HESAP UZMANLARI KURULU
İDARİ YAPI VE KADRO DURUMU
Hesap Uzmanları Kurulu merkezde bir Kurul Başkanı’nın yönetiminde, Baş Hesap Uzmanları, Hesap Uzmanları ve Hesap Uzman Yardımcıları’ndan oluşur. Kurul´un merkezi Ankara’dır.
Hesap Uzmanları’nın ülke çapındaki mesleki faaliyetleri, devamlı ve geçici inceleme yerleri esasına göre düzenlenmiştir.
Hesap Uzmanları gerek devamlı gerekse geçici inceleme yerlerinde ekip halinde veya tek başlarına çalışırlar.
Devamlı inceleme yerleri Ankara, İstanbul ve İzmir Gruplarıdır. Grup, bir Grup Başkanına bağlı olarak devamlı inceleme yerlerinde teşkil edilen çalışma ünitesidir. Grup Başkanı ve gruba dahil Hesap Uzmanları, HUK Başkanlığı’nca belirlenir.
Geçici inceleme yerlerindeki faaliyetler ise turne esasına göre düzenlenir. Turne yapılacak geçici inceleme yerleri ve buralarda görevlendirilecek 
Hesap Uzmanları yıllık "Genel Çalışma Planları" ile belirlenmektedir.
Grup oluşturulmayan yerlerdeki Hesap Uzmanı topluluğuna “Ekip” denir. Ekiplerde işlerin düzenlenmesi ve yürütülmesi ekip kıdemlisi tarafından sağlanır. Ekip kıdemlisi, Grup Başkanına ait görevleri yerine getirir.
Gruplar veya ekipler içinde veya dışında, belli bir konu üzerinde inceleme veya soruşturma yapmakla görevlendirilen birden fazla Hesap Uzmanı, bir komisyon oluştururlar. Komisyon çalışmaları Hesap Uzmanları tarafından birlikte yürütülür. Komisyona kıdemli Hesap Uzmanı başkanlık eder.
GÖREV VE YETKİLER
Hesap Uzmanları Kurulu'nun statüsü ile görev ve yetkileri, kuruluş kanununun yanı sıra l2.l2.l983 gün ve l78 Sayılı "Maliye Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ve bunu değiştiren 207 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 08.07.l970 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan HUK Yönetmeliği'nde belirlenmiştir.
Kuruluş kanunu uyarınca Hesap Uzmanları Kurulu’nun asli görevi, gelir kanunlarının emrettiği mükelleflerin hesaplarını incelemek ve Maliye Bakanı tarafından lüzum görülecek etüdleri yapmaktır. Kurul, 55 yıllık çalışma döneminde asli görevi olan vergi denetimini büyük işletme esasına göre üst seviyede ve Türkiye çapında planlamış ve gerçekleştirmiştir.
Kurulun belirtilen görevi yanında özel bilgi ve ihtisası gerektirmesi nedeniyle çeşitli Kanun, Kararname ve Bakanlık Makamı’nın onayları ile üstlendiği görevler ana başlıklar halinde aşağıda gösterilmiştir.
Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun, Sermaye Piyasası Kanunu, Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu, Bankalar Kanunu, Sigorta Şirketlerinin Kuruluş ve Murakebesi Hakkında Kanun, Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun, Dernekler Kanunu ve Sendikalar Kanunu hükümlerine göre yürütülen mali incelemeler yanında; İktisadi Devlet Teşekkülleri, Kamu İktisadi Kuruluşları ve Vakıflara ilişkin vergi ve kambiyo denetimlerini yapmak,
Devlet gelirleri politikasının oluşturulması ile ilgili çalışmalara katılmak, vergi sistemi ve tekniğinin geliştirilmesi, uygulamalardaki tereddüt ve aksaklıkların giderilmesi ile ilgili Kurul’un yetki ve görev alanına giren diğer konulardaki mevzuat ve uygulama ile ilgili etüd ve araştırmaları yapmak ve tekliflerde bulunmak,
Kurul mensuplarının vergi mevzuatı ile ilgili eğitim ve öğretimi yanında Bakanlıkça gerekli görülen konularda, kamu personelinin eğitimi ve mükelleflerin aydınlatılması amacıyla açılacak kurs, seminer ve konferanslara katılmak ve danışma hizmetlerini yürütmek,
Çeşitli fakülte ve yüksekokullar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından gelen öğretim görevlisi, danışman ve uzman taleplerini Bakanlık Makamının uygun göreceği şekilde karşılamak,
Bakanlık Makamınca gerekli görülecek her türlü etüd, inceleme, araştırma ve soruşturma işlerini yapmak.
Özetle Hesap Uzmanları Kurulu ağırlıklı olarak ekonomik içerikli dış kamusal denetim fonksiyonunu üstlenmiş bulunmaktadır. Sürdürülen denetimle bir yandan kamu finansmanının reel kaynaklardan sağlanmasına yardımcı olunurken, diğer yandan da yapılan incelemelerden elde edilen sonuçlarla uygulanan ekonomik ve mali tedbirlerin etkinliklerinin ölçümlenmesine ve bu sonuçların idarece değerlendirilmesi suretiyle de alınacak genel ekonomik kararlarla ilgili verilerin toplanmasına yardımcı olunmaktadır.
