Memur Kurumlar Ders Notları Haberler Anketler Tarihçe Kitap - Yayınevi Forum İlanlar Dosya İndir Araçlar İletişim Sınav Salonu
Google Grupları
İş İlanlarına abone ol
E-posta:
Bu grubu ziyaret et
Kullanıcı

Kullanıcı adı:

Şifre :

Şifremi Hatırla
Şifremi unuttum   aktivasyon
Üye ol

KPSS İle İlgili Tüm Gelişme ve Haberler İçin Facebook Sayfamızı Beğeniniz.

HESAP UZMANLARI KURULU

 

 

İDARİ YAPI VE KADRO DURUMU

Hesap Uzmanları Kurulu merkezde bir Kurul Başkanı’nın yönetiminde, Baş Hesap Uzmanları, Hesap Uzmanları ve Hesap Uzman Yardımcıları’ndan oluşur. Kurul´un merkezi Ankara’dır.

Hesap Uzmanları’nın ülke çapındaki mesleki faaliyetleri, devamlı ve geçici inceleme yerleri esasına göre düzenlenmiştir.

 

Hesap Uzmanları gerek devamlı gerekse geçici inceleme yerlerinde ekip halinde veya tek başlarına çalışırlar.

Devamlı inceleme yerleri Ankara, İstanbul ve İzmir Gruplarıdır. Grup, bir Grup Başkanına bağlı olarak devamlı inceleme yerlerinde teşkil edilen çalışma ünitesidir. Grup Başkanı ve gruba dahil Hesap Uzmanları, HUK Başkanlığı’nca belirlenir.

Geçici inceleme yerlerindeki faaliyetler ise turne esasına göre düzenlenir. Turne yapılacak geçici inceleme yerleri ve buralarda görevlendirilecek Hesap Uzmanları yıllık "Genel Çalışma Planları" ile belirlenmektedir.

Grup oluşturulmayan yerlerdeki Hesap Uzmanı topluluğuna “Ekip” denir. Ekiplerde işlerin düzenlenmesi ve yürütülmesi ekip kıdemlisi tarafından sağlanır. Ekip kıdemlisi, Grup Başkanına ait görevleri yerine getirir.

Gruplar veya ekipler içinde veya dışında, belli bir konu üzerinde inceleme veya soruşturma yapmakla görevlendirilen birden fazla Hesap Uzmanı, bir komisyon oluştururlar. Komisyon çalışmaları Hesap Uzmanları tarafından birlikte yürütülür. Komisyona kıdemli Hesap Uzmanı başkanlık eder.


GÖREV VE YETKİLER

Hesap Uzmanları Kurulu'nun statüsü ile görev ve yetkileri, kuruluş kanununun yanı sıra l2.l2.l983 gün ve l78 Sayılı "Maliye Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ve bunu değiştiren 207 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 08.07.l970 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan HUK Yönetmeliği'nde belirlenmiştir.

Kuruluş kanunu uyarınca Hesap Uzmanları Kurulu’nun asli görevi, gelir kanunlarının emrettiği mükelleflerin hesaplarını incelemek ve Maliye Bakanı tarafından lüzum görülecek etüdleri yapmaktır. Kurul, 55 yıllık çalışma döneminde asli görevi olan vergi denetimini büyük işletme esasına göre üst seviyede ve Türkiye çapında planlamış ve gerçekleştirmiştir.

Kurulun belirtilen görevi yanında özel bilgi ve ihtisası gerektirmesi nedeniyle çeşitli Kanun, Kararname ve Bakanlık Makamı’nın onayları ile üstlendiği görevler ana başlıklar halinde aşağıda gösterilmiştir.

Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun, Sermaye Piyasası Kanunu, Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu, Bankalar Kanunu, Sigorta Şirketlerinin Kuruluş ve Murakebesi Hakkında Kanun, Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun, Dernekler Kanunu ve Sendikalar Kanunu hükümlerine göre yürütülen mali incelemeler yanında; İktisadi Devlet Teşekkülleri, Kamu İktisadi Kuruluşları ve Vakıflara ilişkin vergi ve kambiyo denetimlerini yapmak,

Devlet gelirleri politikasının oluşturulması ile ilgili çalışmalara katılmak, vergi sistemi ve tekniğinin geliştirilmesi, uygulamalardaki tereddüt ve aksaklıkların giderilmesi ile ilgili Kurul’un yetki ve görev alanına giren diğer konulardaki mevzuat ve uygulama ile ilgili etüd ve araştırmaları yapmak ve tekliflerde bulunmak,

Kurul mensuplarının vergi mevzuatı ile ilgili eğitim ve öğretimi yanında Bakanlıkça gerekli görülen konularda, kamu personelinin eğitimi ve mükelleflerin aydınlatılması amacıyla açılacak kurs, seminer ve konferanslara katılmak ve danışma hizmetlerini yürütmek,

Çeşitli fakülte ve yüksekokullar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından gelen öğretim görevlisi, danışman ve uzman taleplerini Bakanlık Makamının uygun göreceği şekilde karşılamak,

Bakanlık Makamınca gerekli görülecek her türlü etüd, inceleme, araştırma ve soruşturma işlerini yapmak.

Özetle Hesap Uzmanları Kurulu ağırlıklı olarak ekonomik içerikli dış kamusal denetim fonksiyonunu üstlenmiş bulunmaktadır. Sürdürülen denetimle bir yandan kamu finansmanının reel kaynaklardan sağlanmasına yardımcı olunurken, diğer yandan da yapılan incelemelerden elde edilen sonuçlarla uygulanan ekonomik ve mali tedbirlerin etkinliklerinin ölçümlenmesine ve bu sonuçların idarece değerlendirilmesi suretiyle de alınacak genel ekonomik kararlarla ilgili verilerin toplanmasına yardımcı olunmaktadır.


YURTDIŞI VE MASTER İMKANLARI

Kurulumuz Mensuplarından 1961 Yılından İtibaren Master Yapmak Üzere Yurt Dışına 134 Hesap Uzmanı Gitmiştir.

VİZYON

Çalışmaların Planlanması ve Denetim Standartları (*)

Başarılı bir kamusal dış denetim birimi olduğu tartışmasız olan Hesap Uzmanları Kurulu’nun yıllık çalışma sonuçlarını hem Kurul düzeyinde, hem tek tek Uzman düzeyinde, hem de tüm denetim birimleri düzeyinde bu şekilde ayrıntılı olarak izleyip değerlendirmesi kuşkusuz boşuna değildir. Kurul’un bu güne kadar gerçekleştirdiği etkin ve etkili çalışmalarda bu analizlerin titizlikle yapılıyor olmasının ve yönetsel kararların alınmasında bu analizlerden çıkan verilerin de bilinçli olarak kullanılmasının payı büyüktür.

Kurul, çalışma disiplini sağlamak ve en yüksek verimi alabilmek için çalışmalarını planlayan, istatistik sistemi ile çalışma sonuçlarını izleyen ve “Çalışma Raporları” ile de planların ne ölçüde gerçekleştiğini analiz edip karşılaştıran bir düzen içinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Planlamanın amacı Hesap Uzmanları’nın bir yıl içinde yapacakları vergi incelemeleri ile diğer çalışmaları önceden belirleyerek bir “Genel Çalışma Planını” ile yönlendirmek suretiyle Kurul faaliyetlerinin plan çerçevesinde sistemli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve izlemektir.

Kurul, incelemelerin planlanması aşamasında büyük işletme esasına göre hareket etmekte ve öncelikle hedef mükellef grubu olarak incelenecek işletmelerin büyüklük sınırlarını Çalışma Planları ile belirlemektedir. Ek olarak, özel ihtisas gerektiren konular, finansal türev piyasaları, kıyı bankacılığı, özel finans kuruluşları, sigortacılık gibi araştırılmasında yarar görülen güncel uygulamalar ya da banka ve finansal kurum işlemlerinden hareketle kayıtdışı ekonominin kavranması gibi özellikli inceleme tekniklerine bağlı çalışmalar da yıllık planlarda yer almaktadır.

