönetim Komitesi tarafından verilecek görevleri yapmak, bu çerçevede Banka birimleri arasındaki işbirliğini, çalışma organizasyon ve eşgüdümünü sağlamak,

· Banka Meclisi ve Yönetim Komitesi toplantılarının sekretarya işlerini yürütmek,

· Banka’nın temel hedefi olan fiyat istikrarına ulaşmada kamuoyu oluşturmak ve Banka politikalarının doğru algılanmasını sağlamak üzere, doğrudan veya medya aracılığı ile, para politikasını destekleyici halkla ilişkiler faaliyetleri yürütmek,

· Banka üst yönetiminin kamuoyu ve medya ilişkilerini organize etmek ve bu alandaki faaliyetlerin daha etkin bir biçimde gerçekleştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak,

· Banka’nın medya ile ilişkilerini, Banka’nın itibarı ve güvenilirliğini sarsmayacak biçimde ve eşitlik ilkesi doğrultusunda yürütmek,

· Banka yönetimince oluşturulan politikaları Banka teşkilatına ve kamuoyuna tek elden duyurmak, Banka'nın Basın Sözcülüğü görevini, Banka’nın kurumsal hedefleri ve kimliği açısından şeffaflık, iletişimde netlik, doğruluk ve dürüstlük temel ilkeleri çerçevesinde, temel hedef olan fiyat istikrarına ulaşmada toplumun desteğinin sağlanması amacına yönelik olarak yerine getirmek, Banka'nın iç ve dış iletişim ve bilgi sunumu işlerini yürütmek,

· Ulusal ve uluslararası medyayı izlemek ve gelişmeler konusunda üst yönetimi bilgilendirmenin yanısıra, uygulanan basın ve halkla ilişkiler politikalarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak,

· Banka politikalarına katkı sağlamak amacıyla Türkçe ve yabancı dillerde hazırlanan çalışmaların çevirilerini yapmak,

· Banka'nın tüm iç ve dış haberleşme işlerini yürütmek, Banka içinde hazırlanmış bilgi, belge, rapor, bülten vb. çalışmaların Banka içi ve Banka dışına dağıtımını sağlamak,

· Banka politikalarını çalışanlara benimsetmek ve bu yolla verimi artırmaya yönelik çalışmalar yapmak, üst yönetimin çalışanlarla olan ilişkilerini düzenlemek,

· Bankanın dokümantasyon hizmetlerini yürütmek,

· Banka Hissedarlar Genel Kurul Toplantısı'nın yapılması ile ilgili işleri yürütmek,

ile görevlidir.

İletişim Genel Müdürlüğü beş Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Kamuoyu İle İlişkiler Müdürlüğü

Banka Meclisi ve Denetleme Kurulu Hizmetleri Müdürlüğü

Çeviri Müdürlüğü

Haberleşme Müdürlüğ

Özel Kalem Müdürlüğü

İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü

· Banka’nın personel politikasını belirlemek ve uygulamada etkinliği sağlamak için üst yönetime önerilerde bulunmak,

· Banka’nın ihtiyaçlarına uygun personelin seçimini yapmak, istihdam şekillerini belirlemek ve teşkilat içinde niteliklerine uygun işlerde çalışmalarını sağlamak,

· Personelin her türlü özlük işlerini yürütmek ve izlemek,

· Ücret sisteminin düzenlenmesi ve geliştirilmesi hakkında yönetimce alınacak kararlara esas oluşturacak çalışmalar yapmak, personele verilecek ek istihkaklar ile ücret niteliğindeki sair ayni veya nakdi olanaklara ilişkin görüşler geliştirmek ve bu hususlarda ilgili birimlerle koordineli çalışmalar yapmak,

· Çalışanları, personele ilişkin mevzuat, özlük hakları, sosyal güvenlik ve uygulamalar hakkında bilgilendirmek ve gerektiğinde ilgili birim ve mercilere teknik görüş vermek,

· Banka’nın teşkilatını, işlem ve çalışmalarını verimi arttıracak, tasarruf sağlayacak, hizmetin kalitesini yükseltecek şekilde düzenlemek ve bu amaçla uygun yöntemler geliştirmek,

· Birimlerin iş analizi, iş ve görev tanımları ile standardizasyon çalışmalarını yapmak, personelin verim standartlarını belirleyecek yöntemler geliştirmek ve uygulamak,

· Banka personeli için eğitim ihtiyacı analizi yapmak ve eğitim ihitiyacını belirlemek,

· Banka’nın genel amaç ve politikasına, teknolojik, ekonomik ve sosyal gelişmelere uygun etkili bir eğitim sistemi kurmak, bu konuda araştırma yapmak, eğitim plan ve programları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek,

ile görevlidir.

