Yönetmelik
MALİYE BAKANLIĞI HESAP UZMANLARI KURULU YÖNETMELİĞİ
(8.7.1970 Gün ve 13542 Sayılı Resmi Gazete'de Yayınlanmıştır
BİRİNCİ KISIM
Amaç ve Kuruluş
BİRİNCİ BÖLÜM
Hesap Uzmanları Kurulu
Yönetmeliğin Kapsamı
Madde-1 Hesap Uzmanları Kurulunun görev ve yetkileri, çalışma usul ve esasları bu yönetmelik ile tespit olunmuştur.
Devlet personelinin özlük işleri ve istihkaklarıyla ilgili kanun, tüzük, yönetmelik hükümleri ve Hesap Uzmanlarının görev ve yetkileri hakkındaki sair hükümler mahfuzdur.
Bu yönetmelikle konulan kaideler, yürürlükten kaldırılmadıkça hiçbir suretle ihmal edilemez ve değişik şekilde uygulanamaz. Madde metinlerinde belirtilen hallerde, kaidelerin değişik tarzda uygulanmasına Kurul Başkanlığınca müsaade edilebilir.
Kuruluş Amacı
Madde 2- Hesap Uzmanları Kurulu, Maliye Bakanlığına verilmiş bulunan vergi deneti işlerini yapmak, yönetmek ve yürütmek, bu konuda plân ve programlar hazırlamak, her türlü vergi konularına ve bunların uygulanmasına ait ilmi ve teknik araştırma ve etüdler hazırlamak, iktisat, maliye, işletmecilik ve muhasebe konularında Maliye Bakanlığınca lüzum gösterilecek her türlü inceleme ve araştırmaları yapmak amacı ile kurulmuştur.
Kurulun İç Yapısı
Madde 3- Hesap Uzmanları Kurulu, Kurul Başkanının yönetiminde kuruluş kanununda kadro ve adetleri gösterilen Müşavir Hesap Uzmanı, Baş Hesap Uzmanı, muhtelif sınıf Hesap Uzmanı ve Hesap Uzmanı Muavinlerinden teşekkül eder.
Bu yönetmelikte, Hesap Uzmanları Kurulu, (HUK) rumuzu ile gösterilmiştir.
“Hesap Uzmanı” terimi, Müşavir Hesap Uzmanı, Baş Hesap Uzmanı ve her sınıftan Hesap Uzmanını ifade eder. Hesap Uzmanlarının görevleri ve bu görevlerin yapılması ile ilgili hükümler bakımından, yetkili Hesap Uzmanı Muavinleri de bu terim kapsamına girer.
Maliye Bakanı Adına Hareket
Madde 4- HUK Doğrudan doğruya Maliye Bakanına bağlıdır. Hesap Uzmanları görevlerini Maliye Bakanı adına yaparlar.
Hesap Uzmanlarına her türlü görev; inceleme, araştırma, etüd ve soruşturma işleri Kurul Başkanı ya da Başkanın görevlendirileceği diğer bir kıdemli Hesap Uzmanı tarafından verilir.
Hiçbir Hesap Uzmanı, anılan yetkili merciden görev almadıkça, inceleme, araştırma, etüd, soruşturma yapamaz, kongre, komisyon ve komitelere, kurs ve seminerlere katılamaz, yayın yapamaz, beyanda bulunamaz.
Merkez ve Bölge Merkezleri
Madde 5- HUK’un merkezi Ankara’dır. Hesap Uzmanlarının bölge merkezlerini Maliye Bakanı belirtir.
Kurul Büroları
Madde 6- HUK’un merkezde ve devamlı inceleme yerlerindeki büroları kuruluş kanununda kadro ve adetleri gösterilen müdür veya şef ile gereği kadar personelden teşekkül eder.
Bu bürolar Kurulun yazı ve dosya işlerini yürütürler.
İKİNCİ BÖLÜM
Kurul Başkanı
Başkanın Atanması
Madde 7- HUK Başkanı Maliye Bakanı tarafından Hesap Uzmanı veya Hesap Uzmanlığı yapmış olup Devlet kadrolarında görevde bulunanlar arasından atanır.
HUK Başkanı, Hesap Uzmanı sıfat ve yetkisini de haizdir.
Başkanın Görevleri
Madde 8- Kurul Başkanı HUK’un çalışmasını düzenleme, izleme, denetleme ve değerleme ile görevlidir.
Başkanın görev alanına giren başlıca konular şunlardır:
a) HUK’un yıllık “Genel Çalışma Planı”nı düzenlemek, Maliye Bakanının onayına sunmak ve bunun uygulanmasını sağlamak,
b) Grupları ve Kurulun diğer organlarını teşkil etmek ve bunların verimli ve uyumlu şekilde çalışmalarını sağlamak,
c) Hesap Uzmanlığına alınmaya ve meslekte yetişmeye ait tedbirleri almak ve bu meyanda sınavların yapılması, Uzman Muavinlerinin stajı ve Uzmanların yabancı memleketlerde yapacakları çalışmaları düzenleme ile meşgul olmak,
d) Hesap Uzmanlarının yüksek bilgi seviyesinde bulunmalarını sağlamak amacıyla, bunların teori ve pratikle ilgili araştırma ve incelemeler yapmalarını sağlamak, bu çalışmaların sonuçlarını değerlendirmek, mali kanunlar ve nizamları, içtihatları ve mesleki yayınları izleyerek Kurul mensuplarına yaymak,
e) HUK’un istatistik sistemini kurmak ve bunun düzenli bir surette işlemesini sağlamak,
f) Vergi incelemelerinin; vergi hukuku esaslarına uygun, hatalara ve vergi ziyaına engel olacak, işbirliği zihniyeti içinde mükellefi yetiştirecek ve aydınlatacak şekilde yapılmasını sağlamak,
g) Hesap Uzmanlarının özlük durumlarına ve istihkaklarına ait işlemleri yürütmek,
h) Büro işlerinin düzenli bir surette yürütülmesini sağlamak,
i) HUK’un yıllık çalışma sonuçları hakkında bir “Genel Çalışma Raporu” düzenlemek ve bunu Maliye Bakanına sunmak,
j) HUK’un bütçesini hazırlamak.
Başkan Yardımcıları
Madde 9- (5.8.1976 gün ve 15668 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan ve 14.9.1976 gün ve 15707 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan düzeltme ile düzeltilen Yönetmeliğin 9. Maddesiyle değişen madde) Kurul Başkanına yardımcı olarak çalışacak Hesap Uzmanları Bakanlık Onayı ile tespit edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Hesap Uzmanları
Hesap Uzmanlarının Atanması
Madde 10- Bu yönetmenlikte aranılan vasıf ve şartlara erişenler, Hesap Uzman Muavinliğine ve Hesap Uzmanlığına atanırlar.
Hesap Uzmanlarının atanmaları kararname ile, Muavinlerin atanmaları Bakanlık Makamının onayı ile yapılır.
Hesap Uzmanının Görevleri
Madde 11- Hesap Uzmanının başlıca görevleri şunlardır:
a) İşletmelerde vergi incelemeleri yapmak,
b) Vergi Kanunları ile Vergi Usul Kanununun ve diğer kanunların yetki verdiği her türlü vergi tekniğiyle ve vergi suçlarıyla ilgili inceleme, kontrol ve işlemleri yapmak,
c) Kamu teşebbüsleri ve Devletin ilgili bulunduğu diğer müessese ve teşekküllerde, derneklerde Maliye Bakanının gerekli göreceği vergi dışı incelemeleri yapmak,
d) Mükellefleri yetiştirmek ve aydınlatmak amacı ile danışma ve kurs yapmak, konferans vermek ve sair benzeri çalışmaları yapmak ve yürütmek,
e) HUK’un Sınav Komisyonuna, Grup ve Ekiplerine ve diğer komisyon ve komitelerine katılmak,
f) Çalışmalar sırasında rastlanan, mali hükümler ve bunların uygulanmasında düzeltilmesi, değiştirilmesi ve açıklanması gerekli görülen hususlara dair gözlem ve görüşleri Başkanlığa duyurmak,
g) Maliye Bakanının isteği üzerine iktisat, maliye ve işletmecilik ve mali denetim konularında ilmi ve teknik araştırma ve etüdler yapmak, tasarılar hazırlamak ve sair incelemelerde bulunmak,
h) Hesap Uzmanlarının, Hesap Uzman Muavinlerinin mesleki alanda yetişme ve yükselmelerini sağlayıcı konferans, kurs ve seminerler ve benzeri sair çalışmalar yapmak,
ı) İlgili makamlar tarafından yetkili kılınmak suretiyle soruşturmalar ve bilirkişi incelemeleri yapmak,
Baş Hesap Uzmanlığına Yükselme
Madde 12- (12.7.2005 gün ve 25873 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmeliğin 1. Maddesiyle değişen başlık ve madde) Mesleki çalışmalarında başarılı olan ve Kurulda en az on yıl çalışmış bulunan Hesap Uzmanları, HUK Başkanının önerisi üzerine müşterek kararname ile Baş Hesap Uzmanlığına atanırlar.
On yıllık çalışma süresinin tespitinde, Hesap Uzman Yardımcılığı ve askerlikte geçen süreler de dikkate alınır.
Baş Hesap Uzmanlığına atamaları teklif edilecek Hesap Uzmanlarının, iktisadi, mali ve sosyal alanlarda önceden belirlenecek bir konuda yapacakları çalışmalar sonucunda düzenleyecekleri bilim raporunu Başkanlığa sunmaları gerekmektedir.
On yıldan önce geçici görevle veya yüksek lisans öğrenimi için yabancı ülkelere gönderilmiş Hesap Uzmanlarının bulundukları ülkede yapacakları çalışmalar sonunda düzenledikleri etüd veya raporlar, üçüncü fıkrada sözü edilen bilim raporu olarak değerlendirmeye alınabilir.
Hüviyet Cüzdanı ve Resmi Mühür
Madde 13- Hesap Uzmanları ile Hesap Uzman Muavinlerine Bakanlık tarafından memurluk sıfatını ve inceleme yetkisini belirten bir hüviyet cüzdanı ile bir resmi mühür verilir. Hüviyet cüzdanı, yapılacak incelemelerde ilgililere gösterilir.
Fahri Hesap Uzmanları
Madde 14- (04.09.2001 gün ve 24513 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmeliğin 1. Maddesiyle değişen madde) Hesap Uzmanlarından;
a) En az 15 yıl Hesap Uzmanı olarak görev yapanlar,
b) Hesap Uzmanları Kurulundaki hizmet süreleri 15 yıldan az olmakla birlikte Hesap Uzmanlığından kamu kurum ve kuruluşlarına atananlardan bu görevlerde ve Hesap Uzmanlığında geçen görev süreleri toplamı en az 20 yıl olanlar veya süre kaydı aranmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında en az Genel Müdürlük düzeyinde bir görevde bulunanlar,
c) Anayasal kuruluşların başkan ve üyeliğinde, yasama organında veya Bakanlar Kurulu üyeliğinde bulunanlardan,
(a) bendinde belirtilenlere Hesap Uzmanları Kurulundan ayrıldıkları, diğerlerinde ise belirtilen koşulları kazandıkları takdirde, Kurul Başkanının önerisi üzerine müşterek kararla “Fahri Hesap Uzmanı” unvanı verilebilir. Hizmet sürelerine Hesap Uzman Yardımcılığı ve askerlikte geçen süreler dahildir.
İKİNCİ KISIM
Hesap Uzmanı Olma ve Yetişme Düzeni
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Atanma Şartları
Madde 15- Hesap Uzmanı olabilmek için mesleğin gerektirdiği nitelikte olmak ve giriş ve yeterlik sınavlarında başarı sağlamak şarttır. Giriş sınavını kazananlar, Hesap Uzman Muavinliğine, yeterlik sınavını kazananlar da Hesap Uzmanlığına atanırlar.
Yeniden Atanma
Madde 16- Hesap Uzmanlığından ayrılanlar, mesleğe alınmalarında bir mahzur görülmediği takdirde yeniden Hesap Uzmanlığına atanabilirler.
Meslek Kıdemi
Madde 17- Hesap Uzmanlarının yönetme ve yürütme, çalışma ve yetişme gibi faaliyetlerinin organizasyonu ile protokol ve temsil konularında “Meslek Kıdemi” esası uygulanır. Şu kadar ki, işin gerektirdiği hallerde Grup Başkanları, grubun en kıdemlisi yerine ondan sonra gelen kıdem sırasındakilerden seçilebilir.