Hesap Uzmanları’nca yapılan vergi incelemeleri ve diğer çalışmalara ait bilgileri belli kurallar içinde toplamak, Kurul’un faaliyetlerinin gelişimini izlemek ve performansını değerlendirmek amacıyla geliştirilen özel bir istatistik sistemi sayesinde Genel Çalışma Planının ait olduğu yıl sonunda, istatistik ve çalışma raporlarına dayanılarak Kurul’un çalışma durum ve sonuçlarını gösteren “Genel Çalışma Raporu” düzenlenir. Böylece Kurul hem genel anlamda kendi yıllık performansını hem de tek tek Hesap Uzmanlarının performansını düzenli olarak izleyip değerlendirebilme olanağı bulmaktadır.

Kamusal dış denetim birimi olarak Hesap Uzmanları Kurulu’nun gerek yeni elemanların seçilip alınmasında ve yetiştirilmesinde, gerek mevcut kadrolarının sürekli eğitiminde ve en önemlisi de gerçekleştirilen denetim faaliyetleri sırasında “planlı inceleme hazırlıklarının yapılıp uygun denetim tekniklerinin kullanılmasından sonuçların raporlanmasına” kadar olan her aşamada üyelerinden beklediği ve gözettiği yerleşik denetim standartları, ülkemizdeki diğer kamusal ya da özel denetim birimleri açısından da örnek teşkil edecek hatta gerektiğinde öncülük edebilecek düzeydedir.

Denetim özünde bir doğruluk, uygunluk ve akılcılık sorgulaması olduğuna göre, yapılan denetimin kendisi de belli bir kalite seviyesini tutturmuş olmalıdır. Denetimin kalitesi, bağlı olduğu standartlarla ölçülür. Hesap Uzmanları Kurulu’nun denetim standartları “Genel Standartlar, Çalışma Standartları ve Raporlama Standartları” olarak üç başlık altında biçimlendirilmiştir. Bu standartlar, A.I.C.P.A. tarafından yayınlanan ve “genel kabul görmüş denetim standartları” olarak bilinen denetim standartları ile de uyumludur. Bu standartlar, ana başlıklar itibariyle aşağıdaki gibi özetlenebilir:

1. Genel Standartlar
1.1. Başlangıç Formasyonu ve Yetişme
1.2. Gerekli Mesleki Özeni Göstermek
1.3. Bağımsız, Tarafsız ve Nesnel Davranmak
1.4. Mesleki Sırları Saklama
1.5. Kurul İçi Davranışlar ve Temsil

2 Çalışma Standartları
2.1. İnceleme Hazırlıklarının Yapılması
2.2. Çalışmanın Planlanması ve İş Programının Hazırlanması
2.3. Ekip Çalışmalarında Gözetim İlkelerine Uyulması
2.4. Uygun Denetim Teknikleri İle Kanıtların Toplanması ve Değerlendirilmesi
2.5. İnceleme Notlarının Düzen İçinde Tutulması ve Saklanması
3. Raporlama Standartları (*)
Hesap Uzmanları Kurulu'nun Misyonu ve Vizyonu - 2000 Başlıklı rapordan alınmıştır.


Hesap Uzmanları Kurulu'na Giriş

Hesap Uzmanları Kurulu giriş sınavı üç aşamada (eleme sınavı, yazılı giriş sınavı ve sözlü sınav) yapılmaktadır.

Bu aşamalarda adaylar, yüksek öğrenimlerinden edindikleri birikimlerini belirleyen ve hukuki, iktisadi ve mali olay ve sorunları değerlendirme, yorumlama ve çözüm yolları önerme becerilerini saptayan kapsamlı bir sınava tabi tutulmaktadır.

Bu sınavın esasları ve ayrıntılı açıklamaları Sınav Esasları bölümünde yer almaktadır.

TEMEL EĞİTİM

Açılan giriş sınavlarında başarı göstererek Hesap Uzmanı Yardımcılığı’na atanan adaylar, Kurul bünyesinde gerçekleştirilen ve bütün meslek hayatları boyunca da süren eğitim çalışmalarına katılırlar. Bu süreç, temel eğitim çalışmaları ve sürekli eğitim olarak iki aşamada ele alınmakta, temel eğitim yetişme dönemindeki adaylar için, sürekli mesleki eğitim ise bütün Hesap Uzmanları için ayrı ayrı planlanıp yürütülmektedir.

Temel eğitim çalışmaları, yeni elemanların hem mesleki konularda bilgi ve beceri kazanmalarını, hem de sosyal açıdan Kurul’a ve onun standartlarına tam olarak uyum sağlamalarını hedeflemektedir.

Teorik eğitim ve refakat çalışmaları ile başlayan temel eğitim süreci, Kurul içinde bağımsız çalışmaya yönelik bir staj devresiyle pekiştirilmektedir.

Temel eğitimin en önemli unsurunu “izleme ve değerlendirme” oluşturur. Bu değerlendirme sadece eğitim sürecinin sonunda değil, bu sürecin her aşamasında yapılır ve hem yeni elemanın yönlendirilmesine hem de eğitim politikalarının gözden geçirilmesine yönelik çok değerli ipuçları verir.

Hesap Uzmanları Kurulu’nda uygulanan temel eğitim politikalarına ilişkin ayrıntılı açıklamalar aşağıda yer almaktadır.

1. Temel Eğitimin Amacı

Giriş sınavı sonucunda başarılı olup göreve başlayan Hesap Uzman Yardımcıları, ihtisas vergi incelemesi yapan bir kamusal dış denetim biriminin üyesi olabilmek için gerekli niteliklerin kazandırılması amacıyla, vergi hukuku teorisi ve uygulaması, ihtisas muhasebesi ve mali tablolar, denetim ve vergi incelemesi, finans, bankacılık ve sermaye piyasaları konularında yoğun bir eğitim programına tabi tutulmaktadır. Bu çok yönlü eğitim sürecinin amaçları şöyle sıralanabilir:

Kişiliklerini Hesap Uzmanlığının gerektirdiği niteliklere göre geliştirmek,

Vergi Hukuku, İhtisas Muhasebeleri (Finansal Tablolar Analizi, İşletme Bütçeleri ve Finans Yönetimi), Özel Hukuk, Mali Hukuk (Banka-Sigorta Hukuku, Özel Finans Kurumları ile Sermaye Piyasası Mevzuatı, Yabancı Sermaye ve Teşvik Mevzuatı, Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Mevzuat), Denetim, Vergi İncelemesi ve Revizyon ile Ekonomi ve İstatistik konularında bilgi, deneyim ve ihtisas sahibi olmalarını sağlamak,

Rapor yazma tekniği hususundaki bilgi ve melekelerini geliştirmek,

Bilimsel çalışma ve araştırma alışkanlığını kazandırmak, yabancı dil bilgilerini olgunlaştırmak,

Çalışmalarında etkinlik ve verimlilik sağlamak için bilgisayar kullanımı konusunda bilgi ve deneyimlerini geliştirmek,

Özel ilgi ve yeteneğinin bulunduğu sahada yardımcının kendisini yetiştirmesi için fırsat yaratmak.

2. Teorik Bazlı Temel Eğitim

Yukarıdaki amaçları sağlamak üzere düzenlenen ve benzer kurumlarla kıyaslanamayacak bir kapsamda yapılan eğitim çalışmaları, Hesap Uzman Yardımcılarının vergi hukuku, mali hukuk, muhasebe ve mali tablolar, denetim, vergi incelemesi ve revizyon, finans ve bilgi teknolojileri alanındaki gelişmeleri yakından izlemelerini sağlamak üzere sürekli geliştirilmektedir. Son aşamada oluşturulan eğitim programında işlenen konular aşağıdaki gibidir.

1- Vergi Usul Kanunu ve Temel Müesseselerinin İrdelenmesi,

2- Gelir Vergisi Kanunu ve Temel Müesseselerinin İrdelenmesi,

3- Kurumlar Vergisi Kanunu,

4- Katma Değer Vergisi Kanunu,

5- Vergi Usul, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına İlişkin Keyz Çalışmaları,

6- Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun,

7- Veraset ve İntikal Vergisi, Damga Vergisi ve Harçlar Kanunu,

8- Sermaye Piyasası Mevzuatı, Vergi Usul Kanunu ve Tek Düzen Hesap Planı Çerçevesinde ve Muhasebe Standartları Uygulama Genel Tebliği Açısından Envanter ve Bilanço İşlemleri,

9- Uluslararası Vergi Anlaşmaları,

10- Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Mevzuat,

11- Muhasebe Esasları ve İhtisas Muhasebeleri (Tek Düzen Muhasebe Standartları, Şirketler, Banka ve Sigorta Muhasebesi)

12- Yönetim Muhasebesi,

a) Yönetim Muhasebesinin Genel Esasları,

b) Maliyet Muhasebesi,

c) Mali Planlama, Bütçeleme ve Finansal Yönetim,

d) Mali Tablolar Analizi.
13- Modern Denetim Teknikleri,

14- Sermaye Piyasası, Bankacılık ve Sigortacılık Mevzuatı, Özel Finans Kurumları,

15- İşletme Denetimi ve Revizyon,

16- Bilgisayar Programları Kullanımı ve Bilgisayar Destekli Denetim Teknikleri,

17- Finansal Piyasalarda Türev Ürünleri.