1997 yılından önce Personel Genel Müdürlüğü adı altında faaliyet gösteren İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü beş Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Personel Yönetimi Müdürlüğü

Kadro ve Personel Hareketleri Müdürlüğü

Sicil ve Sosyal Güvenlik İşlemleri Müdürlüğü

Organizasyon ve Değerlendirme Müdürlüğü

Personel Geliştirme ve Yetiştirme Müdürlüğü

İnşaat ve Malzeme Genel Müdürlüğü

· Banka’nın ihtiyacı için taşınmaz satın alınması, satılması, kiralanması, inşaat, tadilat, tesisat, tevsii ve onarım işlerini yürütmek,

· Banka’ya ait bina ve tesislerin mekanik, elektrik ve elektronik işlerini yapmak veya yaptırmak,

· Banka ihtiyacı için gerekli demirbaş eşya ve malzemeyi temin etmek,

· Banka Alım, satım ve İhale İşleri Yönetmeliği esaslarına göre İdare Merkezi Alım, Satım ve İhale Komisyonu ile yetki alanına giren diğer komisyonların işlerini yürütmek,

· Banka’nın araç ve hizmete yönelik ulaşım işleri ile konusuna giren destek hizmetlerini yürütmek,

ile görevlidir.

İnşaat ve Malzeme Genel Müdürlüğü beş Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Alım Satım ve İhale İşleri Müdürlüğü

İnşaat ve Emlak İşleri Müdürlüğü

İşletme Müdürlüğ

Malzeme Müdürlüğü

Daire Hizmetleri Müdürlüğ

İstatistik Genel Müdürlüğü

· Mali ve ekonomik konularda veri toplamak, bu verilere dayanarak, istatistikler üreterek Banka içi ve Banka dışı kullanıma sunmak,

· Kamuoyunu bilgilendirme çerçevesinde para ve banka istatistiklerini derlemek ve yayınlamak ile Banka’nın Basın Bülteni ve Üç Aylık Bültenini hazırlamak,

· İstatistiki bilgilerin toplanmasında kamu kurum ve kuruluşları, Hazine Müsteşarlığı, Devlet İstatistik Enstitüsü, diğer ülkelerin istatistiki bilgi toplamaya yetkili makamları ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmak,

· Uluslararası kuruluşlarca geliştirilen istatistiki standartlara uyumlu istatistikler üretmek üzere standardizasyon çalışmalarını izlemek ve uluslararası kuruluşlarca istenen standartlara uygun olarak üretilen istatistiki tabloları bu kuruluşlara iletmek ve eşgüdümü sağlamak. Uluslararası istatistiki standart geliştirme konusundaki proje çalışmalarına katılmak,

· Ödemeler dengesi bilançosunu, uluslararası kavram ve standart kayıt sistemine uygun olarak oluşturmak, dış varlıklar ve dış yükümlülükler tablosunu hazırlamak,

· Para-kredi politikalarının reel sektör üzerindeki etkilerini izlemek amacıyla firmaların mali tablolarını değerlendirmek, bunları uluslararası sektör sınıflamasına göre birleştirip sektörel değerlendirme raporları hazırlamak,

· Banka’nın diğer birimleri ile işbirliği içinde veri bankası kurmak, veri tabanı uygulamaları geliştirmek,

· Toplanan istatistiki bilgilerle gerekli görülen istatistiki analiz ve değerlendirme çalışmalarını yapmak

ile görevlidir.

İstatistik Genel Müdürlüğü üç Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Parasal ve Finansal Veriler Müdürlüğü

Ödemeler Dengesi Müdürlüğü

Reel Sektör Verileri Müdürlüğü

İşçi Dövizleri Genel Müdürlüğü

· Yurtdışında yaşayan vatandaşların tasarruflarının yurda getirilmesini sağlamak amacıyla döviz hesapları açmak ve bu hesaplarla ilgili iş ve işlemleri yapmak,

· Banka nezdinde açılan döviz hesaplarına ilişkin istatistiki bilgileri hazırlamak ve değerlendirme raporları düzenlemek,

ile görevlidir.