Meslekte Kıdem Sırası
Madde 18- (15.12.1973 gün ve 14743 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmeliğin 1. maddesiyle değişen madde) Hesap Uzmanlığına atananların meslekte kıdem sırası, yeterlik sınavlarının tarihlerine ve bu sınavlarda kazandıkları derecelere göre belli edilir.
16 ncı maddeye göre yeniden atananlar maaş durumlarının müsaadesi ölçüsünde Kurul’dan ayrılmamış olmaları halinde yükselebilecekleri sınıfa atanmakla beraber, kıdem sırası yönünden daha önce dahil bulundukları dönemin sonuna alınırlar
Meslek Tablosu
Madde 19- Hesap Uzmanlığına atananlar, Kurul Başkanlığında bulunan meslek tablosuna, kıdem sırasına göre kaydedilirler.
Meslek tablosu, baş tarafında mahiyetini belirten, düzenleme tarihini gösteren ve Maliye Bakanının imzasını taşıyan bir yazı ile açılır.
Meslek tablosunda aşağıdaki bilgiler bulunur:
a) Meslek sıra numarası,
b) Hesap Uzmanının adı ve soyadı,
c) Hesap Uzmanının mezun olduğu yüksek tahsil müessesesi, bitirme yılı,
d) Hesap Uzmanlığına atanma tarihi,
e) Hesap Uzmanlığından ayrılma tarihi ve ayrılış sebebi.
İKİNCİ BÖLÜM
Sınavlar
Sınav Komisyonu
Madde 20- (14.1.1992 gün ve 21111 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmeliğin 3. maddesiyle değişik madde) Hesap Uzman Yardımcılığı “Giriş” ve Hesap Uzmanlığı “Yeterlik” sınavları, Hesap Uzmanları Kurulu Başkanının Başkanlığında, Bakan tarafından belirlenecek Kurulda görevli Hesap Uzmanlarından oluşan beş kişilik bir sınav komisyonunca yapılır. Ancak “Yeterlik” sınavında, bu üyelerden en çok ikisi Hesap Uzmanlığı yapmış Bakanlık mensupları arasından seçilebilir.
Sınav Komisyonlarında ayrıca ikişer yedek üye görevlendirilir.
Yazılı ve Sözlü Sınav Esası
Madde 21- Giriş ve yeterlik sınavları önce yazılı, sonra da sözlü olarak yapılır. Yazılı sınavı kazanamayanlar sözlü sınava giremezler.
Sınav Yerleri
Madde 22- Yazılı ve sözlü sınavlar Başkanlıkça belirtilecek yerlerde, giriş sözlü sınavları Ankara’da yapılır.
Yazılı Sınav Sorularının Hazırlanması
Madde 23- Yazılı sınav soruları Sınav Komisyonu tarafından, sınav konularına göre ayrı ayrı hazırlanır. Soru kağıtları Komisyon üyeleri tarafından imzalanır. Bu kağıtlar da sınavların ne kadar süreceği ayrıca gösterilir.
Soru kağıtları mühürlü zarflar içinde HUK Başkanına tevdi edilir. Sınavların birden fazla yerde yapılması kararlaştırılmış ise, soru kağıtları yer sayısınca düzenlenir.
Yazılı Sınavların Yapılış Tarzı
Madde 24- Yazılı sınavlarda HUK Başkanı tarafından görevlendirilen Hesap Uzmanları gözetme yaparlar. İlkin adayların hüviyetleri bir tutanakla tespit edilir; sonra soru zarflarının sağlam, kapalı ve mühürlü olduğu hususunda da ayrı bir tutanak düzenlenir. Bundan sonra zarflar açılarak sorular yazdırılır.
Adayların sınav kağıtları alındıkça üzerlerine alındıkları saat ve dakika işaretlenir.
Sınav sonunda toplanan sınav kağıtları ve tutanaklar bir zarf içine konulur ve zarf kapatılıp mühürlendikten sonra bu olay diğer bir tutanakla tespit olunur ve zarf bu tutanakla birlikte HUK Başkanına gönderilir.
Sözlü Sınavlar
Madde 25- Yazılı giriş sınavını kazananlar bir yazı ile sözlü sınava davet edilirler. Sözlü sınavlar, yazılı sınav gruplarına giren konulardan yapılır. Bu sınavlarda, ayrıca adayların zeka, intikal sürati, ifade kabiliyeti, tavır ve hareket gibi şahsi vasıfları da gözönünde bulundurulur.
Sınav Sonuçları
Madde 26- Sınav sonuçları Sınav Komisyonu tarafından tutanakla tespit edilir. Sınavı kazananlara HUK Başkanlığınca bu sonuçlara göre gerekli tebliğ yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Giriş Sınavı
Giriş Sınavı Şartları
Madde 27- (04.09.2001 gün ve 24513 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmeliğin 2. maddesiyle değişik madde 2(17.10.2002 gün ve 24909 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 27.Mad. (b) bendi de değişik) Giriş sınavına alınacak isteklilerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Devlet Memurları Kanununun 48 inci ve Hesap Uzmanları Kurulu Kurulmasına Dair Kanunun 3 üncü maddesinde yazılı nitelik ve şartlara sahip olmak,
b) ÖSYM’ce yapılacak olan Kamu Personel Seçme Sınavını (KPSS) kazanmış olmak,
c) Eğitim süresi en az dört yıl olan Siyasal Bilgiler, Hukuk, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri ile aynı konularda eğitim veren ve bunlara eşitliği yetkili makamlarca kabul olunan benzeri yabancı fakülte veya yüksek okulların birinden mezun olmak,
d) Sağlık durumunun yurdun her yerinde görev ve yolculuk yapmaya elverişli olduğu tam teşekküllü bir hastanenin sağlık kurulu raporuyla tevsik olunmak,
e) Yapılacak soruşturma sonucunda Hesap Uzmanlığının gerektirdiği nitelikte bulunduğu anlaşılmış olmak,
f) Süresi içinde başvurmuş ve başvuru belgeleri ile birlikte istenilen diğer belge ve bilgileri Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığına vermiş bulunmak.
Giriş Sınavı Duyurusu
Madde 28- (04.09.2001 gün ve 24513 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 2. maddesiyle değişik madde) Giriş sınavının tarihi, yeri ve şartları ile başvurunun yapılacağı yer ve son başvuru tarihi Hesap Uzmanları Kurulu Başkanlığınca belirlenir ve sınav konuları ile birlikte sınav tarihinden asgari bir ay önce Türkiye genelinde yayınlanan en az iki ayrı gündelik gazetede iki kez duyurulur.
Giriş Sınavı Konuları
Madde 29- (12.7.2005 gün ve 25873 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 2. maddesiyle değişik başlık ve madde) Yazılı ve sözlü giriş sınavı aşağıdaki konulardan yapılır:
a) Kamu Maliyesi
1) Maliye Teorisi (Kamu Gelir ve Giderleri, Kamu Borçları ve Bütçesi),
2) Maliye Politikası,
3) Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi.
b) Ekonomi
1) Ekonomi Teorisi (Mikro, Makro İktisat ve İktisadi Analizi),
2) Ekonomi Politikası,
3) Para Teorisi ve Politikası,
4) Uluslararası Ekonomi,
5) Türkiye Ekonomisi ve Güncel Ekonomik Sorunlar,
6) İşletme Ekonomisi.
c) Hukuk
1) Anayasa Hukuku,
2) Medeni Hukuk (Aile Hukuku ve Miras Hukuku hariç) ve Borçlar Hukuku,
3) Ticaret Hukuku (Ticari İşletme Hukuku, Şirketler Hukuku ve Kıymetli Evrak Hukuku).
d) Muhasebe
1) Genel Muhasebe,
2) Mali Tablolar Analizi.
Sınavda, adayların hukuki, iktisadi ve mali olay ve sorunları değerlendirmeleri, yorumlamaları ve çözüm yolları önermelerini sağlayacak sorulara da yer verilir.
Giriş Sınavı Notları
Madde 30- (12.07.2005 gün ve 25873 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 3. maddesiyle değişik madde) Giriş sınavı notları, yazılı ve sözlü sınav notlarından meydana gelir.Tam not, yazılı sınav gruplarından ayrı ayrı olmak üzere 10, sözlü sınavda tek olmak üzere 20 dir.
Giriş sınavını kazanmak için:
a) Yazılı sınav gruplarından alınan notlardan her birinin 5 den,
b) Sözlü sınavdan alınan notun 10 dan,
c) Yazılı sınav gruplarından alınan notlar ortalamasının 6,5 dan,
d) Yazılı sınav notları ile sözlü sınav notu toplamının 6 ya bölünmesi suretiyle bulunan ortalama notun 6,5 dan
aşağı olmaması gerekir.
Kadrosuzluk
Madde 31- Kadro durumu kazananların hepsini almaya müsait bulunmadığı takdirde, genel ortalama notu üstün olanlar alınır ve diğerleri için sınav sonucu hiç bir müktesep hak teşkil etmez. Ancak bu suretle sınavı kazandıkları halde Muavinliğe alınmamış olanlar 32 nci madde hükmünün tatbiki bakımından sınava girmemiş sayılırlar.
Tekrar Sınava Girebilme
Madde 32- Giriş sınavını kazanamayanlar ancak bir defa daha, sonraki sınavlardan birine girebilirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yeterlik Sınavı
Yeterlik Sınavı Şartları
Madde 33- Hesap Uzman Muavinleri, üç yıllık staj dönemini geçirdikten sonra, yeterlik sınavına tabi tutulurlar.
Yeterlik Sınavı Konuları
Madde 34- (21.7.1995 güjn ve 22350 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmeliğin 9. maddesiyle değişik madde) Yazılı ve sözlü yeterlik sınavı aşağıdaki konulardan yapılır;
a) Muhasebe
1) Genel Muhasebe, Şirketler Muhasebesi,Maliyet Muhasebesi ile diğer İhtisas Muhasebeleri
2) Yönetim Muhasebesi,
3) Mali Analiz Teknikleri,
4) İşletme Bütçeleri ve Finansal Yönetim.
b) İşletme Denetimi (AUDİT) ve Vergi İncelemesi
1) İşletme Denetimi (AUDİT) Teknikleri
2) Vergi İnceleme ve Revizyon Teknikleri
3) Bilgi İşlem Denetimi (EDP Auditing) ve Bilgisayar Destekli Denetim Teknikleri (CAAT)
c) Vergi Hukuku
1) Vergi Teorisi: Maddi Vergi Hukuku, Vergi Usul Hukuku ve Karşılaştırmalı Vergi Hukuku,
2) Vergi Usul Kanunu ve Vergi Usul Kanunu Kapsamındaki Vergi Kanunları ile Fon Mevzuatı,
3) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun,
4) Gümrük Kanunu,
5) Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihaz Kullanma Mecburiyeti Hakkında Kanun,
6) Uluslararası Vergi Anlaşmaları,
7) İdari Yargılama Usulü Kanunu, Danıştay Kanunu ve Uygulamaları,
d) Özel Hukuk
1) Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku, İcra ve İflas Hukuku,
2) Dış Ticaret ve Kambiyo Hukuku,
3) Banka, Sigorta, Özel Finans Kurumları ile Sermaye Piyasası Hukuku ve Merkez Bankası Kanunu,
4) Yabancı Sermaye ve Teşvik Mevzuatı,
5) Özel Finansman Teknikleri (Leasing, factoring ve benzeri) Mevzuatı,
6) Maden Kanunu, Petrol Kanunu,
7) Maliye Bakanlığı Kuruluş Kanunu, Muhasebe-I Umumiye Kanunu, Devlet Memurları Kanunu, Harcırah Kanunu, Memurin Muhakematı Hakkında Kanun,
8) Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun.
Yeterlik Sınavı Notları
Madde 35-Yeterlik sınavı notları yazılı ve sözlü sınav notları ile 45 inci maddeye göre verilen yetişme genel notundan meydana gelir.
Tam not, yetişme genel notu ile yazılı sınav gruplarında ayrı ayrı ve sözlü sınavda tek olmak üzere 10 dur.
Yeterlik sınavını kazanmak için;
a) Alınan notlardan her birinin 5 den,
b) Yazılı sınav gruplarından alınan notlar ortalamasının 6,5 dan,
c) Yetişme genel notu, yazılı sınav gruplarının notları ve sözlü sınav notu toplamının genel ortalamasının da 6,5 dan aşağı olmaması gerekir.