3. Refakat Çalışmaları
Hesap Uzman Yardımcılarının eğitim sürecinin en önemli aşamalarından birisini de meslekte belli bir kıdeme, bilgi birikimine ve deneyime erişen Hesap Uzmanlarının gözetiminde yapılan çalışmalar oluşturur. Üçer aylık üç dönem olarak yaptırılan bu çalışmalarda yardımcıların yukarıda belirtilen teorik konuların yanısıra, bireysel yetişme ilkesi çerçevesinde, Vergi Hukuku, Mali Hukuk, muhasebe ve mali tablolar, denetim teknikleri, vergi incelemesi ve revizyon konularında uygulama yapma becerisi, tecrübe ve ihtisas kazanmaları sağlanmaktadır.

Turnede yapılan üçüncü refakat çalışmasında, yukarıdaki hususlara ilave olarak, yardımcının turne koşullarına uyum sağlaması, disiplinli ve özverili çalışma alışkanlığı edinmesi, değişik konularda çok sayıda inceleme yapması ve yetişme amacına ilişkin hususlar dikkate alınarak kendi kendini yetiştirmesi hedeflenmektedir.

4. Yetki Sınavı

Hesap Uzman Yardımcılarından yukarıda belirtilen teorik bazlı eğitim ve refakat çalışmalarından oluşan on sekiz aylık temel eğitim dönemini başarıyla tamamlayanlar, başlı başına inceleme yetkisi alabilmeleri amacıyla, yetki sınavına tabi tutulurlar.

Yetki sınavı yazılı olarak aşağıdaki konularda yapılır.

Muhasebe (İhtisas Muhasebelerinin Esasları ve Pratiği, Vergi ve Sermaye Piyasası Mevzuatı, Tek Düzen Muhasebe Planı ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri Çerçevesinde Envanter ve Bilanço İşlemleri)

Vergi Hukuku

Ticaret Kanunu (Genel Esaslar, Kıymetli Evrak Hukuku, Şirketler Hukuku), Borçlar Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu.

Vergi Daireleri İşlem Yönergesi.

Bu sınav sonucunda başarılı olan Hesap Uzman Yardımcıları’na, yeterlik sınavına kadar geçecek olan dönemde başlı başına inceleme yetkisi verilir. Böylece yardımcılar daha önce temel eğitim ve refakat çalışmaları sırasında edindikleri bilgi ve tecrübeleri, başlı başına yapacakları incelemelerde kullanma ve inceleme sürecini tamamen kendi inisiyatifleriyle planlama ve uygulama olanağı bulurlar.

Kurul yetki sınavları ile sahip olduğu iş gücüne yeni ve dinamik katılımlar sağlarken, aynı zamanda yardımcıların eğitim sürecinde gerekli gayreti göstermelerini sağlayan somut bir hedef ortaya koymaktadır.

5. Yeterlik Etüdü

Hesap Uzman Yardımcılarının araştırma ve bilimsel çalışma alışkanlığı kazanarak mesleki konularda derinliğine bilgi sahibi olmalarını sağlamak amacıyla, bir Hesap Uzmanının danışmanlığında, Eğitim Birim Başkanı’nın önerisi üzerine Kurul Başkanlığı’nca belli edilecek mesleki konularda bir etüt hazırlamaları istenir.

Hesap Uzmanlarınca yapılan ve özellikle üniversite camiası tarafından sık sık başvuru kaynağı olarak kullanılan bu bilimsel çalışmaların, her zaman o konuda yazılmış özgün ve en kapsamlı çalışma olma özelliğini taşımasına özen gösterilir. Hesap uzmanlarının bu yöntemle edindikleri bilimsel araştırma alışkanlığı, daha sonra çoğu kitaplaştırılarak kamu oyunun bilgisine sunulan çalışmaların gerçekleştirilmesine yardımcı olmuş, bu tür çalışmalar için bir alt yapı oluşturmuştur.

6. Yeterlik Sınavı

Hesap Uzman Yardımcıları, üç yıllık staj döneminin sonunda, yazılı ve sözlü aşamalardan oluşan ve aşağıdaki konuları içeren yeterlik sınavına tabi tutulurlar.

Genel Muhasebe, Şirketler Muhasebesi, Maliyet Muhasebesi ile diğer İhtisas Muhasebeleri, Yönetim Muhasebesi, Mali Analiz Teknikleri, İşletme Bütçeleri ve Finansal Yönetim,

İşletme Denetimi (audit) ve Vergi İncelemesi: İşletme Denetimi (audit) Teknikleri, Vergi İnceleme ve Revizyon Teknikleri, Bilgi İşlem Denetimi (EDP Auditing) ve Bilgisayar Destekli Denetim Teknikleri (CAAT),

Vergi Hukuku (Nazari ve tatbiki): Vergi Teorisi: Maddi Vergi Hukuku, Vergi Usul Hukuku ve Karşılaştırmalı Vergi Hukuku, Vergi Usul Kanunu ve Vergi Usul Kanunu Kapsamındaki Vergi Kanunları ile Fon Mevzuatı, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Gümrük Kanunu, Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanma Mecburiyeti Hakkında Kanun, Uluslararası Vergi Anlaşmaları, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Danıştay Kanunu ve Uygulamaları,

Özel Hukuk (Nazari ve Tatbiki): Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Dış Ticaret ve Kambiyo Hukuku, Banka, Sigorta, Özel Finans Kurumları ile Sermaye Piyasası Hukuku ve Merkez Bankası Kanunu, Yabancı Sermaye ve Teşvik Mevzuatı, Özel Finansman Teknikleri (Leasing, factoring ve benzeri) Mevzuatı, Maden Kanunu, Petrol Kanunu, Maliye Bakanlığı Kuruluş Kanunu, Muhasebe-i Umumiye Kanunu, Devlet Memurları Kanunu, Harcırah Kanunu, Memurin Muhakematı Hakkında Kanun, Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun, Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun.

Hesap Uzmanlığına Atanma

Hesap Uzman Yardımcılarının yetişme durum ve yeterlikleri, üç yıllık eğitim süreci boyunca aldıkları temel eğitim ve refakat çalışmalarından, yazdıkları raporlardan, yeterlik etüdünden ve yukarıda belirtilen konularda yapılan yeterlik sınav konularından aldıkları notlara dayanılarak hesaplanan “Genel Yetişme Notu” ile tespit edilmektedir.

Böylece eğitim sürecindeki her çalışmayı bir birini tamamlayan aşamalar olarak kabul eden Kurul, özellikle ilk üç yıldaki temel eğitim çalışmaları süresince yardımcıların her alanda kendilerini yetiştirmelerini ve Hesap Uzmanlığının gerektirdiği niteliklere kavuşmak için gerekli gayreti göstermelerini sağlamaktadır.

Bu süreç sonunda başarılı olan yardımcılar, üçlü kararname ile Hesap uzmanı olarak atanmaktadır.

Sınav Esasları

Hesap Uzmanlığı Nedir?
Hesap Uzmanları Kurulu

Görev ve Yetkiler

Niçin Hesap Uzmanlığı?

Çalışma Düzeni

Çalışma Ortamı

Özlük Hakları

Yurt Dışına Gönderilme

Nasıl Hesap Uzmanı Olunur?

Hesap Uzmanlığına Giriş

Yardımcılık Dönemi

Atanma

Ek Bilgi

HESAP UZMANLIĞI NEDİR, HESAP UZMANI KİMDİR?

Bu yazı, Üniversitelerin dört yıllık lisans eğitimi veren Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde öğrenimini sürdüren veya bu fakültelerden mezun olan adaylara meslek seçiminde yardımcı olmak ve “Hesap Uzmanlığı” mesleği hakkında bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır.

