İŞ GÖRÜŞMESİ TAKTİKLERİ
Soru: İlanlardaki bütün özellikleri taşıdığım halde, iş görüşmesi sonrası red
cevabı alıyorum. Görüşme esnasında her şey çok pozitif görünmekte. Bunun nedeni
ne olabilir?
Yanıt: Mülakat performansınızı hemen gözden geçirmelisiniz. İş görüşmelerini
daha olumlu geçirmek için ilişikteki önerilerimize göz atın:
Sıkı bir tokalaşma. Karşı tarafın uzattığı eli çekingen bir tavırla değil,
kendinizden emin ve samimi bir üslupla sıkın. İlk izlenim çok önemlidir!
Görüşmenize geç kalmayın. Belirtilen zamandan kısa bir süre önce görüşme yerinde
olmak, rahatlamanız ve konsantre olmanız için size zaman kazandırır. Ama, size
belirtilen süreden çok önce varıp, ilgili kişiyi programı dışına çıkmaya
zorlamayın. Olumsuz bir hava yaratabilir.
Görünüşünüze özen gösterin. Mümkün olduğunca koyu bir takım elbise tercih edin,
uyumsuz giyinmeyin.
Tebessüm edin. Asık bir surat size puan kazandırmaz. Enerjik olun ve bunu
karşınızdakine yansıtın. Dik durmaya özen gösterin. Kamburu çıkmış bir oturuş
sizi yorgun ve bakımsız gösterir. Göz temasını kaçırmayın.
Hitap edeceğiniz kişinin ismini ve ünvanını mutlaka bilin. Birden çok mülakata
girebilirsiniz, size bildirilen isimleri unutmayın. Görüşmenin havasına göre,
karşı taraftan kartvizit isteyebilirsiniz.
Güçlü bir ifade. Cümleleriniz net ve anlaşılır olsun. Aralıklı ve dağınık
konuşmayın. Uzun ve karmaşık cümleler içerisinde kaybolmayın. Bu,
söylediklerinizden emin olmadığınız izlenimi verebilir. Karşı tarafın konuşması
sırasında ilgili görünün, başka bir şey ile ilgilenmeyin. Tedirgin ve heyecanlı
olsanız bile bunu belli etmemeye gayret gösterin.
İşi istediğinizi belli edin. İşin kapsamı, sorumluluklar ve detaylar konusunda
sorular sorun.
Mimiklere dikkat edin. Doğru vurgulama ve tonlama, bir ifadenin istendiği
şekilde algılanması için en önemli araçtır. Bunu iyi kullanın. Evde alıştırma
yapmak işe yarayabilir.
Bazen, her iki tarafın karşılıklı tavırlarına bağlı olarak gerilimli bir ortam
oluşabilir. Bu durumda gerilimi arttırmamak için konu değiştirmek, ofansif
olmamak ve kontrolü biraz daha elinize almak gerekebilir.
Sessizlik anı. Bazen mülakatlarda kısa bir sessizlik anı olur, siz içinizden
konuşmanızı gözden geçirirken ye da konuyu değiştirmeye hazırlanırken, karşı
taraf sizin hareket ve tavırlarını izler. Bunlar sizin hakkınızda önemli
donelerdir.
Başarılarınızdan söz edin. Aşırıya kaçmadan, sohbet arasında,
gerçekleştirdiğiniz projeler ve başarılarınızdan bahsedin. Örneğin satış
rakamları, müşteri portföyü vb bilgilerin üzerinden geçebilirsiniz. (Not: İlk
görüşmenizi İK görevlisi ile yapıyorsanız, sorulmadığı sürece teknik konulara
fazla girmeyin)
Bana kendinizden bahseder misiniz? –gibi ucu açık sorulara dikkat edin. Bunların
belirli bir cevabı olmamakla beraber, önceden tasarlayacağınız bir cevabı da
kullanabilirsiniz. Not: Cevabınızın arkasından: “Sorunuza yanıt oldu mu?” diye
teyit isteyin.
Dedikoduya dikkat! Kendi şirketiniz ye da üçüncü şahıslar hakkında sorulabilecek
sorulara dikkatli cevaplar verin, özellikle kişisel olan sorulara. Tuzak
olabilir. Ayrıca kimseyi kötüleyerek puan toplayamazsınız.
Araştırma yapın. Şirketin vizyonu, misyonu, politikaları ve pozisyonun
gerektirdikleri hakkında bilgi edinin. Böylece mülakat esnasında soracağınız
dikkatli sorularla, umduğunuzdan fazla bilgi edinme şansınız olur. İyi bir
izlenim uyandırır.
Ketum olun. İlk görüşmenin ardından, size önerilen pozisyon ile
ilgilenmiyorsanız bile bunu ifade etmeyin ve kimseye de söylemeyin. Görüşmeleri
devam ettirmeye ve sonlandırmaya gayret gösterin. Zaman kaybı olarak düşünmeyin.
Daha sonrasında işinize yarayabilir.
Görüşmeler olumlu bir havada geçmiş ve siz de işi istediğinize emin iseniz, işe
talip olduğunuzu açıkça ifade adin. Kararlı ve istekli olmak size puan
kazandırır.
Yanınızda kalem olsun. Mülakatlar esnasında çeşitli testler uygulanabilir.
Hoşnut olmasanız bile bunu belli etmeyin. Bu testler birçok işyerinde standart
uygulamalar arasındadır.
Karar vermeye hazır olun. Bazen işler o kadar hızlı ilerler ki; daha ilk
görüşmede iş teklifini alabilirsiniz. Bu durumda, sizden hemen karar vermeniz
istenebilir. Buna hazırlıklı olun. Nüfus cüzdanınız ve vesikalık fotoğrafınız da
yanınızda olsun.