Yeterlik Sınavını Kazanamayan ve Sınava Girmeyenler
Madde 36- Yeterlik sınavını kazanamayan ya da özürsüz olarak bu sınava girmeyen Muavinler, Bakanlık teşkilatında durumlarına ve maaş derecelerine uygun görülecek diğer görevlere nakledilirler.
Yabancı Dil Yeterlik Sınavı
Madde 37- (5.8.1976 gün ve 15668 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmeliğin 2. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır)
Yabancı Dil Yeterlik Sınavı Konusu
Madde 38- Yabancı dil yeterlik sınavı, giriş sınavına konu teşkil eden yabancı dillerin birinden yazdırılacak bir metnin Türkçe’ye, diğer bir metnin de Türkçe’den yabancı dile tercüme ettirilmesi ve konuşma melekesinin yoklanması suretiyle yapılır.
Yabancı Dil Yeterlik Sınavı Notu ve Tekrar Sınava Girme
Madde 39- Yabancı dil yeterlik sınavının tam notu 10 dur.
Yeterlik sınavından 6,5 dan aşağı not alanlar bu tarihten itibaren birbirini takip eden 5 takvim yılında açılacak yabancı dil sınavlarından üçüne daha girebilirler.
Yeterlikten sonraki ilk iki sınavda başarı gösteremeyenler son haklarını 5. takvim yılında kullanırlar. Bu sınavlarda 6,5 dan aşağı not alanlara dış ülkelerde kısa süreli etüdler yaptırılır.
Askerlik hizmetinde geçirilen süre, hesaplamada 5 yıllık sürenin dışında bırakılmıştır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Hesap Uzman Muavinlerinin Yetiştirilmesi
Staj Dönemi ve Yeri
Madde 40- Hesap Uzman Muavinliğine atananlar 3 yıl staj görürler ve bu staj dönemlerini turneler dışında esas itibariyle Kurul merkezinde geçirirler.
Yetiştirmede Amaç
Madde 41- Hesap Uzman Muavinlerinin yetiştirilmesinde aşağıdaki amaçlar güdülür:
Kişiliklerini mesleğin gerektirdiği özel ve üstün moral niteliklerine göre geliştirmek,
a) Vergi hukuku, muhasebe, revizyon ve işletmelerde vergi incelemesi konularında tecrübe ve ihtisas sahibi olmalarını sağlamak,
b) Rapor yazma tekniği hususundaki bilgi ve melekelerini geliştirmek,
c) İşletmecilikte ve teknolojide pratik bilgi edinmelerini sağlamak,
d) İlmi çalışma ve araştırma alışkanlığını kazandırmak,
e) Yabancı dil bilgilerini olgunlaştırmak.
Yetişmede Şahsilik Esası
Madde 42-Muavinlerin 40 ıncı maddedeki amaçlara göre yetişmelerinde kendi gayret ve çalışmaları esastır. Bu hususta Kurulca alınan tedbirler yardımcı ve teşvik edici mahiyettedir.
Yetiştirme Şekli
Madde 43- Hesap Uzman Muavinlerinin yetiştirilmesi şu esaslara göre düzenlenir:
a) Muavinler, önce iki aylık bir hazırlanma dönemi geçirirler. Bu dönemde, vergi hükümleri, revizyon ve işletmelerde vergi incelemeleri ve ihtilaflı vergi dosyaları üzerinde genel çalışma ve tartışmalar yaparlar. Vergi dairelerinde tarh, tahakkuk ve itiraz işlemleri hakkında müşahedelerde bulunurlar.
b) Muavinler, Hesap Uzmanlarının yanında ve Hesap Uzmanına tabi olarak çalışırlar; göstereceği işleri yaparlar, bu suretle gereği gibi yetişmeye gayret ederler.
c) Muavinler, staj dönemlerinde meslek konuları üzerinden tertiplenecek kurslar ve seminerlere devam ederler.
d) Muavinler staj döneminde Başkanlıkça belli edilecek mesleki konularda 30 daktilo sahifesinden az olmamak üzere bir etüd hazırlarlar. Bu etüdleri en geç, staj dönemi sonundan iki ay önce Başkanlığa iki nüsha olarak verirler.
e) Muavinlerin yukarıdaki esaslar dairesinde yetiştirilmesi için gerekli tedbirler HUK Başkanlığınca alınır. Bunun için, gerektiği takdirde, bir ya da bir kaç Uzman görevlendirilebileceği gibi, özel bir Komite de teşkil edilebilir.
Hesap Uzman Muavinlerine Yetki Verilmesi
Madde 44- Hesap Uzman Muavinleri başlı başına inceleme yapamazlar. Ancak yeterlikleri görülenlere Bakanlıkça staj dönemi içinde başlı başına inceleme yapma ve rapor düzenleme yetkisi verilebilir. Bu incelemelere ait raporlar üzerine, 103 üncü madde gereğince okunduktan sonra işlem yapılır.
Yetişme Notları
Madde 45- Hesap Uzman Muavinlerinin yetişme durum ve yeterlikleri aşağıdaki özel notlara dayanılarak “Genel Yetişme Notu” ile tespit edilir.
a) Hesap Uzmanı notu (Muavinin normal nitelikleri, tavır ve hareketi, meslek bilgisi, çalışkanlığı, dikkat ve düzenliliği ve bu hususlarda gösterdiği ilerleme ile Hesap Uzmanlığına yeterliği hakkında yanında çalıştığı Hesap Uzmanlarının gözlem ve kanılarına dayanılarak Başkanlıkça tespit edilen nottur)
b) Etüd notu (Yetkili muavinlerin hazırladıkları etüdlere verilen nottur)
c) İnceleme raporları notu (Yetkili Muavinlerin yaptıkları incelemelere ilişkin raporlara verilen nottur)
d) Kurs ve seminer notu (Muavinler kurs ve seminerlere devam ettirilmişse bunları idare edenlerden alınan görüş ve kanılara dayanılarak tespit edilen özel nottur.)
e) Genel yetişme notu (Genel yetişme notu özel notlar gözönünde tutulmak ve muavinlerin staj devresinde çalışmaları izlenmek suretiyle HUK Başkanlığınca tekdir edilen nottur.)
Özel görüşlerle, özel notlar ve genel yetişme notu gizlidir. Bu notlar, tam not 10 olmak üzere, sayı esasına göre verilir.
Hesap Uzmanı görüşleri ile genel yetişme notu için formülerler kullanılır.
ALTINCI BÖLÜM
Yabancı Memleketlerde İnceleme
Amaç
Madde 46- (5.8.1976 gün ve 15668 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan ve 14.9.1976 gün ve 15707 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan düzeltme ile düzeltilen Yönetmeliğin 1. maddesiyle değişen madde) Görevlerinde başarılı Kurul mensupları yapılacak yabancı dil imtihanlarında da başarılı olmak şartı ile Bakanlıkça lüzum görülecek inceleme ve araştırmaları yapmak veya Bakanlıkça uygun görüldüğü hallerde mesleki incelemelerde bulunmak maksadı ile bir yıldan fazla olmamak üzere yabancı memleketlere geçici görevle gönderilir. Ancak yabancı memleketlere gönderilecek Hesap Uzmanlarının yurt dışına hareketten önce, yurt dışında kalınacak sürenin iki katı kadar, Maliye Bakanlığına karşı mecburi hizmet taahhüdünde bulunmaları şarttır.
Başkan Yardımcılarının ve Grup Başkanlarının Yurtdışına Gönderilmesi
Madde 47- (04.09.2001 gün ve 24513 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 6. maddesiyle değişik başlık ve madde) Yönetmeliğin 9 ve 71 inci maddeleri gereğince asgari bir yıl süreyle Kurul Başkan Yardımcılığı ile Grup Başkanlığı görevinde bulunanlar Kurul Başkanlığınca uygun görülen zamanda geçici görevle yurtdışına gönderilirler.
Sırasını Kaybedenler
Madde 48- İnceleme yapmak üzere yabancı memleketlere gönderilecek Hesap Uzmanlarının tespitinde sınav notu ve kıdem sırası esaslarından başka, umumi personel hükümleri de mahfuz tutulur.
Durumları bu hükümlere uymayanlar, sebep ortadan kalkıncaya kadar gönderilmezler.
Diğer Tertiplerden Gidecekler
Madde 49- Giderleri kısmen veya tamamen bütçe dışı kaynaklardan karşılanmak suretiyle yabancı memleketlere gidecek Hesap Uzmanları, 46 ve 47 nci maddelerdeki şartlarla birlikte aranan özel şartları haiz olanlar arasından seçilir. Bu tertiplerden gönderilen Hesap Uzmanlarının, Bakanlık tarafından belli edilecek inceleme programına uymak şartı ile, özel programlara göre yapacakları çalışmalar yabancı memleketlerdeki inceleme çalışmaları yerine geçer.
Yabancı Memleketlerde Kalma Süresi
Madde 50- (04.09.2001 gün ve 24513 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 7. maddesiyle değişik madde) Yabancı memleketlerde kalma süreleri 46 ncı madde gereğince gönderilenler için asgari bir yıl, 47 nci madde gereğince gönderilenler için dört aydır. 49 uncu madde gereğince gönderilenlerin kalma süresi ise işin mahiyetine göre Kurul Başkanlığınca belirlenir.
Yurt dışında kalma sürelerine gidiş ve dönüş yolculuk günleri de dahildir.
Çalışma Konuları
Madde 51- Hesap Uzmanlarının yabancı memleketlerde çalışmaları aşağıdaki bilim kollarına giren konular üzerinde yapılır:
1. Genel olarak iktisadi durum ve iktisat politikası (Milli gelir, iktisadi konjonktür, tediye muvazenesi, para politikası gibi),
2. Genel olarak mali durum ve maliye politikası (Bütçe, amme borçları gibi),
3. Vergi sistemleri, sistemlere dahil vergiler, vergi politikası, vergicilikteki yeni yönler, vergi hukuku,
4. Mahalli idareler maliyesi,
5. Maliye teşkilatı, vergi murakabesi,
6. Muhasebe, işletmecilik, revizyon (Teori ve pratiği),
7. Meslekle ilgili sair konular.
Yukarı ki esaslar dairesinde Hesap Uzmanlarına verilecek çalışma konuları HUK Başkanı tarafından, Hesap Uzmanlarının bu husustaki istek ve eğilimleri gözönünde tutulmak suretiyle, tespit edilir ve kendilerine önceden bildirilir.
Bütçe dışı kaynaklardan yabancı memleketlere giden Uzmanlar, çalışmalarını kendilerine verilen özel program gereğince yaparlar.
Gittikleri yabancı memleketlerde mali ve iktisadi konular üzerinde doktora yapmak imkanını bulan Hesap Uzmanlarının doktora tezleri, yukarıda yazılı çalışma konuları yerine geçer.
Yabancı Memleketlerde Çalışma Düzeni
Madde 52- Hesap Uzmanları kendilerine verilen görevleri yabancı memleketlerde tek başlarına yaparlar. Ancak belli bir konu üzerinde inceleme yapmak üzere birden fazla Hesap Uzmanının görevlendirilmesi halinde, çalışmalar iş bölümü suretiyle yapılır. Bu takdirde işin düzenlenmesi ve bitirilmesini kıdemli Hesap Uzmanı sağlar.
Yabancı memleket teşkilatı ile yapılması gerekli ilk temaslarla sonradan yapılacak müşterek mahiyetteki temaslarda o memlekette bulunan Hesap Uzmanları hep beraber ve Ekip disiplini içinde hareket ederler.
Yabancı Dil Çalışmaları
Madde 53- (04.09.2001 gün ve 24513 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 8. maddesiyle değişik madde) 46 ncı madde gereğince geçici görevle yurtdışına gönderilenler, gittikleri ülkelerde yabancı dil bilgilerini de geliştirmek amacıyla masrafları kendilerince karşılanmak suretiyle kurs, okul enstitü gibi dil öğretimi yapan müesseselere asgari üç ay devam etmek zorundadırlar.
Çalışma Planı ve Bilgi Verme
Madde 54- (04.09.2001 gün ve 24513 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 9. maddesiyle değişik fıkra) 46 ncı madde kapsamında geçici görevle yurtdışına gönderilen Hesap Uzmanları, gönderildikleri ülkelere varış tarihini takip eden ikinci ayın sonunda, izledikleri yabancı dil öğrenim programını, altıncı ayın sonunda ise inceleme ve araştırma konularına ilişkin yaptıkları görüşme ve çalışmaları bir raporla Kurul Başkanlığına bildirirler.