I- HESAP UZMANLARI KURULU

Cumhuriyetin kuruluş yılları ile ikinci dünya savaşının şartları gereği konulmuş özel vergilerle bütünleşmiş eski rejimin yerine beyan esasına dayalı bugünkü modern vergicilik anlayışını getiren l950 yılında gerçekleştirilmiş vergi reformunun (Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi ve Vergi Usul Kanununun) hazırlık çalışmaları yapılırken çağdaş bir vergi sisteminin oluşturulması, topluma benimsetilmesi ve uygulama sonuçlarının denetlenmesi amacıyla özel bir kuruluş kanunuyla (4709 sayılı Kanunla) Maliye Bakanlığında üst düzey denetim araştırma ve danışma birimi olarak 29.05.1945 tarihinde “Hesap Uzmanları Kurulu” kurulmuştur.

1950 yılında yürürlüğe giren çağdaş yapıdaki “Gelir Vergisi Sistemi”ni işletmelere ve topluma benimseten Kurul, kuruluş amacı doğrultusunda “Katma Değer Vergisi”nin hazırlık çalışmalarına katılarak harcama vergileri alanında gerçekleştirilen ve l985 yılında uygulamaya konulan bu reformun başarılı olması ve etkin bir şekilde uygulanması için görev almıştır.

Kamu Maliyesinin temel sorunu “vergi” konusuyla uğraşan Hesap Uzmanları Kurulu, hem ülke çapında üst düzeyde vergi denetimini gerçekleştirmekte, hem de vergi politikalarının belirlenmesi çalışmalarına katılarak modern vergi sisteminin oluşumunda ve topluma benimsetilmesinde görev üstlenerek Türk Vergi Sistemiyle özdeşleşmiş bulunmaktadır. Ülkemizde vergi hukuku, vergi yönetimi, denetim ve vergi inceleme konularındaki gelişmelere öncülük etmekte; vergi sistem ve tekniği, muhasebe, mali tablolar ve işletme denetimiyle ilgili kuramsal yapıların geliştirilmesi, uygulama kalitesinin artırılması ve bilgi düzeyinin yükseltilmesi amacıyla teknik ve bilimsel çalışmalar yapmakta ve bu çalışmaları kamunun hizmetine sunmaktadır.

II- HESAP UZMANLARININ GÖREV VE YETKİLERİ

Hesap Uzmanları Kurulu doğrudan Maliye Bakanına bağlı danışma ve denetim birimi olup bu Kurulun mensubu Hesap Uzmanları, Bakan adına büyük işletmeler nezdinde dış kamusal denetim yaparlar. İşletme denetiminin kapsamı 4709 sayılı Kuruluş Kanunu ile Maliye Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında l78 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede belirlenmiştir. Buna göre Hesap Uzmanlarının başlıca görevleri şunlardır:

a) Gelir Kanunlarının verdiği yetkiye dayanarak gerçek kişi ve kurumlar nezdinde vergi incelemesi yapmak,

b) Diğer mali mevzuat gereğince her türlü dış denetim işlerini yapmak ve sonuçlarını izlemek,

c) Vergi politikasının oluşumuyla ilgili çalışmalara katılmak, vergi sistem ve tekniğinin geliştirilmesi, uygulamadaki tereddüt ve aksaklıkların giderilmesi hususunda araştırmalar yapmak ve önerilerde bulunmak, vergi reform çalışmalarına katılmak,

d) Ekonomik ve mali yaşamdaki gelişmelere uygun olarak Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun, Türk Parası Kıymetini Koruma Kanunu, Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu, Dış Ticaret ve Teşvik Mevzuatı, Bankalar Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu, Menkul Kıymetler Borsası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Finansal Kiralama Kanunu, Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, İktisadi Kamu Kuruluşları, Dernek ve Vakıflarla ilgili mevzuatın gerekli kıldığı özel ihtisas ve deneyimi gerektiren alanlarda inceleme ve araştırmalar yapmak,

e) Maliye Bakanı tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

Bu görevleri yerine getirirken Maliye Bakanı adına kanunların verdiği yetkiyi kullanan Hesap Uzmanlarına, her çeşit İhtisas Muhasebesi, Özel Hukuk, Mali Hukuk, Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, Mukayeseli Vergi Hukuku ve Uluslararası Vergi Anlaşmaları, Vergi İnceleme ve Revizyon Teknikleri, İşletme Denetimi ve Finansal Tablolar Analizi alanlarında özel bir eğitim verilmektedir.

III- NİÇİN HESAP UZMANLIĞI ?

Bilinen bir gerçektir: İdarelerce sunulan maddi imkanlar meslek seçiminde tercihi belirleyen faktörlerin başında gelir. Ancak, insan yaşamında maddi olanakların ötesinde ihmal edilemez bazı esas ve değerler vardır. Bunlardan en önemlisi de meslek kariyeri sorunudur. Önünüzdeki seçeneklerden hangisinin gerçek anlamda genel kabul gören, her zaman ve her yerde geçerli olan bir meslek olduğu ve hangisinin “kariyer mesleği” olduğu iyi düşünülmeli ve analiz edilmelidir. Yapılan iş ve görevde ne kadar fonksiyonel olunabildiği ve ne ölçüde bağımsız karar verilebildiği hususu ihmal edilmemelidir. İşi planlama, stratejisini belirleme, yürütme ve yapılan işten somut sonuç elde edebilme konumunda olunup olunmadığı da insanın psikolojik yapısı açısından önem arzeder.

Hesap Uzmanlığı, vurgulanan özellikleri taşıyan bir kariyer mesleğidir. Bu meslekte dar kalıplara sıkışıp kalmaktan, rutin iş ve işlemlerin sıkıcılığından söz etmek mümkün değildir.

Hesap Uzmanları Kurulu, kendine güvenen, kendini aşmak arzu ve kararlılığında olan, üretmek ve yaptığı işten sonuç almak isteyenler için önemli bir seçenek ve fırsat vermektedir.

Hesap Uzmanları Kurulu’na Hesap Uzmanı olarak yetiştirilmek üzere alınan kişiler, belirtilen görevleri yapabilmeleri için bilinen batı üniversitelerince verilen yüksek lisans eğitimi düzeyinde programa bağlanmış kurs ve seminerler ile uygulamayı içeren üç yıl süreli hizmet içi eğitimle ihtisas elemanı olarak yetiştirilmektedir.

Bütün bu özellikler, Hesap Uzmanları Kurulu’nda kamu hizmetinin değişik alanlarında önemli görevler ifa eden ve etmekte olan çok sayıda şahsiyetin yetişmesini sağlamıştır. Ülke yönetiminde Bakan, Milletvekili, Büyükşehir Belediye Başkanı olarak sorumluluk alan Hesap Uzmanlarının yanısıra, Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, Genel Müdür, Sayıştay Üyesi, Genel Müdür Yardımcısı gibi üst düzey kamu görevlisi, belli bir büyüklük ve kapasitenin üzerindeki özel sektör kuruluşlarında üst düzey yönetici, mali koordinatör, mali danışman, denetçi ve mali analist olarak görev yapanlar bulunmaktadır.

“Hesap Uzmanı” kariyerini elde etmiş olanlar, serbest meslek erbabı olarak mali danışmanlık yapabilecekleri gibi Dış Denetim (Auditing) yapmak üzere bağımsız Dış Denetim Şirketi kurabilir, ortak olabilir, o şirketlerde çalışabilirler.

Ayrıca, 3568 sayılı Kanun gereğince Yardımcılık dönemi dahil, l0 yıl Hesap Uzmanlığı görevini yapanlar “Yeminli Mali Müşavir” olmaya hak kazanırlar. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olabilmek için 8 yıllık süre yeterlidir.

Hesap Uzmanları öğretim üyesi veya öğretim görevlisi olarak üniversitelerde muhasebe, kamu maliyesi ve vergi hukuku gibi dersleri de vermektedirler.

IV-KURULUN ÇALIŞMA DÜZENİ

Hesap Uzmanları Kurulunun merkezi Ankara’da olup; mesleki faaliyetleri ülke düzeyinde devamlı ve geçici inceleme yerleri esasına göre düzenlenmektedir.