İşçi Dövizleri Genel Müdürlüğü dört Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir

İşçi Dövizleri Müdürlüğü

İşçi Sorunları Müdürlüğü

Değerlendirme Müdürlüğü

İletişim ve İdari İşler Müdürlüğü

Muhasebe Genel Müdürlüğü

· Hesap planını hazırlamak, günün koşullarına uyarlamak ve uygulamak, Banka’nın bilanço, kar-zarar tablosu, envanter cetvelleri ve diğer vaziyetlerini hazırlamak, Banka yıllık bütçesini hazırlamak ve uygulanmasını gözetmek,

· Kanunen tutulması zorunlu defterleri tutmak ve muhafaza etmek, muhasebe sisteminin düzenli işleyişini takip etmek ve gerekli düzenlemeleri yapmak,

· Kanun ve kararnamelerle kurulan fonlarla ilgili raporları hazırlamak,

· SWIFT, EFT, SAOS, EMKT sistemleri ile elektronik ortamda kıymet aktarımlarını gerçekleştirmek ve muhasebe kayıtlarını yapmak,

· Bankanın mevzuattan doğan vergi, resim, harç, sigorta primi, emekli sandığı keseneği vb. yükümlülüklerini yerine getirmek,

· İdare Merkezi ile ilgili kambiyo işlemlerinin muhasebeleştirilmesi, takip ve kontrolü ile değerleme hesabına ilişkin işlemleri yapmak,

· Görev alanına giren konularda şubelere ve bankalara gerekli talimatları vermek,

ile görevlidir.

Muhasebe Genel Müdürlüğü beş Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Muhasebe Müdürlüğü

Kambiyo Muhasebesi Müdürlüğü

Bilanço ve Hesapları İzleme Müdürlüğü

Bütçe ve Planlama Müdürlüğü

Elektronik Ödemeler Müdürlüğü

Piyasalar Genel Müdürlüğü

· Ülke döviz ve altın mevcutlarını verimli bir biçimde yönetmek amacıyla, yurtiçi ve uluslararası döviz, para, altın, menkul kıymet ve bunlara bağlı türev piyasalarında işlem yapmak,

· Fonların daha rasyonel kullanımını temin etmek amacıyla Türk Lirası interbank işlemlerine aracılık etmek ve gerektiğinde Banka nam ve hesabına işlem yapmak,

· Para arzının ve ekonominin likiditesi düzenlemek amacıyla Banka nam ve hesabına Banka Kanunu’nda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde açık piyasa işlemleri yapmak,

· Hazine’nin mali ajanı sıfatıyla Hazine adına Devlet iç borçlanmalarını gerçekleştirmek,

· Bankalararası döviz ve efektif hareketlerini düzenlemek ve bankacılık sistemindeki döviz ve efektif kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla döviz ve efektif piyasalarında gerçekleştirilen işlemlere aracılık etmek ve gerektiğinde Banka nam ve hesabına işlem yaparak piyasaların düzenli şekilde çalışmasını sağlamak,

· Banka’nın yurtdışı muhabir bankaları ile ilişkilerini düzenlemek,

· Reeskont politikasının kalkınma planları, yıllık programlar ve para politikası gerekleri çerçevesinde ekonomik gelişme hedeflerinin ve ekonomik dengenin sağlanmasına yönelik olarak uygulanması ile reeskont, iskonto, senet, tahvil ve altın üzerine avans işlemlerini yürütmek, Banka’nın kendi işlemlerine uygulayacağı reeskont, iskonto ve faiz oranlarını saptamak,

· Banka’nın Hazine, kamu kuruluşları ve banka sistemi ile kredi ilişkilerini yürütmek,

· Banka Merkez İskonto Komitesi raportörlüğünü yapmak,

· Uluslararası piyasalarda alınan pozisyonlardan doğan kur, faiz, kredi, likidite ve operasyon risklerinin kaynaklarını belirlemek, bu riskleri ölçmek, kabul edilebilir risk limitlerini belirlemek,

ile görevlidir.

1988 yılında teşkilatlanan Para Piyasaları ve Fon Yönetimi Genel Müdürlüğü, 1998 yılında Piyasalar Genel Müdürlüğü adı altında yeniden yapılanmıştır. Piyasalar Genel Müdürlüğü altı Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Para Piyasaları Müdürlüğü

Açık Piyasa İşlemleri Müdürlüğü

Hazine İşlemleri Müdürlüğü

Döviz ve Efektif Piyasaları Müdürlüğü

Döviz İşlemleri Müdürlüğü

Döviz Risk Yönetim Müdürlüğü

Sosyal İşler Genel Müdürlüğü

· Banka’nın çalışanlarına ve bakmakla yükümlü oldukları aile bireylerine sağladığı sosyal yardım ve sağlık hizmetlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek, Banka'nın sağlık politikalarının planlanmasını ve yerine getirilmesini sağlamak,