Altıncı ayın sonunda, hazırlanacak etüd veya etüdlerin planı, tasvip edilmek üzere, Başkanlığa gönderilir. Etüd konuları ile ilgili olarak faydalanılan eser, kitap, makale ve sair yazılar ve yapılan temasları gösterir bir liste bu plana eklenir.
Hesap Uzmanları gerekli gördükçe çalışmalarının ve temaslarının seyri ve safhaları hakkında Başkanlığa bilgi verirler.
Çalışmanın Sonuçlandırılması
Madde 55- Yabancı memleketlere gönderilen Hesap Uzmanları, çalışma sonuçları hakkında kendilerine verilen konulara göre bir veya bir kaç etüd veya rapor düzenleyebilirler. Bu etüd veya raporların, Hesap Uzmanlarının Türkiye’ye dönüşlerinden itibaren en geç üç ay içinde HUK Başkanlığına verilmesi gerekir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Çalışma Düzeni
BİRİNCİ BÖLÜM
Çalışmanın Planlanması
Amaç
Madde 56- Planlanmanın amacı; Hesap Uzmanlarının bir yıl içinde yapacakları vergi incelemeleri ile diğer çalışmaların önceden tahmin ve bir “Genel Çalışma Planı”nda tespit edilmesi, HUK faaliyetinin plan dairesinde sistemli bir surette yürütülerek takip olunmasıdır.
İnceleme Yerleri
Madde 57- Hesap Uzmanlarının çalışmaları, devamlı ve geçici inceleme yerlerine göre tertiplenir.
Devamlı inceleme yerleri, Hesap Uzmanları çalışmalarının ara verilmeden yürütüldüğü ve ayrı büro teşkilatı bulunan yerlerdir. Devamlı inceleme yerleri ve bu yerlerde çalışacak Hesap Uzmanları Başkanlıkça tayin olunur.
Geçici inceleme yerleri, devamlı inceleme yerleri dışında kalan yerlerdir.
Genel Çalışma Planının Hazırlanması
Madde 58- HUK’un“Genel Çalışma Planı” ve bu plana ait dökümlü iş ve turne programları, HUK Başkanlığı veya bu işle görevlendirilecek bir “Planlama Komitesi” tarafından düzenlenir.
Planlama Komitesi, HUK Başkanının başkanlığında yeter sayıda Hesap Uzmanından teşekkül eder.
Genel Çalışma Planının Dayanakları
Madde 59- Genel çalışma planı, Kurulun işgücü iş hacmi ve inceleme standartları gibi hususlar gözönünde tutularak düzenlenir.
Bu planın hazırlanmasında iktisadi ve mali istatistiklerle özel monografilerden faydalanılır. Ayrıca Gelirler Genel Müdürlüğünün mütalaası alınır. Hesap Uzmanları dışında kalan diğer vergi inceleme elamanlarının yapacakları vergi incelemelerinin HUK’un çalışmalarıyla koordinasyonu da gözönünde bulundurulur. Ticari ve zirai işletmeler, bilanço ve işletme hesabı esasına tabi işletmeler olmak üzere, iki kısımda mütâlaa edilir. Götürü gider usulüne tabi ziraatçılarla, serbest meslek erbabı ve menkul ve gayrimenkul sermaye iradı sahipleri işletme hesabı esasına tabi işletmeler kategorisine dahil edilirler. İnceleme standartlarının tayininde, bu ayrımdan başka, sermaye ve ciro gibi diğer hususlar da gözönünde bulundurulur.
Genel Çalışma Planının İlkeleri ve Şekli
Madde 60- Genel çalışma planı takvim yılı esasına göre düzenlenir ve bir tablo ile genel açıklamalar olmak üzere iki kısımdan teşekkül eder.
Tablo kısmında başlıca şu hususlar yer alır:
1. Devamlı ve geçici inceleme yerleri,
2. Vergi çeşitleri ve işletme sınıfları itibariyle inceleme konuları sayısı ve toplamı,
3. Bir evvelki yıl içinde yapılan inceleme sayısı,
4. Bir evvelki yıl içinde yapılan inceleme sayısının inceleme konuları sayısına nispeti,
5. Devamlı ve geçici inceleme yerlerinde bulundurulacak Hesap Uzmanı sayısı ve çalışma süreleri,
6. Vergi inceleme kapasitesi endekslerine göre inceleme yerlerinde yapılabilecek inceleme sayısı,
7. Yıl içinde yapılacak inceleme sayısı toplamı,
8. Yapılacak diğer çalışmaların tahmin edilen sayıları,
9. Yabancı memleketlere gönderilecek ve askere gidecek Uzmanlarla, yabancı memleketlerden dönecek ve terhis olacak Uzman sayısı,
10. Yönetme ve yürütme hizmetlerinde çalışacakların sayısı.
Genel açıklama kısmında, o çalışma döneminde yapılacak işler, tahlil edilmek ve kıyaslama yapmak suretiyle açıklanır. Vergi ve muhasebe kursu açılacak yerler ile idari bakımdan lüzumlu görülen diğer hususlar da bu kısımda gösterilir.
İş Programları
Madde 61- Genel çalışma planının uygulanmasına iş programları ile geçilir. İş programları, genel çalışma planındaki ilkelere göre devamlı ve geçici inceleme yerleri için ayrı ayrı dökümlü olarak düzenlenir.
Genel Çalışma Raporu
Madde 62- HUK Başkanlığınca, genel çalışma planının ilişkin olduğu yıl sonunda, HUK istatistiklerine ve çalışma gruplarının çalışma raporlarına dayanılarak, Kurulun çalışma durum ve sonuçlarını göstermek üzere “Genel Çalışma Raporu” düzenlenerek Maliye Bakanına sunulur.
Genel çalışma raporu; genel çalışma planına paralel olarak hazırlanır. Ayrıca matrah ve matrah farklarına ait bilgiler de gösterilmek suretiyle, genel çalışma planının ne nispette gerçekleştirilmiş olduğu tahlil ve kıyaslamalar yapılarak belirtilir. Aramalı incelemeler, önemli olaylar, etüdler ve diğer çalışmalar hakkında da ayrıca açıklamalar yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Turne Talimatı ve Programları
Turne Esası
Madde 63- Hesap Uzmanlarının geçici inceleme yerlerindeki çalışmaları turne esasına göre yürütülür.
İş hacmine göre kadrosu yetersiz bulunan devamlı inceleme yerlerinde de ayrıca turne esası uygulanabilir.
Turne Bölgeleri
Madde 64- Turne esasının uygulanması bakımından Türkiye 3 bölgeye ayrılır. Bölgelere dahil edilecek yerler Bakanlıkça tayin olunur.
Turne Yerleri
Madde 65- Turne yerleri, Hesap Uzmanlarının turne bölgeleri içinde inceleme yapacakları yerlerdir.
Turne yerleri, HUK Başkanı veya Planlama Komitesince, iş hacmine ve inceleme bakımından arzettikleri önem ve özelliklere göre, turne esasının her yıl, iki yılda bir, üç yılda bir ve lüzum görüldüğü zamanlarda uygulanacağı inceleme yerleri olmak üzere sınıflandırılır.
Bu yerler tek başına bir vilayet veya kaza merkezi olabileceği gibi, kazalarıyla beraber bir vilayet veya civar vilayet veya kazalardan toplu bir bölge olarak da tespit olunabilir.
Turne Süreleri
Madde 66- Turne süreleri, Hesap Uzmanlarının kıdemleri ve iş durumları gözönünde bulundurularak, Maliye Bakanı tarafından tespit edilir.
Turne Zamanı
Madde 67- Turne zamanları, bölgelerin iklim ve iktisadi faaliyet şartları nazara alınarak tayin olunur.
Turne Talimatı ve Turne Programları
Madde 68- Bir çalışma döneminde, HUK Başkanının, devamlı ve geçici inceleme yerlerindeki çalışmalarla ilgili genel ve belli bir turne yeri ile ilgili özel emirleri, turne talimatını meydana getirir.
Turne talimatına turne programları eklenir. Turne programları, turne yapılacak inceleme yerlerine ait iş programlarıdır. Bu programlarda, turne yerleri, buralara gönderilecek Hesap Uzmanı sayısı, iş hacmi, turne zamanı, önceki turnelerin çalışma sonuçları, yapılacak özel incelemelerle ilgili bilgiler yer alır.
Hazırlanan turne programları, Hesap Uzmanlarına tebliğ olunur.
İnceleme Yeri Dosyaları ve Kartları
Madde 69- Devamlı ve geçici inceleme yerleri için HUK Başkanlığında ayrı ayrı “İnceleme Yeri Dosyası ve Kartı” tutulur. Bu dosyalarda çalışma planları, inceleme yerlerindeki Grup veya Ekipler tarafından gönderilen çalışma raporları, bu yerlerin inceleme durumları ile ilgili olarak mali ve iktisadi yönlerden yaptırılacak özel incelemelere ait raporlar ve monografik mahiyetteki etüdler sistemli bir surette muhafaza edilir. İnceleme dosya ve kartlarının şekli ve ihtiva edeceği bilgiler Başkanlıkça belirtilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çalışma Organizasyonu
Genel Esas
Madde 70- Hesap Uzmanları, Gruplar, Ekipler, Komisyonlar halinde doğrudan doğruya HUK Başkanlığına bağlı olarak çalışırlar.
Gruplar
Madde 71- Grup, bir Grup Başkanına bağlı olarak, devamlı inceleme yerlerinde teşkil edilen çalışma ünitesidir.
Grup Başkanı ve Gruba dahil Hesap Uzmanları HUK Başkanlığınca belirtilir.
Başkanlıkça, iş hacmi geniş olan yerlerde Grup Başkanına yardım etmek üzere, Gruba dahil Uzmanlar arasından seçilecek bir veya daha fazla yardımcı verilebilir.
Gereken hallerde, aynı inceleme yerinde birden fazla Grup veya Ekip kurulabilir.
Grup Başkanının Görevleri
Madde 72- Grup Başkanı, Grubun faaliyetini aşağıdaki esaslar dairesinde düzenlemek, yönetmek ve yürütmekle görevlidir:
a) Genel çalışma planına mütenazır olarak ve HUK Başkanlığınca tespit edilecek esaslar dairesinde “Grup Çalışma Planı”nın hazırlanması ve bu plana göre incelemelerin tertiplenmesi,
b) İşlerin dağıtımı (Vergi incelemeleri ve diğer çalışmalara ait işleri Gruba dahil Hesap Uzmanlarına dağıtmak),
c) İşlerin takibi (Gruba dahil Hesap Uzmanları ile devamlı temaslar ve muntazam toplantılar yapmak, çalışmalara ait kayıtları ve istatistik fişlerini gözönünde tutmak suretiyle işlerin düzenli, ahenkli ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak),
d) Grup istatistiklerinin düzenlenmesi (Hesap Uzmanlarının verecekleri istatistik fişlerine dayanarak Grup faaliyetine ait istatistikleri çıkarmak ve HUK Başkanlığına bildirmek),
e) Grup çalışma raporunun düzenlenmesi (Grup istatistiklerine ve diğer verilere dayanarak HUK Başkanlığınca tespit edilecek esaslar dairesinde çalışma dönemleri sonunda çalışma raporunu hazırlamak ve HUK Başkanlığına bildirmek),
f) İncelenen mükellefler listesinin düzenlenmesi (Bu liste, Grup çalışma raporuna 2 örnek olarak eklenir. Listede; sıra sayısı, mükellef adı, vergi dairesi ve hesap sayısı, beyan olunan matrah, varsa fark ve sonuçlar hakkındaki sair düşünceler gösterilir. Rapora bağlanamamış olan incelemelerde sonuçlar yazılmaz, bunun sebepleri gösterilir)
g) Grubun temsil edilmesi (Mali ve idari teşkilat ve diğer teşekküllerle iş münasebetlerini düzenlemek ve Grubu temsil etmek),
h) Büro işlerinin yürütülmesi (Mükellef bordrolarının alınmasını, geçici inceleme yerlerinde turneye çıkılmadan evvel bunların hazırlanmasını, inceleme raporlarının daktilo edilmesini ve sevkini sağlamak; Grup çalışmaları ile ilgili büro ve diğer işleri düzenleyip takip etmek),
i) Hesap Uzmanlarının çalışma durumlarını, tavır ve hareketlerini takip etmek ve HUK Başkanlığına bilgi vermek.