Devamlı inceleme yerleri Ankara, İstanbul ve İzmir’dir. Geçici inceleme yerlerindeki faaliyetleri ise turne esasına göre, turne yapılacak yerin iklim ve ulaşım koşulları gözönünde bulundurularak yaz aylarında ortalama 3-4 ay sürelidir. Turne süresi Hesap Uzmanının kıdemi itibariyle 1 aya kadar inebilmektedir. Geçici ve devamlı inceleme yerlerindeki görevlendirmeler Bakan tarafından onaylanan “Genel Çalışma Planı”nda belirlenmektedir.

Hesap Uzmanları gerek devamlı, gerekse geçici inceleme yerlerinde ekip halinde veya tek başına çalışırlar.

V- ÇALIŞMA ORTAMI

Hesap Uzmanları Kurulu, bilgi teknolojisinin olanaklarını kullanan çağdaş bir çalışma ortamına sahiptir. Teknolojik yenilikleri ve denetim stratejilerindeki gelişmeleri Türk Vergi Sistemine taşımanın öncüsü olan Hesap Uzmanları Kurulu, her bir Hesap Uzmanının kullanımına bir PC’nin sunulduğu ve bunlara bağlı network sistemi ile denetimden yazışmalara kadar her türlü çalışmanın bilgisayar ortamında gerçekleştirildiği modern bir ortam sunmaktadır.

VI- ÖZLÜK HAKLARI
Hesap Uzmanları ile Yardımcıları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre “Genel İdari Hizmetler Sınıfı” içinde yer almaktadır. Mesleğe 9’uncu derece kadro ile başlayan Hesap Uzman Yardımcıları yeterlik sınavında başarı sağladıklarında Hesap Uzmanlığına atanmaları sırasında kanun gereğince iki derece verilerek 7’nci derece kadroya yükseltilirler. Görevleri devam ederken Devlet Memurları Kanununun sağladığı imkanlardan yararlanarak 8’inci yılın sonunda ilk dört derece kadrodan aylık almaya başlarlar. Hesap Uzmanları ve Yardımcıları aylık dışında ek gösterge, temininde güçlük zammı, iş güçlüğü zammı, özel hizmet tazminatı, denetim tazminatı alırlar. Ayrıca görev merkezleri dışındaki geçici görevlendirmelerde (turnede) yurt çapında denetim yetkileri bulunması nedeniyle Harcırah Kanununa göre farklı bir gündelik de (harcırah) ödenmektedir. Kamu konutlarından da görev tahsisli olarak; yani süre sınırlaması olmaksızın yararlanmaları sağlanır.

15 Ocak 2004 tarihi itibariyle yeni göreve başlayan Hesap Uzman Yardımcısının aylık geliri yaklaşık olarak 1.450 milyon liradır. Bu tutar, Kamu kesimindeki denetim elamanlarına sağlanan imkanlar ortalamasının üzerindedir.

VII- YURT DIŞINA GÖNDERİLME

Kurulda eğitimin sürekliliği ilkesi benimsenmiş olup, hizmetiçi eğitimin doğal bir uzantısı olarak Hesap Uzmanları, Kurul Yönetmeliği gereğince mesleki bilgi ve görgülerini artırmak ve Bakanlıkça kendilerine verilecek konularda etüd ve araştırmalar yapmak üzere bir yıl süreyle geçici görevle yurt dışına gönderilmektedir. Ayrıca, Bakanlık ve ilgili Üniversitelerce belirlenen şartları taşıyan Hesap Uzmanlarına, Devletçe tanınan kontenjanlar çerçevesinde ortalama iki yıllık süreyle, kıdem sırasına göre yurt dışında lisansüstü öğrenim (master) yapma imkanı sağlanmaktadır.

NASIL HESAP UZMANI OLUNUR?

I- HESAP UZMANLIĞINA GİRİŞ

A- Eleme Sınavı:

Hesap Uzman Yardımcılığına atanabilmek için öncelikle Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı’nın sorumluluğu altında hazırlanan ve uygulanan “Kamu Personel Seçme Sınavı” (KPSS) sınavında başarılı olmak gerekir. Bu sınava katılabilmek için eğitim süresi en az dört yıl olan Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri ile aynı konularda eğitim veren ve bunlara eşitliği Yetkili Makamlarca kabul olunan benzeri yabancı fakülte veya yüksek okulların birinden mezun olmak şartı aranır.

Hesap Uzman Yardımcılığı Giriş Sınavına katılabilmek için başarılması gereken KPSS sınavı aşağıdaki konulardan test yöntemiyle yapılır:

Genel Yetenek
Genel Kültür
Hukuk
Ekonomi
Maliye
Muhasebe
Yabancı Dil

B- Hesap Uzman Yardımcılığı Giriş Sınavı:

ÖSYM tarafından yapılan Kamu Personel Seçme Sınavında (KPSS) Başvuru Kılavuzunda Kurulumuz için belirlenen testler ve öngörülen ağırlıklar ortalamasını tutturarak başarılı olmak zorunludur. Adaylar “Hesap Uzmanları Kurulu Yönetmeliği” gereğince giriş sınavına tabi tutulur. Giriş Sınavının tarihi, yeri ve şartları ile başvurunun yapılacağı yer ve son başvuru tarihi Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığınca belirlenir ve sınav konuları ile birlikte sınav tarihinden asgari bir ay önce Türkiye genelinde yayınlanan en az iki ayrı günlük gazetede iki kez duyurulur.

a- Hesap Uzman Yardımcılığı Giriş Sınavına katılabilmek için;

1-Devlet Memurları Kanununun 48 inci ve Hesap Uzmanları Kurulu Kurulmasına Dair Kanunun 3 üncü maddesinde yazılı nitelik ve şartlara sahip olmak,

2-ÖSYM’ce yapılacak olan Kamu Personel Seçme Sınavında Hesap Uzmanları Kurulunca belirlenen kıstaslara uygun şekilde başarılı olmak,

3-Eğitim süresi en az dört yıl olan Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri ile aynı konularda eğitim veren ve bunlara eşitliği yetkili makamlarca kabul olunan benzeri yabancı fakülte veya yüksek okulların birinden mezun olmak,

4-Erkek adaylar yönünden Askerliğini yapmış, muaf veya tecilli bulunmak,

5-Sağlık durumunun, yurdun her yerinde görev ve yolculuk yapmaya elverişli olduğu tam teşekküllü bir hastanenin sağlık kurulu raporuyla tevsik olunmak,

6-Yapılacak soruşturma sonucunda Hesap Uzmanlığının gerektirdiği niteliklere sahip bulunduğu anlaşılmış olmak,

7-Daha önce Hesap Uzman Yardımcılığı Sınavına katılmamış veya en fazla bir kez katılmış olmak.
b- Hesap Uzman Yardımcılığı Giriş Sınavına katılmak isteyenlerin kendilerine verilen form dilekçeyi eksiksiz şekilde doldurup, ekleriyle birlikte Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığı’na süresi içinde başvurmaları gerekmektedir. Sınava kabul edilenlere Kurul Başkanlığınca fotoğraflı “Sınav Giriş Belgesi” verilir. Sınavlara, bu belgenin gösterilmesi suretiyle girilebilir. Adaylar, ayrıca yanlarında fotoğraflı bir kimlik belgesini de (nüfus cüzdanı, ehliyet v.b.) bulundurmak zorundadır.

c- Adaylar yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı giriş sınavına tabi tutulurlar. Yazılı sınavda başarılı olamayanlar sözlü sınava alınmazlar.

d- Yazılı ve sözlü sınavlar aşağıda gösterilen bilim konularından yapılır:

Kamu Maliyesi
Maliye Teorisi (Kamu Gelir ve Giderleri, Kamu Borçları ve Bütçe)
Maliye Politikası,
Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi.
Ekonomi
Ekonomi Teorisi (Mikro, Makro İktisat ve İktisadi Analizi),
Ekonomi Politikası,
Para Teorisi ve Politikası,
Uluslararası Ekonomi,
Türkiye Ekonomisi ve Güncel Ekonomik Sorunlar,
İşletme Ekonomisi.
Hukuk
Anayasa Hukuku,
Medeni Hukuk (Aile Hukuku ve Miras Hukuku Hariç) ve Borçlar Hukuku,
Ticaret Hukuku (Ticari İşletme Hukuku, Şirketler Hukuku ve Kıymetli Evrak Hukuku)
Muhasebe
Genel Muhasebe
Mali Tablolar Analizi.