YURTDIŞI VE MASTER İMKANLARI
Kurulumuz Mensuplarından 1961 Yılından İtibaren Master Yapmak Üzere Yurt Dışına 134 Hesap Uzmanı Gitmiştir.
VİZYON
Çalışmaların Planlanması ve Denetim Standartları (*)
Başarılı bir kamusal dış denetim birimi olduğu tartışmasız olan Hesap Uzmanları Kurulu’nun yıllık çalışma sonuçlarını hem Kurul düzeyinde, hem tek tek Uzman düzeyinde, hem de tüm denetim birimleri düzeyinde bu şekilde ayrıntılı olarak izleyip değerlendirmesi kuşkusuz boşuna değildir. Kurul’un bu güne kadar gerçekleştirdiği etkin ve etkili çalışmalarda bu analizlerin titizlikle yapılıyor olmasının ve yönetsel kararların alınmasında bu analizlerden çıkan verilerin de bilinçli olarak kullanılmasının payı büyüktür.
Kurul, çalışma disiplini sağlamak ve en yüksek verimi alabilmek için çalışmalarını planlayan, istatistik sistemi ile çalışma sonuçlarını izleyen ve “Çalışma Raporları” ile de planların ne ölçüde gerçekleştiğini analiz edip karşılaştıran bir düzen içinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Planlamanın amacı Hesap Uzmanları’nın bir yıl içinde yapacakları vergi incelemeleri ile diğer çalışmaları önceden belirleyerek bir “Genel Çalışma Planını” ile yönlendirmek suretiyle Kurul faaliyetlerinin plan çerçevesinde sistemli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve izlemektir.
Kurul, incelemelerin planlanması aşamasında büyük işletme esasına göre hareket etmekte ve öncelikle hedef mükellef grubu olarak incelenecek işletmelerin büyüklük sınırlarını Çalışma Planları ile belirlemektedir. Ek olarak, özel ihtisas gerektiren konular, finansal türev piyasaları, kıyı bankacılığı, özel finans kuruluşları, sigortacılık gibi araştırılmasında yarar görülen güncel uygulamalar ya da banka ve finansal kurum işlemlerinden hareketle kayıtdışı ekonominin kavranması gibi özellikli inceleme tekniklerine bağlı çalışmalar da yıllık planlarda yer almaktadır.
Hesap Uzmanları’nca yapılan vergi incelemeleri ve diğer çalışmalara ait bilgileri belli kurallar içinde toplamak, Kurul’un faaliyetlerinin gelişimini izlemek ve performansını değerlendirmek amacıyla geliştirilen özel bir istatistik sistemi sayesinde Genel Çalışma Planının ait olduğu yıl sonunda, istatistik ve çalışma raporlarına dayanılarak Kurul’un çalışma durum ve sonuçlarını gösteren “Genel Çalışma Raporu” düzenlenir. Böylece Kurul hem genel anlamda kendi yıllık performansını hem de tek tek Hesap Uzmanlarının performansını düzenli olarak izleyip değerlendirebilme olanağı bulmaktadır.
Kamusal dış denetim birimi olarak Hesap Uzmanları Kurulu’nun gerek yeni elemanların seçilip alınmasında ve yetiştirilmesinde, gerek mevcut kadrolarının sürekli eğitiminde ve en önemlisi de gerçekleştirilen denetim faaliyetleri sırasında “planlı inceleme hazırlıklarının yapılıp uygun denetim tekniklerinin kullanılmasından sonuçların raporlanmasına” kadar olan her aşamada üyelerinden beklediği ve gözettiği yerleşik denetim standartları, ülkemizdeki diğer kamusal ya da özel denetim birimleri açısından da örnek teşkil edecek hatta gerektiğinde öncülük edebilecek düzeydedir.
Denetim özünde bir doğruluk, uygunluk ve akılcılık sorgulaması olduğuna göre, yapılan denetimin kendisi de belli bir kalite seviyesini tutturmuş olmalıdır. Denetimin kalitesi, bağlı olduğu standartlarla ölçülür. Hesap Uzmanları Kurulu’nun denetim standartları “Genel Standartlar, Çalışma Standartları ve Raporlama Standartları” olarak üç başlık altında biçimlendirilmiştir. Bu standartlar, A.I.C.P.A. tarafından yayınlanan ve “genel kabul görmüş denetim standartları” olarak bilinen denetim standartları ile de uyumludur. Bu standartlar, ana başlıklar itibariyle aşağıdaki gibi özetlenebilir:
1. Genel Standartlar
1.1. Başlangıç Formasyonu ve Yetişme
1.2. Gerekli Mesleki Özeni Göstermek