Ekipler ve Komisyonlar
Madde 73- Grup teşkil edilmeyen yerlerdeki Hesap Uzmanı topluluğuna Ekip denir. Ekiplerde işlerin düzenlenmesi ve yürütülmesi Ekip kıdemlisi tarafından sağlanır. Ekip kıdemlisi, Grup Başkanlıklarına ait görevleri yerine getirir.
Gruplar veya Ekipler içinde veya dışında, belli bir konu üzerinde inceleme veya soruşturma yapmakla görevlendirilen birden fazla Hesap Uzmanı, bir Komisyon teşkil ederler.
Komisyon çalışmaları Hesap Uzmanları tarafından birlikte yürütülür. Komisyona kıdemli Hesap Uzmanı başkanlık eder.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İşletmelerde Vergi İncelemeleri
Genel Esas
Madde 74- İşletmelerde vergi incelemesi, iş programlarına ve HUK Başkanlığının özel talimatına uygun olarak, genel revizyon esasları dairesinde tam inceleme, sınırlı inceleme, toplu inceleme, ihtisas incelemesi ve kayıt nizamı kontrolü usulleriyle yapılır.
Vergi incelemelerinde, işletmenin tabi olduğu çeşitli vergiler ayrı ayrı göz önünde tutulur.
Tam İnceleme
Madde 75- Tam inceleme; vergi inceleme tekniğine göre yapılan ve bütün inceleme safhalarını içine alan esas inceleme şeklidir.
Sınırlı İnceleme
Madde 76- Sınırlı incelemeler; gelir, kurumlar ve gider vergilerine ait beyannamelerde gösterilen ticari veya mesleki kazançlar ve gider vergileri matrahları hakkında genel bir fikir ve kanaat edinmek; mümkün olduğu kadar fazla mükellefle temas etmek, mükellefleri vergi ödevleri bakımından aydınlatmak, uyarmak ve nihayet tam vergi incelemesine tabi tutulması gerekenleri ayırt etmek maksadıyla, işletmelerde veya mükellefler nezdinde, yapılan kısa ve süratli incelemelerdir.
Grup veya Ekip çalışmalarında, sınırlı incelemeleri yapacak Hesap Uzmanlarını, bu incelemelerin zamanını ve süresini, çalışma programlarına uygun olarak, Grup Başkanlıkları veya Ekip Kıdemlileri tayin ederler.
Sınırlı İnceleme Raporu
Madde 77- Sınırlı inceleme sonuçları bir raporda gösterilir. Raporlar, bu incelemelere mahsus basılı formülerlerin doldurulması suretiyle düzenlenir.
Sınırlı İnceleme Sonuçları
Madde 78- Sınırlı inceleme raporları vergi dairelerine gönderilmez ve mükelleflere verilmez.
Sınırlı inceleme sonunda beyan tatmin edici bulunmazsa, bu inceleme ile ilgili işletme veya mükellef nezdinde tam vergi incelemesi yapılır.
Toplu İncelemeler
Madde 79- Toplu incelemeler, Hesap Uzmanları veya Hesap Uzmanı Ekipleri tarafından, aşağıdaki esaslara göre yapılan incelemelerdir:
a) Belirli bir mal veya hizmetle ilgili ve birbirine bağlı işlemlerin muhtelif safhalarının bir arada incelenmesi,
b) Belirli bir iş, meslek ve sanat kolunun toplu olarak incelemeye tabi tutulması,
c) Belirli bir iktisadi, mali, hukuki veya teknik konunun bağlantısı bulunan sair konularla birlikte incelenmesi,
d) Önemli ve şümullü bir olayın çeşitli yönlerden birlikte incelenmesi.
Toplu inceleme konuları, muamelelerin cereyan ettiği zamanlardaki iktisadi şartlar, bilimsel ve teknik esaslar ve konu ile ilgili kanun ve nizamlar gözönünde bulundurularak etraflı bir tarzda tayin edilir.
Toplu incelemeler, mahiyetlerine göre, iş grubundaki mal hareketleri, borsa ve piyasa şartları, normal kazanç hadleri tespit edilmek, kıyaslamalar yapılmak ve gereğinde sınırlı inceleme usulü uygulanmak suretiyle yapılır.
İhtisas İncelemeleri
Madde 80- İhtisas incelemeleri, Gruplar içinde Hesap Uzmanlarından ihtisas Ekipleri teşkili suretiyle, bu Ekiplerin belirli endüstri ve ticaret kollarına giren iktisadi faaliyet alanlarında ihtisaslaşarak, devamlı, bağlantılı ve planlı incelemeler yapmalarıdır. Devamlı inceleme yerlerindeki Grupların faaliyetleri, ihtisas incelemeleri nazara alınarak düzenlenebilir.
Kayıt Nizamı Kontrolu
Madde 81- Kayıt nizamı kontrolu; V.U.K.’nun kayıt nizamı hakkındaki hükümlerine uyulup uyulmadığını araştırmak maksadıyla yapılan kontrollerdir. Bu kontroller, belirli iş yerlerine veya işlere taallûk etmek üzere yapılır.
Kayıt nizamı kontrolünün sonuçları özel raporlar üzerinde tespit edilir. Kontrolün yapıldığı, yevmiye veya işletme defterinin münasip bir yerinde belirtilir.
Kontrol sonunda doldurulan raporlar, gereği yapılmak üzere, vergi dairelerine gönderilir.
Defter tutmak ödevinde olan şahıs ve müesseselerde yapılacak her türlü incelemeler sırasında, kayıt nizamına uyulup uyulmadığı da kontrol edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İncelenecek Vergi Beyannamelerinin Seçimi
Amaç
Madde 82- Beyannamelerin seçilmesinde amaç, iş programlarına uygun olarak, tam incelemeye tabi tutulacak beyannamelerin ayırt edilmeleri ve “İncelenecek Mükellefler Listesi”ne alınmalarıdır.
Seçimin Dayanakları
Madde 83- İncelenecek beyanname seçiminin dayanakları şunlardır:
a) Vergi dairelerindeki mükellef kartları,
b) Hesap Uzmanları Bürolarındaki mükellef kartları,
c) İzlenecek mükellefler kartları,
d) Vergi daireleri ve Hesap Uzmanları Bürolarındaki mükellef dosyaları,
e) İstihbarat arşivinden alınacak bilgiler,
f) Genel mükellef bordroları,
g) Sınırlı inceleme ve toplu inceleme, kayıt nizamı kontrolü sonuçları.
Vergi dairelerinde tutulan mükellef kartlarından ayrı olarak, Gelir, Kurumlar ve Gider Vergileri mükelleflerine ait inceleme durumlarını göstermek üzere, Hesap Uzmanları Bürosu bulunan yerlerde özel kartlar düzenlenir.
İzlenecek mükellefler kartları, vergi durumları bakımından devamlı bir gözlem ve denetleme altında tutulmaları gerekli bulunan mükellefler hakkında tutulan özel kartlardır. Haklarında “Takip Edilecek Mükellefler Kartı” açılacak mükellefler, vergi inceleme raporları ve diğer kaynaklardan elde edilecek bilgi ve kanaata dayanılarak, Grup Başkanları tarafından tespit edilir ve kartlar gizli olarak saklanır. Açılacak bu kartın uygun bir yerine Grup Başkanının parafı konur.
Yapılacak vergi incelemeleri sonunda takip sebebi ortadan kalkan mükelleflere ait kartlara bu husus işaret olunur.
Geçici inceleme yerlerinde faaliyette bulunan ve adlarına takip edilecek mükellefler kartı açılması gereken mükelleflere ait kartlar, Kurul Başkanlığında saklanır.
Ekip Kıdemlileri tarafından haklarında takip edilecek mükellefler kartı açılmasına lüzum görülen mükelleflerin adları ile karta geçirilecek bilgileri ihtiva eden bir liste, faaliyet raporuna bağlanarak Başkanlığa sunulur.
Seçmede Sıra
Madde 84- Beyannamelerin seçilmesinde esas itibariyle, aşağıdaki sıra takip olunur.
1. Haklarında takip edilecek mükellefler kartı açılanlara ait beyannameler,
2. Bir evvelki incelemede kaçakçılık yaptıkları tespit olunan veya önemli kusurları bulunanlara ait beyannameler,
3. Vergi durumları şüpheli olanlara ait beyannameler (Sınırlı incelemelerde haklarında müspet kanaata varılamayan veya toplu incelemelerde edinilen bilgilere göre durumları şüpheli bulunanlar gibi),
4. Kurum tasfiye beyannameleri ve Hesap Uzmanları tarafından incelenmesi gereken Veraset Vergisi beyannameleri,
5. Bir evvelki yılın incelenecek beyannameler listesine girmiş olmakla beraber o yıl incelenemeyen beyannameler,
6. Vergi dairelerindeki mükellef dosyalarında yapılan ayıklamalar,
7. Yukarıdakiler dışında kalıp da sondaj usulüne göre ayırt edilenler.
İhbarlı olaylardan ciddi ve önemli bulunanlar, seçme sırasına bakılmaksızın, öncelikle ve derhal incelemeye tabi tutulurlar. Diğer ihbarlı olaylar mahiyetine göre sıralamaya tabi tutulurlar.
HUK Başkanlığınca incelenmesi istenen beyannameler de, mahiyetlerine göre seçme sırasına bakılmaksızın, incelemeye tabi tutulur.
Sondaj usulüne göre seçmede sondaj sırası, müteakip yıllara mükellef sırası değiştirilmek suretiyle uygulanır.
Seçmenin Yapılması
Madde 85- Beyannameler devamlı inceleme yerlerinde Gruptan seçilecek Uzmanlarca, geçici inceleme yerlerinde ise Ekip Kıdemlisi tarafından bizzat veya Uzmanların yardımı ile seçilir.
Mükellef dosyaları üzerinde seçme çalışmaları vergi dairelerinde, diğer seçme çalışmaları ise Hesap Uzmanları Bürolarında yapılır.
Bu çalışmalarda ayrılan beyannameler için özel fişler düzenlenir. Bu fişlerde seçme sebepleri gösterilir.
Seçim sırasında rastlanan, vergi dairelerinin düzeni ve muameleleriyle ilgili konularla vergi beyannamelerine veya eklerine ait yanlışlar, önemine göre, Kurul Başkanlığına, Grup veya Ekip Başkanlıklarına ve vergi dairelerine duyurulur.
İncelenecek Mükellefler Listesi
Madde 86- İncelemeye tabi tutulmasına lüzum görülen beyannameler, yukarıdaki maddelerde belirtilen esaslara göre ayırt edildikten sonra, örneğine uygun olarak düzenlenecek “İncelenecek Mükellefler Listesi”ne kaydedilirler.
Beyanname seçiminde bu listeler gözönünde bulundurulur.
Geçici inceleme yerlerindeki turne Ekiplerince düzenlenen “İncelenecek Mükellefler Listesi”nin bir örneği, çalışma raporu ile birlikte, HUK Başkanlığına gönderilir.
ALTINCI BÖLÜM
Danışma Komisyonu
Amaç
Madde 87- Danışma Komisyonunun kurulmasında amaç, vergi hukukunda ve vergi incelemelerinde karşılaşılan prensip meseleleri hakkında mütalâa beyan etmek, pratikte Hesap Uzmanları arasında görüş birliğini sağlamak ve Bakanlığın bu konulardaki uygulamalara yön vermesine yardımcı olmaktır.
Kuruluş
Madde 88- Danışma Komisyonu bir başkan ile 20 Hesap Uzmanından kurulur. Komisyon Başkanını HUK Başkanı seçer.
Müşavir Hesap Uzmanları, Komisyonun daimi üyeleridir. Diğer üyeler HUK Başkanı tarafından seçilir. Üyeler, Komisyon Başkanı’nın teklifi üzerine HUK Başkanınca belirtilir.
Danışma Komisyonu Başkanının Görevleri
Madde 89- Danışma Komisyonu Başkanı’nın görevleri şunlardır.
a) Toplantı gündemini hazırlamak ve Komisyon üyelerine bildirmek,
b) Toplantıları yönetmek,
c) Komisyon kararlarını yazdırmak ve HUK Başkanlığına göndermek.
Danışma Komisyonu Başkanının görevlerinin yapılmasında, ilgili Grup gereken yardımlarda bulunur.