Sınavda adayların hukuki, iktisadi ve mali olay ve sorunları değerlendirmeleri, yorumlamaları ve çözüm yolları önermelerini sağlayacak sorulara da yer verilir.

Soruların hazırlanmasında üniversitelerin ilgili fakültelerinde izlenen ders programlarının temel ve ortak konuları, fırsat eşitliğini sağlayacak biçimde gözönünde bulundurulur.

II- YARDIMCILIK DÖNEMİ VE HESAP UZMANLIĞINA HAZIRLIK

Giriş sınavında başarılı olanlar “Hesap Uzman Yardımcısı” olarak göreve başlarlar. Hesap Uzman Yardımcıları üç yıl süreyle meslek içi eğitime-staja tabi tutularak Hesap Uzmanı olmanın gerektirdiği nitelikleri kazanacak şekilde mesleki yönden yetiştirilirler. Yardımcılar, önce meslek konuları itibariyle belli programa bağlanmış kurs ve seminerlere katılırlar. Daha sonraki çalışmalar, refakat çalışması olarak adlandırılan Hesap Uzmanlarıyla birlikte işbaşı eğitimi şeklinde sürdürülür.

Teorik mesleki eğitim kurslarını ve refakat çalışmasını başarıyla tamamlayan Hesap Uzman Yardımcılarına Bakanlık Makamının onayı ile müstakilen vergi incelemesi yapma yetkisi verilir.

III- HESAP UZMANLIĞINA ATANMA

Üç yıl süren yoğun meslek içi eğitim ve uygulamalı çalışmaların sonucunda uzmanlık için gerekli bilgi ve becerinin yanısıra mesleğin aradığı özellik ve nitelikleri de kazanan Yardımcılar, yeterlik sınavına tabi tutulurlar.

Bu sınav, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı olarak Muhasebe, İşletme Denetimi ve Vergi İncelemesi, Vergi Hukuku ve Özel Hukuk konularından yapılır.

Yeterlik sınavında başarı gösterenler üçlü kararname ile Hesap Uzmanı olarak atanırlar.

IV- TAMAMLAYICI EK BİLGİ

Hesap Uzmanlığı mesleğine ilişkin konular ve giriş sınavı hakkında daha ayrıntılı bilgi almak isteyenler aşağıda adres ve telefon numaraları yazılı Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığı ile Ankara, İstanbul ve İzmir Grup Başkanlıklarına başvurabilirler. Ayrıca Hesap Uzmanları Kurulunun internetteki www.huk.gov.tr ve Hesap Uzmanları Derneği’nin www.hud.org.tr web sayfalarından bilgi alınabilir.

İlgili Birimlerin Adres ve Telefonları

GEÇMİŞ SINAV İLANI (ÖRNEK)

Maliye Bakanlığından :
HESAP UZMAN YARDIMCILIĞI GİRİŞ SINAV DUYURUSU
Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığı’nca 10-11 Şubat 2007 tarihlerinde Ankara ve İstanbul’da Hesap Uzman Yardımcılığı Giriş Sınavı yapılacaktır.
I-SINAVA KATILABİLME ŞARTLARI
a) 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci ve Hesap Uzmanları Kurulu Kurulmasına Dair Kanunun 3 üncü maddesinde yazılı nitelik ve şartlara sahip olmak,
b) i- ÖSYM tarafından 01-02 Temmuz 2006 tarihlerinde yapılan “Kamu Personel Seçme Sınavı KPSSP54” bölümünde 80 KPSS puanının üzerinde olmak kaydıyla başvuruda bulunanlardan en yüksek puanlı 200 kişi içerisinde bulunmak,
ii- ÖSYM tarafından 02-03 Temmuz 2005 tarihlerinde yapılan “Kamu Personel Seçme Sınavı KPSSP54” bölümünde 80 KPSS puanının üzerinde olmak kaydıyla başvuruda bulunanlardan en yüksek puanlı 200 kişi içerisinde bulunmak,
iii- ÖSYM tarafından 10-11 Temmuz 2004 tarihlerinde yapılan “Kamu Personel Seçme Sınavı KPSSP54” bölümünde 80 KPSS puanının üzerinde olmak kaydıyla başvuruda bulunanlardan en yüksek puanlı 200 kişi içerisinde bulunmak,
c) Eğitim süresi en az dört yıl olan Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri ile aynı konularda eğitim veren ve bunlara eşitliği yetkili makamlarca kabul olunan benzeri yabancı fakülte veya yüksek okulların birinden mezun olmak,
d) Erkek adaylar için askerliğini yapmış, muaf veya tecilli bulunmak,
e) Sağlık durumunun yurdun her yerinde görev ve yolculuk yapmaya elverişli olduğu tam teşekküllü bir hastanenin sağlık kurulu raporuyla tevsik olunmak,
f) Yapılacak soruşturma sonucunda Hesap Uzmanlığının gerektirdiği niteliklere sahip bulunmak,
g) Daha önce Hesap Uzman Yardımcılığı Sınavına katılmamış veya en fazla bir kez katılmış olmak,
h) Süresi içinde başvurmuş ve başvuru belgesi ile istenilen diğer belge ve bilgileri Kurul Başkanlığına vermiş bulunmak.
Sınava giriş şartlarını ve sınav konularını gösteren broşür ve “Giriş Sınavı Başvuru Belgesi”, Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığı Dikmen Caddesi Yeni Hizmet Binası Kat: 3 ANKARA adresinden veya Hesap Uzmanları Ankara Grup Başkanlığı Atatürk Bulvarı No: 73 Kızılay-ANKARA, Hesap Uzmanları İstanbul Grup Başkanlığı Necatibey Cad. No: 59 Karaköy-İSTANBUL ve Hesap Uzmanları İzmir Grup Başkanlığı 1377 Sok. No:1 Kültür İşhanı Kat: 5 İZMİR adreslerinden, internet aracılığı ile
www.huk.gov.tr
ve www.maliye.gov.tr adreslerinden temin edilebilir.
II- BAŞVURU ŞEKLİ VE YERİ
Sınava katılabilmek için isteklilerin, gerekli belgelerle birlikte 19/01/2007 Cuma günü mesai saati sonuna kadar Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığı’na (Dikmen Caddesi, Maliye Bakanlığı Yeni Hizmet Binası Kat: 3 ANKARA) bizzat veya en geç bu tarihte Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığı’na ulaşacak şekilde posta ile başvurmaları gerekmektedir. Postada meydana gelebilecek gecikmelerden dolayı bu tarihten sonra Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığı’na ulaşan başvurular dikkate alınmayacaktır.
III-SINAV GİRİŞ BELGESİ
Sınava katılabilme şartlarını taşıyan adaylara Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığınca “Sınav Giriş Belgesi” verilir. Sınav giriş belgeleri 24/1/2007 Çarşamba günü mesai saati sonuna kadar Kurul Başkanlığından elden verilecektir. Bu tarihten sonra elden alınmayan belgeler adayların haberleşme adreslerine posta ile gönderilecektir. Sınava katılabilme şartlarını taşımayanlara sınav giriş belgesi verilmez ve gönderilmez. Sınavda giriş belgesi ile birlikte kimlik tespitinde kullanılmak üzere nüfus cüzdanı veya sürücü belgesi gibi fotoğraflı bir kimlik belgesi bulundurulması gerekmektedir.
IV- SINAV KONULARI
a- Kamu Maliyesi
• Maliye Teorisi (Kamu Gelir ve Giderleri, Kamu Borçları ve Bütçesi) •Maliye Politikası •Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi.
b- Ekonomi
• Ekonomi Teorisi (Mikro, Makro İktisat ve İktisadi Analizi) •Ekonomi Politikası • Para Teorisi ve Politikası • Uluslararası Ekonomi • Türkiye Ekonomisi ve Güncel Ekonomik Sorunlar • İşletme Ekonomisi.
c- Hukuk
• Anayasa Hukuku • Medeni Hukuk (Aile Hukuku ve Miras Hukuku hariç ) ve Borçlar Hukuku • Ticaret Hukuku (Ticari İşletme Hukuku, Şirketler Hukuku ve Kıymetli Evrak Hukuku).
d- Muhasebe
• Genel Muhasebe • Mali Tablolar Analizi.Sınavda adayların hukuki, iktisadi ve mali olay ve sorunları değerlendirmeleri, yorumlamaları ve çözüm yolları önermelerini sağlayacak sorulara da yer verilir.
Yazılı sınavı kazananlar ayrıca Ankara’da sözlü sınava tabi tutulacaklardır. Yazılı sınavda başarılı olamayanlar sözlü sınava çağrılmazlar.
İlan olunur.