· İdare Merkezi ve Ankara Şubesi personeli için yemek hazırlatmak, yemek yardımı ile ilgili olarak şubelerce yürütülen işleri takip ve koordine etmek,

· Eğitim ve dinlenme siteleri ile sosyal tesisleri yönetmek, işletmek, buralardan yararlanacak Banka personelini ve emeklileri tespit etmek,

· Bankanın kültür, sanat ve çevre faaliyetlerini planlamak, organize etmek, Banka personelinin kültür ve sanat etkinliklerinden yararlanmasını sağlamak,

ile görevlidir.

Sosyal İşler Genel Müdürlüğü üç Müdürlük ve Başhekimlikten oluşur.

Gıda İşleri ve Sosyal Tesisler Müdürlüğü

Sağlık İşleri Müdürlüğü

Kültür, Sanat ve Çevre Müdürlüğü

 

Teftiş Kurulu Başkanlığı

 

· Birimler ile yurtdışı temsilcilikleri ve şubelerin bütün işlemlerini teftiş etmek, Banka Kanunu ve ilgili diğer kanun, kararname, tebliğ ve sair mevzuatın tanıdığı yetkiler ve verdiği görevler çerçevesinde inceleme ve araştırmalarda bulunmak, gerektiğinde soruşturma yapmak,

Banka Kanunu ve ilgili diğer mevzuat tarafından Banka’ya denetim ve görev yetkisi verilen konularda birimlerin görevleriyle ilgili görüş ve önerileri de dikkate alınarak hazırlanacak dönemsel programlar çerçevesinde, ayrıca birimlerince ihtiyaç gösterildiği zamanlarda ilgili kuruluşlar nezdinde teftiş ve incelme yapmak, gerelktiğinde bu kuruluşlar hakkında Banka’da mevcut bilgi ve belgeler üzerinde inceleme yapmak, ile yetkili ve görevlidir.

H- Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü

· Türk Lirası banknotları ile bedeli ödenmek kaydı ile yabancı devlet banknotları, hisse senedi ve tahvil, pul, milli piyango bileti ve diğer kıymetli kağıtları basmak,

· Banka’nın gereksinimini karşılamak amacıyla matbu evrak ve diğer matbaacılık hizmetleri ile makinaların bakım-onarım işlerini yapmak, Matbaa gereksinimlerini karşılamak amacıyla bakım-onarım atelyelerinde özel imalat yapmak,

· İşletme hesap ve kayıtlarını tutmak, personel kadrosunu, bütçeyi ve birimin bilançosunu düzenlemek,

· Üretim ihtiyaçlarının zamanında karşılanması için gerekli çalışmaları yürütmek ve bu amaçla ilgili diğer birimlerle işbirliği sağlamak,

· Sahte Türk Lirası banknotlar ve efektiflerle ilgili olarak bankacılık sistemi, mali sistem ve şubeleri uyararak adli ve idari makamlarca istenilen tetkikleri yapmak,

ile görvlidir.

1956 yılında kurulan ve 1957 yılında fiilen banknot basımına başlayan Banknot Matbaası, 1995 yılında genel müdürlük olmuştur.

Banknot Matbaası, bir üretim birimi olarak karlılık, verimlilik ve kaynakları en elverişli şekilde kullanma esaslarına göre görevlerini yerine getirir. Banknot Matbaası işlemleri, Banka hesap planı dışında ayrı bir hesap planı ile muhasebeleştirilir ve hesap dönemi sonunda çıkarılan bilançoları Banka hesapları ile birleştirilerek tek bir bilançoya dönüştürülür.

Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü altı Müdürlük halinde faaliyet göstermektedir:

Banknot Üretim Müdürlüğü

Banknot Sonuçlandırma ve Diğer Ürünler Üretim Müdürlüğü

Bakım, Onarım ve İşletme Müdürlüğü

İdari İşler Müdürlüğü

Mali İşler Müdürlüğü

Teknik Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğü

İ- Şubeler Teşkilatı

Şubeler, Banka Meclisi Kararı ile gerekli görülen yerlerde açılmaktadır. Banka’nın bu husustaki kararları Başbakanlığa bildirilir.