Toplantılar
Madde 90- Komisyon acele haller dışında haftada bir defadan fazla toplanmaz.
Komisyon üyelerinin toplantılara katılmaları mecburidir.
Komisyon, üye sayısının en az dörtte üçü ile toplanır. Kararlar çoğunlukla alınır. Oyların eşitliği halinde Başkanın katıldığı görüş kabul edilmiş sayılır.
Üye olmayan Hesap Uzmanlarınca Komisyona getirilen konuların görüşülmesine bu Hesap Uzmanları da katılır ve kararda oylarını kullanırlar.
Konuyu Komisyona getiren ve Komisyon üyesi olan diğer Hesap Uzmanları, görüşülecek konuyu önceden gereği gibi incelerler ve bu suretle toplantıya hazırlıklı olarak katılırlar.
Raportörler
Madde 91- Toplantılarda görüşülen konuların belirli bir yönden veya çeşitli yönlerden derinliğine incelenmesi, kararların kaleme alınması ile meşgul olmak üzere, bir veya birkaç Hesap Uzmanı, Komisyonca raportör olarak seçilir.
Bir konunun incelenmesiyle görevlendirilen raportörler, inceleme sonuçlarını toplantılarda izah ederler.
Komisyona Getirilen Meseleler
Madde 92- Komisyonca incelenerek karara bağlanacak konular, Komisyonun kuruluş amacına uyan prensip ve pratik meseleleridir.
HUK Başkanı, bu konular dışında kalan meselelerin de Danışma Komisyonunca incelenmesini isteyebilir.
Konular, Danışma Komisyonuna, HUK Başkanı veya Hesap Uzmanları tarafından getirilir. İnceleme istekleri Danışma Komisyonu Başkanına yapılır.
Komisyon Kararları
Madde 93- Danışma Komisyonu’nun görüştüğü ve incelediği konular hakkındaki mütalaaları, gerekçeli bir kararla belli edilir.
Bu kararlara, Komisyonca kabul edilmemiş olmakla beraber, ayrıca belirtilmesinde fayda görülen karşı görüş ve tezler de yazılır.
Kararlar yazıldıktan, raportörleri tarafından parafe edildikten ve Komisyon Başkanınca da imzalandıktan sonra HUK Başkanına gönderilir. Başkanlıkça gerekli görülen kararlar, Komisyonca yeniden incelenir.
Komisyon Kararına Uyma
Madde 94- Hesap Uzmanları, Danışma Komisyonunun HUK Başkanlığınca tasvip edilen kararlarına uymak zorundadırlar.
Maliye Bakanlığı tarafından Komisyonca karara bağlanan konularla ilgili bir mukteza tayin edilmesi halinde bu muktezaya göre hareket olunur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Hesap Uzmanının Çalışma Düzeni
Çalışma Esasları
Madde 95- Hesap Uzmanı, görevini Kanuna ve bu Yönetmeliğin hükümlerine göre; teessüs etmiş içtihatları, genel revizyon esaslarını, bilimsel görüş ve metodları gözönünde tutmak suretiyle yapar.
İdarenin Yardıma Mecbur Oluşu
Madde 96- Hesap Uzmanına, görevini yaparken, Maliye Teşkilatı, mülkiye amirleri, emniyet amir ve memurları ile kamu müesseseleri, ellerindeki bütün imkanlarla, kolaylık göstermeğe ve yardımda bulunmaya mecburdurlar
Defterdar, Vergi Dairesi Müdürü ve Malmemurları, dairelerinde çalışma yapan Hesap Uzmanlarına, Hesap Uzmanlığının sıfat ve görevine uygun bir çalışma yeri sağlamak, mükellef dosyalarını ve yaptıkları çalışmalarla ilgili diğer evrak ve vesikaları kendilerine ibraz ve tevdi etmek, gereğinde daktilo ve yardımcı memurlar tahsis etmek zorundadırlar.
Devamlı inceleme yerlerindeki her vergi dairesinde de, Hesap Uzmanları için, devamlı olarak uygun bir oda ayrılır.
Hesap Uzmanları, vergi dairelerinden mükellef beyannamelerini, dosyalarını ve gerekli gördükleri diğer evrakı, incelemek üzere, zimmet karşılığında alabilirler. Bu husustaki istekleri, vergi dairesi yetkilileri geciktirmeden yerine getirmek zorundadırlar.
İnceleme Emri
Madde 97- Yapılacak incelemeler bir inceleme emrine dayanır.
Vergi inceleme emirleri için 130 uncu maddede yazılı inceleme fişleri kullanılır.
Grup veya Ekiplere gelen yazılar üzerine yapılan havaleler de inceleme emri yerine geçer.
Çalışma Gruplarına bağlı Hesap Uzmanlarının inceleme fişlerini Grup Başkanları, turnelerde ekip halindeki çalışmalarda Ekip Kıdemlileri düzenlerler.
Turnelerde tek başına çalışan Hesap Uzmanları, inceleme fişlerini kendileri düzenlerler.
Mahalli maliye teşkilatının, Bakanlıktan geçirilmeksizin, yapacağı inceleme isteklerinin inceleme planına alınıp alınmayacağına, Grup Başkanları veya Ekip Kıdemlilerince karar verilir.
İncelemelerin İcrası
Madde 98- Hesap Uzmanları, mükellef nezdinde incelemeye başlamadan önce mükellefle bir “Ön konuşma” ve incelemenin sonunda da bir “Son konuşma” yaparlar.
Hesap Uzmanları, bu konuşmalarda mükellefe incelemenin mahiyeti, inceleme sonuçları hakkında açıklamada ve vergileme ile ilgili tavsiyelerde bulunurlar, icabında mükelleflerin sordukları hususlara dair mütalaalarını bildirirler. Aynı mükellef hakkında aynı konuda yapılacak ek incelemeler de aynı şekilde yürütülür.
Başlanan her incelemeye aralıksız devam olunur. Yalnız Grup Başkanı veya Kıdemli tarafından uygun görülen hallerde başka incelemelere geçilebilir.
İnceleme Notları
Madde 99- Hesap Uzmanları, inceleme sırasında müşahede ve tespit ettikleri hususları “İnceleme notları” olarak kaydederler. İnceleme raporlarının esas dayanağını teşkil eden inceleme notları, Hesap Uzmanlarınca saklanır. Başkanlık talimatı ile tespit edilecek bilgiler raporla birlikte, devamlı inceleme yerlerinde Gruplara tevdi olunur.
Geçici inceleme yerlerinde, bu notlar Hesap Uzmanlarının şahsi dosyalarında muhafaza edilir.
Herhangi bir sebeple tamamlanmayan ve diğer bir Hesap Uzmanına devredilen incelemelere ait notlar, işi devralan Hesap Uzmanına verilir.
Meslekten ayrılma halinde, inceleme sonuçlarının değerlenmesinde önemli olan tutanak asılları, sair her türlü belgelerin asılları ve inceleme notları HUK’a teslim edilir.
Raporlar
Madde 100- Hesap Uzmanlarının vergi incelemeleri sonuçları bir rapora bağlanır. “Vergi İnceleme Raporu” Hesap Uzmanlarının kanuni yetkilerine dayanarak yaptıkları vergi incelemelerinin ve ek incelemelerin sonuçlarını gösteren resmi bir belgedir.
Gereken hallerde, inceleme sırasında, bunun seyri hakkında Başkanlığa devamlı bilgi verilir.
Raporlar, incelemenin bitirilmesinden sonra en kısa bir zamanda yazılır.
Rapor çeşitlerini ve bunların ihtiva edeceği bilgileri HUK Başkanı belirtir. İnceleme raporları, özel olarak hazırlanmış bulunan formülerlere daktilo ile yazılır.
Vergi inceleme raporları, vergi nev’ine ve vergileme dönemine göre ayrı ayrı düzenlenir.
Rapor Örnekleri
Madde 101- İnceleme raporlarının, kaçar örnek olarak hazırlanacağı, işin gereğine göre, HUK Başkanlığının ayrıca yapacağı genelgeler ve özel yazılarla belirtilir.
Vergi İnceleme Raporlarının Verilmesi
Madde 102- Vergi inceleme raporu örneklerinden birisi raporu yazan Hesap Uzmanında kalır. Diğer örnekleri, gereği yapılmak üzere:
a) Devamlı inceleme yerlerinde Grup Başkanlıklarına,
b) Geçici inceleme yerlerinde Ekip Kıdemlilerine verilir.
Adliyece soruşturma konusu olacak raporların bir örneği Muhakemat Müdürlüğüne verilmek üzere ilgili Defterdarlığa, bir örneği de raporu yazan Hesap Uzmanı tarafından ilgili Cumhuriyet Savcılığına tevdi edilir. Defterdarlığa ve Cumhuriyet Savcılığına yazılan yazıların gün ve sayıları HUK Başkanlığına bildirilir.
Turnelerde tek başına çalışan Hesap Uzmanları raporlarını yukarıda yazılı makamlara, zimmet karşılığında kendileri verirler.
Raporların Okunması
Madde 103- Yetkili Muavinlerin yaptıkları vergi incelemelerine ait raporlarla, Kurul Başkanının veya Grup Başkanlarının gerekli göreceği Hesap Uzmanı raporları, ilgili makamlara verilmeden önce, okumaya tabi tutulur. Okuma, raporların hatasız olmaları, bunlardaki mütalaaların idari, kazai ve ilmi içtihatlara uygun bulunmaları bakımından yapılır. Geçici inceleme yerlerinde okuma işi Ekip Kıdemlileri tarafından yürütülür.
Okumanın şeklini ve kimler tarafından yapılacağını Kurul Başkanı veya Grup Başkanları belli ederler.
Başkanlığa Gönderilecek Raporlar
Madde 104- Hesap Uzmanlarınca düzenlenen raporlardan hangilerinin ne suretle Kurula gönderileceği, HUK Başkanlığınca hazırlanan genelge ve emirlerle belirtilir.
Çeşitli Çalışmalara Ait Etüd ve Raporlar
Madde 105- Hesap Uzmanlarının her türlü çalışmalarının sonuçları raporlarda toplanır ve belirtilir. Çeşitli çalışmalara ait rapor ve etüdler, 100 üncü maddede gösterilen vergi incelemeleri dışında, aşağıdaki konulara ilişkin olurlar.
Aşağıda gösterilen konuların incelenmesi sonunda ayrı ayrı rapor düzenlenir. Konu, raporun yazıldığı makamın adının altında kerre içinde gösterilir. Her konuya ait inceleme sonuçları, istatistik fiş ve tablolarında ayrı ayrı gösterilmek sureti ile değerlenir.
a) Vergi suçu incelemeleri: Bunlar çeşitli vergi suçlarına ilişkin incelemelerdir. Bu incelemelerin sonuçları “Vergi Suçu İnceleme Raporu”nda toplanır.
b) Vergi tekniği incelemeleri: Vergi beyanname incelemeleri dışında kalan, fakat Vergi Kanunları uygulamalarıyla ilgili bulunan incelemelerdir. Kayıt nizamı incelemeleri, sınırlı incelemeler, karşılık, seçim ve ayıklama incelemeleri, ilk madde indirimi, vergi ve stopaj iadeleri, servet beyanı, özel hesap dönemi, kayıt serbestliği, defter sistemleri gibi incelemeler. Bu incelemeler sonunda “Vergi Tekniği İnceleme Raporu” düzenlenir.
c) Ekonomik ve mali incelemeler: Vergi dışı alana ilişkin ekonomik ve mali kanunlar ve hükümlerin uygulanmasıyla ilgili incelemelerdir. Banka, kambiyo, yabancı sermaye, organizasyon, reorganizasyon, konsolidasyon, mali ıslahat, finansman, bütçe, işletme analizi, maliyet incelemeleri gibi... Bu incelemeler sonunda “Ekonomik İnceleme Raporu” veya “Mali İnceleme Raporu” düzenlenir.
d) Bilgi, program, istatistik çalışma ve incelemeleri: Bir inceleme yerinde yapılan programların, çalışmaların durumunu, sonucunu, bir bölgenin ekonomik ve mali durumunu belirtmek üzere yapılan incelemelerdir. Bu incelemeler sonunda “Bilgi Raporu”, ”Program Raporu” veya “İstatistik Raporu” düzenlenir. Bir Grup veya Ekibin “Çalışma Programı”, “Çalışma Raporu” da bu bölüm inceleme sonuçları arasında yer alır.