TARİHÇE

Türkiye'de Vergi Denetimi Anlayış ve Uygulamalarının Gelişimi

Bilindiği üzere Türk vergi reformuna ilişkin ön çalışmalar 1943 yılında başlamıştır. Gerçekten, o tarihlerde yürürlükte olan kazanç vergisi, fonksiyonunu tamamlamış, beliren ihtiyaçları karşılayabilmekten uzak kalmıştır. Bu itibarla, bilimsel ve modern yapılı yeni bir vergi sistemine geçilmesi zorunlu hale gelmiş; Gelir ve Kurumlar Vergisi ile Vergi Usul Kanunu’ndan oluşan vergi reformu, bu zorunluluk sonucu yapılmıştır.

Ancak, sözü edilen vergiler büyük ölçüde beyan esasına dayandığı, dolayısıyla geniş mükellef kitlesini kapsadığı için, vergi denetimi konusunda da, yeni duruma uygun bir örgütlenmeye gidilmesi gerekmiştir.

Böyle bir kuruluşun ise, batıdaki benzerleri ölçüsünde gerçekleştirilmesi, inceleme tekniğine vakıf, tarafsız ve mesleki bilgi, ihtisas ve tecrübeye dayanan bir vergi incelemesi yapabilecek elemanlardan oluşturulmasını kaçınılmaz kılmıştır.

İşte bunun sonucu olarak, 29 Mayıs 1945 tarihinde 4709 Sayılı özel bir kanunla, Hesap Uzmanları Kurulu (HUK) kurulmuştur. Kurulun kuruluşu, vergi denetiminin tarihi gelişimi içinde bir dönüm noktası teşkil etmiştir.

A-HUK’un Kuruluşundan Önceki Vergi Denetimi

Ülkemizde vergi incelemesi, bir müessese olarak, 755 sayılı Kazanç Vergisi Kanunu’nun uygulamaya konulması ile birlikte, 1926 yılında başlamıştır. temettü vergisinin uygulandığı daha önceki yıllarda, vergi; tahrir ve karineye dayandığından, vergi incelemesine ihtiyaç duyulmamıştır.

Kazanç Vergisi Kanunu’nun öngördüğü beyannamelerin incelenmesi görevi tahakkuk memurlarına verilmiştir. Böylece adı geçen memurlar, yurdumuzda vergi denetimi işini ilk üstlenen kanuni görevliler olmuştur. Ancak, denetim yetkisiyle donatılan bu memurlar, mesleki bilgi ve ihtisası gerektiren, böyle bir görevi yerine getirebilecek formasyona sahip olmadıklarından, yapılan çalışmalar beklenilen sonuçları verememiştir. Bu nedenle sonraları, denetim işlerinde serbest muhasebecilerden yararlanılmış; bu kimseler, vergi incelemelerinde çalıştırılmışlardır. Bu uygulama, 2395 sayılı Kazanç Vergisi Kanunu ile 2430 Sayılı Muamele Vergisi Kanunu’nun kabul edilmiş olduğu 1934 yılında sona ermiştir.

Anılan kanunlarla beyannameli mükellef sayısı arttığından, vergi incelemeleri de önem kazanmış; bunun sonucu olarak da, kazanç ve muamele vergileri için ayrı ayrı olmak üzere, Kazanç Vergisi Hesap Mütehassıslığı ile Muamele Vergisi Hesap Mütehassıslığı adı altında ikili bir örgütlenmeye gidilmiştir. Sözü edilen mütehassıslar, vergi denetimi ile görevli yeni ve düzenli bir kuruluşun elemanları niteliğini kazanmışlardır.

Hesap Mütehassısları, kazanç ve muamele vergisi alanlarında devamlı olarak ve giderek sayısal artış göstermek suretiyle, ilkin İstanbul’da, sonraları da Ankara, İzmir ve Bursa’da olmak üzere, çalışmalar yapmışlardır.

Kazanç Vergisi Kanunu’nu değiştiren 3840 sayılı Kanunla, 1940 yılında Hesap Mütehassıs Muavinliği de ihdas olunmuştur. Başlangıçta ücretle çalıştırılan Hesap Mütehassısları sonradan, 4644 sayılı Kanunla, kadrolu olarak atanmışlardır. Ancak, mahalli karakterli olma ve Defterdarlıklar bünyesinde yer alma durumları devam etmiştir. Kazanç ve muamele vergisiyle ilgili incelemeler yapan bu görevliler, çalışmalarını çağdaş vergi inceleme yöntemlerinden uzak ve daha ziyade şahsi bilgi ve tecrübelerine dayanarak yürütmüşlerdir.

B-Hesap Uzmanları Kurulu’nun Doğuşu

Türkiye’de büyük vergi reformunun başlangıç yıllarında, vergi denetiminin çok değişik bir açıdan ele alınması, bu işin inceleme tekniğini iyi bilen, dürüst, yüksek bilgi ve ihtisasa sahip, tarafsız elemanlardan kurulu bir örgütçe yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Beyana bağlı vergi sistemine geçiş döneminde girişilen reformun başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesini ve yurt çapında vergi denetiminin yeni bir açıdan ele alınıp organize edilmesini sağlamak üzere 28 Mart 1945 tarih ve 4709 Sayılı Kanunla Maliye Bakanına bağlı Hesap Uzmanları Kurulu kurulmuştur. Anılan kanunun gerekçesi, aşağıdaki cümlelerle başlamaktadır:[1]

Maliye Vekaletine bağlı olarak merkezde bir Hesap Mütehassısları Heyeti teşkiline dair olan merbut kanun projesi, bazı varidat kanunlarının bahşettiği selahiyete müsteniden takriben on seneden beri istihdam edilen hesap mütehassısı ve muavinlerinin esaslı bir teşkilata raptedilerek her bakımdan daha mazbut ve mümtaz bir hale getirilmelerindeki aşikar fayda ve zaruretten ve bu mevzuda Büyük Millet Meclisi ve encümenlerin de izhar edilen temennilerden ilham alınarak hazırlanılmıştır.”

Bir bölümü yukarıya alınmış bulunan kanun tasarısı gerekçesinde sözü edilen “Hesap Mütehassısları Heyeti”nin teşkil zarureti hiç kuşkusuz böyle bir heyete duyulan somut bir ihtiyacın sonucuydu. Nitekim bu gerekçe kaleme alınmadan yıllar önce, kamu yönetiminde uzman kadrolara duyulan ihtiyaç M.Kemal ATATÜRK tarafından da aşağıdaki cümlelerle ifade edilmiş bulunmaktaydı.[2]

“Vekiller ki mebuslardan oluyor ve olması lazımdır; bunların behemahal mütehassıs olması kaabil-i te’min değildir. Halbuki her şube-i idariyede esaslı ve çok vakıfhane tarz-ı hareket lazımdır..Her vekaletin refakatinde bir hey’et-i mütehassısa bulundurmak lazımdır. Bu hey’et-i mütehassısanın vaz’iyyeti vekil kadar ve belki vekilden daha sağlam olmak lazım gelir.”

Kurul’un doğuşunu, kurucusu ve aynı zamanda 1950 Vergi Reformunun da mimarı olan Ali Alaybek, şu ifadelerle anlatmaktadır:[3]

“İdarenin beyannameli mükellefiyeti karşılamak bakımından maruz kalacağı müşkülata gelince, bu kendini daha ziyade beyannamelerin kontrolu işinde hissettirir. Hatta bu müşkülat sadece İdare ile olan bütün münasebetlerine de şamil olur. Bu sebeple vergi reformu, tatbik bakımından beyanname kontrolu işidir dense, mübalağa edilmemiş olur. Bunu bazı müellefler “vergi demek, tetkik ve kontrol demektir” şeklinde ifade etmektedirler.