Şubelerin örgüt yapısı, işlemlerin hacim ve önemine göre şube müdürünün yönetiminde bir veya birden fazla Müdür Yardımcısı ile ilgili servislerden oluşmaktadır. Gerekli görülen şubelerde ayrıca bir müdür baş yardımcısı bulundurulabilir.

Şube müdürü, şubenin tüm işleri ve yönetiminden sorumludur. Şubenin bulunduğu mahalde Banka’yı temsil eder. Şubeyi, ilgili mevzuat ve İdare Merkezi’nin vereceği talimat uyarınca idare eder. Şube müdürü, yokluğunda, kendisine hangi müdür yardımcısının vekalet edeceğini yazılı olarak İdare Merkezi’ne bildirir.

Şube içi hizmet ve işin gereği olarak memurların servislerinin değiştirilmesi yetkisi şube müdürüne aittir.

Şube yönetim komitesi, şube müdürünün başkanlığı altında şubenin müdür yardımcılarından oluşur. Şube yönetim komitesi, Banka Kanunu, Banka Esas Mukavelesi, yönetmelikler ve sair düzenlemeler ile İdare Merkezi talimatları uyarınca gerekli görülecek işleri yürütür ve kararları alır.

Şube, mevzuat uyarınca, kendisine verilen görevleri bünyesinde oluşturulan servisler ve personeli eliyle yerine getirir. Şube teşkilatı, şubenin bulunduğu yerin hizmet özellikleri ve İdare Merkezi teşkilatı göz önüne alınmak suretiyle kadro cetvelinde gösterilir.

Şubelerdeki iş durumu dikkate alınarak, şubelerdeki servisleri birleştirmeye, iptale veya yeni servis oluşturmaya İdare Merkezi Yönetim Komitesi yetkilidir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Türkiye çapında 21 adet Şubesi bulunmaktadır. Bunlar:

1. Adana Şubesi

2. Ankara Şubesi

3. Antalya Şubesi

4. Bursa Şubesi

5. Denizli Şubesi

6. Diyarbakır Şubesi

7. Edirne Şubesi

8. Erzurum Şubesi

9. Eskişehir Şubesi

10. Gaziantep Şubesi

11. İskenderun Şubesi

12. İstanbul Şubesi

13. İzmir Şubesi

14. İzmit Şubesi

15. Kayseri Şubesi

16. Konya Şubesi

17. Malatya Şubesi

18. Mersin Şubesi

19. Samsun Şubesi

20. Trabzon Şubesi

21. Van Şubesi

J- Yurtdışı Temsilcilikler ve Bürolar Teşkilatı

Banka Meclisi’nce uygun görülecek ülkelerde yurtdışı temsilcilikler ve bu temsilciliklere bağlı bürolar açılabilir. Temsilciliklerde, bir temsilci ile gerektiği takdirde temsilci yardımcısı ve yeteri kadar memur; bürolarda ise büro amiri ve memurlar istihdam edilir.

Banka’nın yurtdışı temsilcilikleri ve büroları şunlardır:

1. Frankfurt Temsilciliği

- Berlin İrtibat Bürosu

2. Londra Temsilciği

3. New York Temsilciliği

4. Tokyo Temsilciliği

Yurtdışı temsilcilikler, kendi bölgelerine giren ülkelerin ekonomik ve mali durumlarını, özellikle para, banka ve borsa faaliyetlerini izlemek, bu konularda ve Banka’yı ilgilendiren sair konularda İdare merkezi’ne bilgiler vermek, üçer aylık devrelerde raporlar göndermek, Başkanlıkça verilecek talimatlar dahilinde Banka’yı temsil etmek ve diğer görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler.

Temsilci, temsilciliğin tüm işleri ve yönetiminden sorumludur; temsilcilik bölgesine giren ülkelerde Başkanlıkça verilecek talimatlar dahilinde Banka’yı temsil eder.

Temsilci yardımcısı, temsilcinin yapacağı iş bölümü uyarınca temsilciliğin hizmetlerini yürütmekle görevlidir.

Büro amirleri, bağlı bulunduğu temsilcilik tarafından verilecek talimatlar dahilinde, büronun işleri ve yönetiminden sorumludur.

Oy vermek için yetkiniz yok. Lütfen giriş yapınız.
Yorumlar Yorum eklemek için yetkiniz yok. Lütfen giriş yapınız.
Bu konuda yorum yapılmamış
Yorum eklemek için yetkiniz yok. Lütfen giriş yapınız.




Arkadaşına öner RSS Sitene Ekle

Tüm haklar saklıdır © KPSS.com.tr 2007

kpss , kpsscomtr.com , kpss,