e) Bilim çalışma ve incelemeleri: Yerli veya yabancı memleketlere ait Vergi Kanunları ve uygulamaları, diğer mali ve iktisadi konular üzerinde yapılan etüd ve araştırmalar, tercümeler, konferanslar. Bu incelemeler sonunda “Bilim Raporu” düzenlenir.
f) Görüş ve önerme çalışma ve incelemeleri: Vergi hukuku, revizyon, muhasebe konularında bir kanun hükmünün, bir prensibin olaylar karşısında aldığı veya alacağı şeklin analizi, izahı ve bu konudaki önermelerdir. Bu incelemeler sonunda “Görüş ve Önerme Raporu” hazırlanır.
g) Ön tasarı, tasarı hazırlama çalışma ve incelemeleri: Çeşitli konularda, kanun, tüzük, yönetmelik, genelgeler hazırlamak üzere yapılan incelemelerdir. Bu incelemeler sonunda “Ön Tasarı Raporu” veya “Tasarı Raporu” hazırlanır.
h) Soruşturma ve bilirkişi çalışma ve incelemeleri: İlgili makamlar tarafından yetkili kılınmak suretiyle soruşturma ve bilirkişi çalışma ve incelemeleri yapılır. Bu çalışmalar sonunda “Soruşturma Raporu” veya “Bilirkişi Raporu” düzenlenir.
i) Müteferrik çalışma ve incelemeler: Yukarıda sayılanlar dışında kalan konular, müteferrik çalışma ve incelemelerdir. Bu incelemeler sonunda “Müteferrik İnceleme Raporu” düzenlenir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Haberleşme Düzeni
Bakanlıklarla Haberleşme
Madde 106- Hesap Uzmanları, Maliye Bakanlığı ve diğer Bakanlıkların merkez teşkilatı ile olan haberleşmelerini HUK Başkanlığı kanalıyla yaparlar.
Haberleşme, acele olmayan hallerde yazı ile; acele fakat gizli olmayan işlerde telgrafla yapılır.
Başkanlık tarafından telgrafla sorulan veya telgrafla cevap verilmesi istenilen hususlara telgrafla, yazı ile sorulan hususlara ise yazı ile cevap verilir.
Telgraflarda saygı kelime ve cümleleri kullanılmaz.
(HUK-Ankara) ifadesi, haberleşmelerde Kurulun tescil edilmiş kısa adresidir.
Haberleşme Kayıtları
Madde 107- Hesap Uzmanları, kendilerine gelen yazılarla, gönderdikleri veya tevdi ettikleri yazı, rapor ve etüdler için örneğine uygun olarak “Gelen-Giden Kağıtlar Defteri”, “Raporlar Defteri”, “PTT Zimmet Defteri” ve gerekli başka defterleri tutarlar. Bu defterlerin ihtiva edeceği bilgiler ve kullanılış şekilleri Başkanlıkça belirtilir.
Haberleşme ve İnceleme Raporlarında Sayı Esası
Madde 108- Hesap Uzmanları, haberleşme yazılarında, yazı sayılarının başına meslek kıdem sıra sayılarını koyarlar. Yazıların sayılanmasında her takvim yılı başında yeniden başlamak üzere, biri genel diğeri özel iki sayı kullanırlar.
Sayılamada meslek sıra sayısından sonra, ilkin genel sayı yazılır ve yılbaşında birden başlayarak devam eder.
Genel sayının sağına bir tire ve ondan sonra da özel sayı konur.
Özel sayı iki çeşit olup, HUK Başkanlığı ile yapılan haberleşmeler için ayrı ve bunun dışında kalan makamlar ve kişilerle yapılan haberleşmeler için ayrı olmak üzere, yıl başlarında birden başlayarak devam ettirilir.
Hesap Uzmanları tarafından hazırlanan her türlü etüd ve raporlar için de meslek kıdem sayı sırasından sonra biri genel, diğeri özel olmak üzere iki sayı kullanılır.
Genel sayı, Hesap Uzmanının mesleğe girdiği tarihten itibaren ayrılıncaya kadar (1) den başlamak ve takvim yılı başlarında, değiştirilmemek üzere devam ettirilir. Genel sayının sağına bir tireden sonra, her takvim yılı başında başlayıp bu yıl sonunda sona eren, bir özel sayı konur.
Hesap Uzmanlarının Dosyaları
Madde 109- Hesap Uzmanları aldıkları yazıları, genelgeleri, gönderdikleri yazı ve raporların örneklerini sınıflandırarak düzenli bir şekilde saklarlar. Bunun için aşağıda gösterilen dosyaları tutarlar.
a) Genel Tebliğler dosyası (Genel Tebliğler ve bu mahiyetteki Bakanlık yazıları, ilgili servisler itibariyle tasnifli olarak, bu dosyada saklanır.)
b) Başkanlık Genelgeleri (Bu dosyada Başkanlıktan gönderilen Genelgeler saklanır.)
c) Vergi İnceleme Raporları Dosyası (Vergi İncelemeleri dolayısıyla gönderilen ve gelen yazılar da bu dosyada saklanabilir.)
d) Başkanlıktan gelen ve Başkanlığa gönderilen yazılar dosyası,
e) Diğer yerlerden gelen ve diğer yerlere gönderilen yazılar dosyası,
f) Çalışma ve İstihkak Cetvelleri ve İstatistik Fişleri dosyası.
DOKUZUNCU BÖLÜM
HUK İstatistik Sistemi
Amaç
Madde 110- Hesap Uzmanlarının meşgul oldukları vergi incelemeleri ve diğer çalışmalara ait rakamla ifade olunan mütecanis ve tipik bilgileri muayyen bir sistem içinde toplamak, bu inceleme ve çalışmalar ile ilgili HUK faaliyetlerinin seyrini ve gelişmesini tespit, takip etmek, yorumlamak ve değerlemek maksadıyla HUK’da istatistikler tutulur.
Sistemin Yapısı
Madde 111- İstatistikler takvim yılı itibariyle tutulur. HUK istatistikleri esas itibariyle Hesap Uzmanları tarafından düzenlenen “Hesap Uzmanı Aylık İstatistik Fişleri”nden çıkarılır.
İstatistik fişlerinin içindekiler, Grup ve Ekip halindeki çalışmalarda, Grup ve Ekiplerde her ay düzenlenerek Kurul Başkanlığına gönderilen “Genel İstatistik Cetvelleri”nde toplanır.
Çalışmaları geniş olan Gruplarda, istatistik fişlerindeki bilgilerin genel istatistik cetveline geçirilmesinde ayrıca “Döküm Cetvelleri” kullanılır.
Kurul Başkanlığınca, genel istatistik cetvellerindeki bilgiler birleştirilerek “Kurul Genel İstatistik Tablosu” düzenlenir.
İstatistikler her iş ve vergi çeşidini ayrı ayrı gösterecek şekilde hazırlanır. İstatistiğe matrah ve sair rakamların safi tutarları alınır.
Sistemin Yürütülmesi
Madde 112- HUK istatistik düzeninin gerektirdiği formülerlerin şekil ve muhtevası Başkanlıkça tayin edilir.
HUK İstatistik sisteminin yürütülmesinde uyulacak esasları Başkanlık belli eder.
İstatistik İcmal Cetveli ve Genel İstatistik Tablosu
Madde 113- Kurul genel istatistik tablosu, Kurulun bir aydaki ve bir yıldaki çalışma durumunu özetleyen tablodur.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çalışma ve İstihkak Düzeni
BİRİNCİ BÖLÜM
Hesap Uzmanlarının Çalışma Durumu
Bölge Merkezi ve Çalışma Yeri
Madde 114- Her Hesap Uzmanının bölge merkezi ve çalışma yeri, Bakanlıkça belli edilerek, kendisine yazı ile bildirilir.
İşe Başlama ve İşten Ayrılma
Madde 115- Her Hesap Uzmanı aldığı emir gereğince bir yerden diğer bir yere gidişini hareketinden önce, gidilmesi bildirilen yere varışını da o yere vardıktan sonra Grup Başkanına veya Ekip Kıdemlisine, Grup veya Ekip bulunmayan yerlerde ise HUK Başkanlığına bildirilir.
Grup Başkanları veya Ekip Kıdemlileri, Hesap Uzmanlarının Grup veya Ekiplere katılma ve ayrılmalarını, Grup veya Ekip halinde gidilen geçici inceleme yerlerine varışı ve bu yerlerden ayrılışı her Uzman için ayrı ayrı yazılarla HUK Başkanlığına bildirirler.
İzin ve Hastalık Halleri
Madde 116- Hesap Uzmanları, Başkanlıktan izin almadan, çalışma yerlerinden ayrılamazlar.
İzin verilmesi halinde, iznin hangi tarihten itibaren kullanılmaya başlanıldığı ve göreve hangi tarihte dönüldüğü, Grup ve Ekiplerce HUK Başkanlığına bildirilir.
Hastalık sebebiyle işten ayrılmalar da, bağlı bulunulan Grup veya Ekibe bildirilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yolluk ve Diğer Gider Karşılığı Yapılacak Ödemeler
Madde 117- (12.07.2005 gün ve 25873 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 4. maddesiyle değişik madde) Hesap Uzmanlarının yolluk ve diğer giderleri “Yolluk ve Diğer Giderler Karşılığı Ödenecek Paralara İlişkin Talep Formu” ile yapılır. İki nüsha olarak düzenlenen formun bir nüshası paranın çekileceği saymanlık müdürlüğüne verilir. Diğer nüshası ise hakediş belgeleri ile birlikte en geç bir sonraki ayın ilk haftasında Kurul Başkanlığına gönderilir.
Kredi Cüzdanı
Madde 118- (12.07.2005 gün ve 25873 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 5. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır)
Çek Karnesi
Madde 119- (12.07.2005 gün ve 25873 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 5. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır)
Kredi Cüzdanı İle Çeklerin Kullanılmasında Dikkat Edilecek Hususlar
Madde 120- (12.07.2005 gün ve 25873 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 5. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır)
Kredi Cüzdanının Veya Çeklerin Kaybedilmesi
Madde 121- (12.07.2005 gün ve 25873 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğin 5. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İstihkaklar
İstihkak Nevileri
Madde 122- Hesap Uzmanlarının istihkakları, maaş, çocuk zammı, yolluk ve diğer kanuni gider karşılıklarıyla, ödeneklerdir.
Bölge merkezleri dışındaki yerlere çalışmaya gönderilen Hesap Uzmanlarına, yürürlükteki kanunlara göre yolluk verilir.
İstihkakın Hesaplanması ve Alınması
Madde 123- Hesap Uzmanları, maaşları ile birlikte bir ay içinde tahakkuk edebilecek diğer istihkaklarını avans olarak ay başlarında alabilirler.
Bir ayda çekilen paranın o ay içinde tahakkuk eden istihkaktan fazla olduğu anlaşılırsa, fazla para, ayın sonuncu gününe kadar malsandığına yatırılır. Alınacak makbuz istihkak cetveli ile birlikte HUK Başkanlığına gönderilir.
Bir aydan diğer aya borç devredilemez.
Çalışma ve İstihkak Cetveli
Madde 124- Hesap Uzmanlarının aylık çalışma ve istihkak durumları, HUK Başkanlığının talimatına uygun şekilde düzenlenecek formülerlerde gösterilir.
Çalışma ve İstihkak Cetvelinin Başkanlığa Gönderilmesi
Madde 125- Çalışma ve istihkak cetvellerine her mali yıl başından itibaren bir sıra numarası verilir. Bir aya ait cetvel, ertesi ayın beşinci gününe kadar, posta ile HUK Başkanlığına gönderilir.
Cetvellerin Grup ve Ekiplerce belirtilen süre içinde, toplu halde gönderilmesi caizdir.
Yolluk Bildirimi
Madde 126- Her ay tahakkuk eden gündelikler ile yol ve taşıt giderleri için örneğine uygun bir bildirim düzenlenir ve çalışma ve istihkak cetveli ile birlikte Kurul Başkanlığına gönderilir.
Müteferrik giderler için de ayrı bir bildirim düzenlenir.