Gelir vergisi rejimine geçildiği zaman, otuz bine yakın, beyanname bu rejimin gerektirdiği şekilde, yani bir taraftan mükellefler iz’aç edilmeden, diğer taraftan da vergi zıyaına mahal verilmeden tetkik ve kontrol edilecek midir? İşte meselenin düğüm noktası buradadır.

Vergi tetkikatı sahasında eski teşkilatla ve eski çalışma metodları ile bugünün icaplarının yerine getirilmesi bittabi düşünülemezdi. Bunun için, bu mevzu vergiciliğimizin en önemli bir davası olarak ele alınmış ve bu sahada şimdiden cezri bir takım tedbirlere baş vurulmuştur.

Vergi tetkiki işinin iki cephesi vardır. Birincisi tetkik elemanı yetiştirmek, ikincisi de, tetkik tekniğini tekemmül ettirmektir. Tetkik işinde çalışacak olan devlet memurunun diğer memleketlerdeki gibi mütebariz şahsiyeti olması şarttır. Bu memur bitaraf, ve geniş bir mesleki bilgiye sahip bir eksper olarak ve mükelleflerle olan münasebetlerinde ciddiyetle fakat aynı zamanda nezaketle hareket etmesini bilecektir.

Bizde bu tipte tetkik elemanı yetiştirilmesini temin için şu yollardan gidilmiştir :

4709 sayılı kanunla doğrudan doğruya Maliye Bakanlığına merbut “Hesap Uzmanları Kurulu” tesis edilmiştir.

Şunu da unutmamak lazımdır ki, bütün beyannamelerin her sene mutlaka tetkik edilmesi icap etmez. Tetkikatın muayyen bir metod dahilinde münavebe ile ve sondaj suretiyle yapılması, matlubu temin eder. Bundan başka, beyannamelerin büyük kısmı basittir ve tetkiki az zaman alır.

Tetkik tekniğine gelince, bunu tekemmül ettirmek için de şimdiden esaslı tedbirlere tevessül olunmuştur. Evvela beyanname tetkikatı büroda masa başında yapılan bir iş olmaktan çıkarılmış, bunun yerine mahallen tetkik, diğer bir tabirle “işletme tetkikatı” esası kabul edilmiştir. Bu esasa göre, Hesap Uzmanı mükellefin yanına gitmekte, kendisini tanımakta, müessesesini görmekte ve böylelikle tetkik edeceği mevzua daha iyi nüfuz etmek imkanını bulmaktadır.

Tetkik, yıllık mesai planlarına müsteniden yapılmakta ve sadece büyük şehirlere inhisar ettirilmiyerek, turne usuliyle memleketin diğer taraflarına da teşmil olunmaktadır.

Hesap Uzmanlarının faaliyetini tanzim ve tetkik usulünü islah bakımından alınan tedbirler içinde en mühimlerinden biri de “istihbarat arşivi” dediğimiz teşkilatın vücuda getirilmesidir.

Menbada malumat toplamak (İnformation at the source) ve bunu vergi tetkikatında kıymetlendirmek, modern vergi tetkikatının kuvvetli mesnedini teşkil etmektedir. Bu malumat olmaksızın, bugün vergi tetkiki yapılamaz.

Yukarıki izahatla göstermek istedik ki, vergi reformunun en çetin davası olan beyanname tetkiki işi, tetkik elemanlarının (formation) u ve tetkik tekniğinin tekemmül ettirilmesi bakımlarından çözülemiyecek bir mesele değildir.

Türkiyenin 200 ila 300 kadar namuslu ve ehliyetli tetkik elemanı yetiştirememesi ve tetkik işini yoluna koyamaması, açık söyliyelim, çok acı bir şey olur.

Maliye Bakanlığı vergi reformunun tahakkukunu beklemeden vergi tetkiki işini, yukarıda izah edilen esaslar dairesinde, halletmeğe koyulmuş ve bu vadide epey mesafe katetmiş bulunmaktadır. Tamamen objektif bir görüşle bu sahada elde edilen neticelerin müsbet ve ümit verici olduğunu da şimdiden söyliyebiliriz.

Vergi mürakabesinden ve bunun organizasyonundan bahsederken, mühim bir noktaya daha temas etmek isteriz. Vergi tetkikatından maksat nedir? İşte yeni vergicilik devresine girerken bunun da iyice anlaşılması iktiza eder.

Vergi mürakabesi diğer bir tabirle vergi revizyonu, sadece vergi kaçakçılığı yapanları bulup meydana çıkarmağa yarayan, yani (detektiv) maksadı olan bir faaliyet değildir. Hadisenin böyle dar bir zaviyeden mütalaa edilmesi, bugünün telakkilerine ve icaplarına uygun düşmez. Revizyonun asıl gayesi, kaçakçılık arayıcılığından ziyade, kaçakçılığa mani olmaktır. Bu itibarla vergi mürakabesinin daha ziyade (prevantif = önleyici), tenvir, islah ve terbiye edici tesirleri üzerinde durmak ve bu suretle bu işin tatbikattaki manasını ve faydasını, bulunan matrah farklarının fazlalığında değil, bilakis vergi ziyaının sureti umumiyede azalmasında, vergilerin iyi ve doğru olarak tatbik edilmesinde, randımanlarının tedricen artmasında, memlekette vergi ahlakının yükselmesinde aramak lazımdır.

İşte yeni Hesap Uzmanları teşkilatı kurulurken, 25 senelik tecrübeler de göz önünde tutulmuş, vergi revizörleri, sadece bir (matrah farkı arayıcısı) olmaktan çıkarılmış ve vergi tetkik ve mürakabesi işi yeni ve yapıcı bir zihniyetle organize edilmeğe çalışılmıştır.”

Türk vergi sisteminin geliştirilmesinde ve modern hale getirilmesi için yapılan reform çalışmalarında, HUK’un rolü her aşamada ağırlıklı olarak varolmuştur. HUK’un doğuşu ile birlikte Türk vergiciliğinde reform niteliği taşıyan 1949-1950 yenilikleri, 1961 vergi reform çalışmaları HUK’un büyük katkılarıyla gerçekleştirilebilmiştir.

[1] Meclis’e, Başbakanlığın 1760 sayılı tezkeresi ile sunulan “Hesap Mütehassısları Heyeti teşkiline ve Maliye Vekaleti merkez ve vilayetler kadrolarında bazı değişiklikler yapılmasına dair kanun tasarısı” Bütçe Encümeni’nce yapılan değişiklikler ile “Hesap Uzmanları Kurulu Kurulmasına ve Maliye Bakanlığı Merkez ve İller Kadrolarında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” olarak 28.3.1945 tarihinde 4709 sayı ile kabul edilmiştir.
[2] İnan Arı, Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ün 1923 Eskişehir-İzmit Konuşmaları, T.T.K. 1982
[3] Ali Alaybek, Gelir Vergisi Davamız, İSTANBUL - 1947


İLETİŞİM BİLGİLERİ
Kurul Başkanlığı Grup Başkanlıkları
Maliye Bakanlığı Binası
İlkadım cad.
DİKMEN/ANKARA
Tel : (312) 415 11 65
(312) 415 11 66
(312) 415 11 67

Faks: (312) 425 44 57

idare@huk.gov.tr
http://www.huk.gov.tr
Ankara Grup Başkanlığı
Atatürk Bulvarı No:73
KIZILAY/ANKARA

Tel: (312) 434 51 02 (15 Hat)
Faks: (312) 435 48 51


--------------------------------------------------------------------------------

İstanbul Grup Başkanlığı :

Necatibey cad. No:59
KARAKÖY/İSTANBUL

Tel: (212) 252 84 11 (19 Hat)
Faks: (312) 435 48 51

--------------------------------------------------------------------------------
İzmir Grup Başkanlığı:
1377. sok. Kültür İşhanı No:1
ALSANCAK/İZMİR

Tel: (232) 464 79 92
Faks: (232) 464 81 69

www.huk.gov.tr

Oy vermek için yetkiniz yok. Lütfen giriş yapınız.
Yorumlar Yorum eklemek için yetkiniz yok. Lütfen giriş yapınız.
Bu konuda yorum yapılmamış
Yorum eklemek için yetkiniz yok. Lütfen giriş yapınız.




Arkadaşına öner RSS Sitene Ekle

Tüm haklar saklıdır © KPSS.com.tr 2007

kpss , kpsscomtr.com , kpss,