BEŞİNCİ KISIM
Devamlı İnceleme Yerlerinde Büro İşleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellef Bordroları ve İnceleme Dilekleri
Genel Mükellef Bordroları
Madde 127- Devamlı inceleme yerlerinde bulunan vergi daireleri, her yıl, geçmiş takvim yılına ait Gelir, Kurumlar ve Gider Vergileri mükelleflerini “Genel Mükellef Bordroları” ile, Haziran ayı sonuna kadar, bölgelerindeki Grup Başkanlıklarına bildirirler. Bunlar dışında kalan vergi daireleri “Genel Mükellef Bordroları”nı bölgelerinde inceleme yapacak Ekip Kıdemlisi veya Hesap Uzmanına verirler.
Özel İnceleme Dilekleri
Madde 128- Yabancı bir memlekete gitme, ihbar ve benzeri diğer sebeplerle, hesaplarının derhal incelenmesine zaruret görülenler ve incelemeye tabi Veraset ve İntikal Vergisi olayları “Özel İnceleme Dilekleri” ile bildirilir.
Özel inceleme dilekleri, düzenlenmelerinden sonra, Hesap Uzmanları Gruplarına veya Ekiplere tevdi olunur.
Mahalli maliye teşkilatı bu bölüm hükümlerini, HUK Başkanlığının müsaadesini almadan, değişik şekilde uygulayamazlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Büro İşlem ve Kayıtları
Mükellef Kartları
Madde 129-Hesap Uzmanlarınca vergi incelemesine tabi tutulmuş olan işletmeler ve şahıslar için, Hesap Uzmanları Kurulunda ve Gruplarda, örneğine göre birer “Mükellef Kartı” düzenlenir. Bu kartlar ticaret, sanat ve meslek gruplarına göre, alfabetik olarak sınıflandırılır ve kartotekslerde muhafaza edilir.
İnceleme Fişi
Madde 130- Vergi incelemeleri ve sınırlı incelemeler için örneğine göre ayrı “İnceleme Fişleri” kullanılır.
Her Hesap Uzmanı için, kıdem tablosundaki sıra numarasına göre, ayrı bir fiş serisi tutulur.
İnceleme fişi iki nüsha düzenlenir. Bunlardan birincisini Hesap Uzmanı muhafaza eder. İkincisi büroda kalır. Büroda kalan nüsha tarihlenir ve Hesap Uzmanına imza ettirilir. Bu imza zimmet kaydı yerine geçer.
İnceleme Durum Cetveli
Madde 131- Hesap Uzmanlarının faaliyetlerini belli etmek ve izlemek amacıyla, Gruplarca her Uzman için, takvim yılı itibariyle, örneğine uygun “ İnceleme Durum Cetvelleri” tutulur.
Raporların Verilmesi
Madde 132- Vergi incelemelerine ait raporlar, inceleme fişi ile birlikte çıkarılan ve bu fişe ekli olan “Rapor Verme Fişi” ile Gruba ya da Ekibe verilirler.
Raporların Gruba ya da Ekibe verilmesi sırasında, Hesap Uzmanları kendilerinde mevcut inceleme fişi nüshasını, zimmet kaydı yerine geçmek üzere, Grup ya da Ekibin yetkili kılınan memuruna imza ettirirler.
Raporların Yollanması
Madde 133- Gruba verilen inceleme raporları, “Yollama Bordroları” ile ya taahhütlü olarak posta, ya da memur vasıtasıyla kapalı zarf içinde, vergi dairelerine gönderilir. Yollama bordroları örneğine uygun olarak 3 nüsha halinde düzenlenir. Bunlardan biri dip koçanı olarak saklanır, diğerleri vergi dairelerine gönderilir. Bordroların bir adedi vergi daireleri yetkilileri tarafından imzalandıktan sonra, Gruplara iade edilir. Alındı yerine geçen bu nüshalar, Gruplarca, vergi daireleri itibariyle ayrı dosyalarda muhafaza edilir. Raporların Grupta kalan nüshaları üzerine yollama bordrolarının sıra numaraları ile raporların bu bordroda aldığı sıra numarası yazılır.
Yollama bordroları vergi daireleri itibariyle sınıflandırılır ve müteselsil sıra numarası üzerinden zimmet defterine geçirilir. Zimmet defterinin numarası fişlerin dip koçanına da yazılır Yollama fişleri kayda geçirilmez.
Geçici inceleme yerlerinde raporların Ekip kıdemlisine verilmesi ve bunlar tarafından vergi daireleri veya malmemurluklarına gönderilmesinde de yukarıdaki hükümler uygulanır.
Gelen Yazılara Ait Kayıtlar
Madde 134- Grup Başkanlıklarına gelen yazıların kayıtları aşağıdaki esaslara göre yürütülür.
a) Grup Başkanlıklarına gelen yazılar büroca alınır. Aynı günde üzerlerine (zarflı olanlarda açılmadan zarfların üzerlerine) “Gelen Yazılar Defteri”nin kayıt sıra numarası ve geldiği tarih geçirildikten sonra Grup Başkanına tevdi olunur.
b) Grup Başkanı, gelen yazının mahiyetine göre, yapılacak işlemi yazı ile belirtir.
c) Grup Başkanı tarafından görülen yazıların gelen yazılar defterindeki kayıtları büroca tamamlanır. Havalesi yapılanlar, zimmet karşılığında ilgililere tevdi olunur.
d) Gizli kalması gereken işlere ait yazılar hakkında, bunların özeti gizli tutulmak ve yazı ilgililere doğrudan doğruya Grup Başkanı tarafından tevdi edilmek suretiyle, yukarıdaki esaslar uygulanır. Ayrıca bu gibi işleri tespit ve takip etmek üzere, Grup Başkanı özel bir defter veya liste tutar. Bu defter ve listeler yıllar itibariyle düzenli olarak saklanır.
Hesap Uzmanlarının adlarına gelen yazılar Grup kayıtlarına geçirilmez.
Giden Yazılara Ait Kayıtlar
Madde 135- Grup Başkanlıkları tarafından gönderilecek yazılar, üzerlerine büroca dosya numaraları konulduktan sonra “Giden Yazılar Defteri” ne kaydedilir ve mahiyetlerine göre posta ile veya sair suretlerle muhataplarına gönderilir.
Kayıtların Kapatılması ve Takip Edilmesi
Madde 136- Gelen ve giden yazılar mahiyetlerine göre verilen veya alınan cevaplara ait kayıtlarla, cevapsız olan muamelelere ait yazılar da doğrudan doğruya dosyalarıyla irtibatlandırılmak suretiyle kayıtları kapatılır.
Giden yazılardan cevabı beklenenler tekit defterine, gelen yazılardan Hesap Uzmanlarına inceleme fişine bağlı olmaksızın havale edilenler ise, genel kayıtlarla irtibatlı olarak, diğer işlere ait “Hesap Uzmanları İnceleme Durumu Cetveli”ne geçirilir ve bu cetvel üzerinden takip olunur.
Gruba gelen tekitler kayda geçirilmez, sadece tekit ile ilgili muamele esas kayıtlarla irtibatlandırılmak sureti ile takip olunur.
Dosya Düzeni
Madde 137- HUK’un merkez ve bürolarının dosya sistemleri ve bunun yürütülmesinde uyulacak esaslar Başkanlıkça tayin olunur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Aramada Alınan Defter ve Vesikalar
Defter ve Vesikaların Büroya Getirilmesi
Madde 138- Vergi Usul Kanunu gereğince yapılan aramalarda bulunan defter ve vesikalar nev’ine göre zarf, paket, çuval ve sandık gibi bir kap içine konarak, bunların ağzı kapandıktan, çuval veya sandık gibi kaplar ayrıca düğümsüz bir iple bağlandıktan sonra zarf ağzı veya ipin bağlantı yeri kırmızı mum ve resmi mühürle mühürlenir. Mühürün basılı olduğu kartonda mükellefin imza veya mührü de bulunur. Bu zarf veya kaplar aramayı yapanlar tarafından Hesap Uzmanları Bürolarına getirilir.
Defter ve Vesikaların Saklanması
Madde 139- Aramada alınıp büroya getirilen defter ve vesikalar, aramayı yapan Hesap Uzmanı tarafından, incelemenin Ekip halinde yapılması halinde Ekip Kıdemlisi tarafından, çalışma odası veya bu iş için ayrılmış bir odada çelik dolaplar içinde muhafaza altında alınır. Çelik dolaplar (gerekirse odanın kapısı) düğümsüz iple bağlanmak ve ipin bağlantı yeri kırmızı mum ve resmi mühürle mühürlenmek suretiyle kapatılır. Çelik dolaplar ve odalar, inceleme dolayısıyla veya sair sebeplerle ancak defter ve belgeleri muhafaza altına alan Hesap Uzmanı tarafından açılabilir.
Geri Verme ve Kayıt Çıkarma
Madde 140- Muhafaza altına alınmış olan defter ve vesikaların inceleme sırasında mükellefe geri verilmesi veya bunlar üzerinde mükellefin kayıt çıkarması hallerinde, muhafazadaki emniyeti bozmamak üzere, gerekli tedbirler alınır ve bu işlemler her defasında tutanakla tespit olunur.
Vergi Dairesine Teslim
Madde 141- Mükellefe geri verilmeyen defter ve vesikalar, incelemenin sonunda, incelemeyi yapan Hesap Uzmanı tarafından ilgili vergi dairesine devir ve teslim edilir. Devir ve teslim edilecek defter ve vesikalar, ilkin müfredatlı bir tutanakla tespit, devir ve teslim keyfiyeti ayrı bir “Teslim Tutanağı” ile tevsik olunur.
Müfredatlı tutanak, defter ve vesikaların muhteviyat ve sayılarında herhangi bir değişiklik yapılmasını önleyecek bir tarzda düzenlenir. Defter ve vesikalar bu hususu sağlayacak surette şerhlendirilir, mühürlenir ve işaretlenir.
Teslim tutanağı, defter ve vesikaları teslim eden ve teslim alan ile devir ve teslimde hazır bulunması gerekli Vergi Dairesi Müdürü tarafından imza edilir. Teslim tutanağından birer örnek, hileli vergi suçlarına ilişkin incelemelerde, Cumhuriyet Savcılığına, Defterdarlığa (Muhakemat Müdürlüğü ya da Hazine Avukatlığı), bir örnek de mükellefe verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kurul Kitaplığı
Kitaplık Ve Yönetim Esasları
Madde 142- Kurul Başkanlığında ve devamlı inceleme yerlerinde her türlü kitap, broşür, dergi, gazete, bülten, sözlük ve süreli yayınlar, Kurul mensupları tarafından hazırlanan etüdler, Kurul Kitaplığını meydana getirir. Başkanlıkça ve Hesap Uzmanlarının kendi imkanlarıyla sağlanan eserlerle, bağış yoluyla kitaplığa mal edilen eserler, Kurulun demirbaşı mahiyetindedir.
Kitaplıktaki eserler yalnızca Hesap Uzmanları tarafından kısa süreler için imza karşılığında alınır ve belli süre sonunda geri verilir.
Kitaplık düzeni ayrıca bir yönetmelikle sağlanır.
Geçici Maddeler ve Yürürlük Hükmü
Meslek Kıdemi
Geçici Madde 1- 4709 sayılı Kanunun geçici birinci maddesi gereğince Hesap Uzmanlığına tayin edilmiş olanların meslekte kıdem sırası, maaş kıdemi esasına göre tespit ve adları buna göre meslek tablosuna kaydedilir.
Yabancı Ülkelerde Geçirilmiş Olan Sürelerin Mahsubu
Geçici Madde 2- Bu yönetmelik yürürlüğe girmeden önce yeterlik sınavından geçmiş olup herhangi bir sebeple bir yıldan az olarak yabancı ülkelere gönderilmiş bulunanların, yabancı memleketlerde geçirdikleri süreler, sonradan sınava girip başarı elde ettikleri takdirde, bir yıllık staj süresinden indirilir.
Geçici Madde 3- 39 uncu madde hükmü, yürürlüğe girdiği tarihte dış ülkelere gitmeyenlerden sınava girme hakkını kaybetmiş olanlara da uygulanır.
Geçici Madde 4- (15.12.1973 gün ve 14743 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Yönetmeliğin 2. maddesiyle eklenen madde)16 ncı maddeye göre evvelce atanmış bulunanların kıdem sırası Değişik 18 inci maddeye göre düzeltilir.
Yürürlük
Madde 143- Bu Yönetmelik onanma tarihinde, yönetmelikte yapılan değişiklikler ise Resmi Gazete de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Bu yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
Bu Yönetmeliğe aykırı hükümler kaldırılmıştır.
--------------------------------------------------------------------------------