Mülakatın sonunda, her ne olursa olsun teşekkür etmeyi ihmal etmeyin. Bir
sonraki mülakatın zamanını, yerini ve kiminle görüşeceğinizi sorun.
Mülakat sonrasında, mümkün ise e-mail vasıtası ile bir teşekkür notu atın. Çok
değil, 2-3 cümle yeterli. Bunun için, mülakatı yaptığınız kişinin tam adı ve
unvanını ilgili sekreter ye da görevliden alın.
Soru: Mülakatlarda aşırı heyecan yapıyor, rahat olamıyorum. Kasılıyorum. Bu
konuda ne yapabilirim?
Yanıt: Mülakatlarda heyecanlanmanız çok normal. Ancak önemli olan heyecanınıza
rağmen kendinizi doğru ve iyi bir üslupla ifade edebilmenizdir. Size tavsiyemiz,
iş görüşmesine gitmeden önce evde mutlaka alıştırma yapmanız. Hatta tecrübeli
bir profesyonelle birlikte çalışmanız sizin için çok faydalı olur. Mülakatlara
ne kadar iyi hazırlanırsanız o kadar başarılı olursunuz.
Soru: İş görüşmelerimde sürekli neden bizi tercih ettin?, Biz seninle neden
çalışmalıyız? Gibi sorulan sorularda, dikkat edilmesi gereken önemli noktalar
nedir?
Yanıt: Bu soruların temel amacı, ne ölçüde bilinçli başvuru yaptığınızı
anlayabilmektir. İşsizliğin çok yoğun olduğu, bir iş ilanına binlerce uygun yada
uygun olmayan başvurunun yapıldığı bir ortamda firmaların en çok önemsedikleri
konu; hedefi belirli, kariyer çizgisi netleşmiş, uzun erimli çalışabilecek,
istikrarlı, kararlı, gelişmeye açık elemanlarla çalışmaktır. Bu açıklamalar
ışığında bu tür sorulara yanıt vermeli; işi neden istediğinizi, kariyer
hedefinize uygunluğunu, bu işe sağlayacağınız katma değeri doğru ve etkileyici
bir ifadeyle aktarabilmelisiniz.
Soru: İş görüşmelerinde işten ayrılma nedenini açıklarken nasıl bir yol
izlenmelidir?
Yanıt: Gerçeği söylemek her zaman en doğru yoldur. Önemli olan bunu nasıl ifade
ettiğinizdir. Bu açıklamayı görüşmeye gitmeden önce kafanızda kurgulamalısınız.
Kimseyi suçlamamaya, kırıcı olmamaya dikkat etmelisiniz. Unutmayın, mülakatlarda
aynı zamanda tutarlılığınız ve kendinizi ifade ediş biçiminiz de gözlenip
değerlendirilecektir. Profesyonel iş etiğini hiç unutmadan, dedikodu yapmadan,
firmayı kötülemeden, çalışma koşullarının sizin kariyer hedefiniz, kişisel
gelişiminiz için uygun olmadığını bu durumun motivasyonunuzu olumsuz
etkilediğini profesyonele yakışır bir üslupla açıklamalısınız.
Soru: Bir iş görüşmesinde neler yapılmalı ve yapılmamalı?
Yanıt: Başarılı Bir İş Görüşmesi İçin tavsiyeler:
Kendinize güvenli ve kendiniz gibi olun. Asla rol yapmayın. İçten, samimi dürüst
bir mülakat daha etkileyicidir. Mülakat sırasında rahat olun. Olumlu düşünün.
Reddedilmekten korkmayın.
Bir iş görüşmesine gitmeden önce korku, heyecan ve endişe duyabilirsiniz. Ama
sonuçta, her şeyin gelip dayandığı nokta özgüvendir. Peki, kendinize duyduğunuz
güveni nasıl gösterirsiniz?
Rahatlayın: İçeri girmeden önce, derin nefes alın, omuzlarınızı kasmayın, rahat
bırakın ve kendinize bu mülakattan keyif alacağınızı söyleyin. Daha sonra
gülümseyerek odaya girin ve sağlam bir şekilde tokalaşın.
Olumlu düşünün: Bunun anlamı, "Bu mülakatla başa çıkamayacağım" veya "Çok
korkuyorum" gibi düşünceleri aklınızdan çıkarmaktır. Bunlar yerine, "Bu
mülakatta başarılı olacağımı biliyorum", "Benden çok etkilenecekler" ve "Bu
mülakattan keyif alacağım" şeklinde düşünmeye çalışın.
Zor soruların aklınızı karıştırmasına izin vermeyin: Kimse kendisine zayıf
yönlerinin sorulmasından hoşlanmaz. Ama aslında bu, güçlü taraflarınız hakkında
konuşmak için iyi bir fırsat sunar. Örneğin, "Sabırsız biriyim" demek yerine
"Çabuk sonuç almak isterim" diyebilirsiniz. Veya, "Çabuk sıkılırım" yerine
"Rutinler yerine yaratıcı işlerde daha başarılı olurum" şeklinde
konuşabilirsiniz.
Kendinizi ifade edin: Bir soruya cevap vermeden önce duraklamaktan kaçınmayın.
Bu, size düşünme fırsatı verir. Derin bir nefes alın ve karşınızdakinin
gözlerinin içine bakın. Derin nefes almak gevşemenize yardımcı olur. Kendinize
güvenli bir ses tonuyla konuşun.
Reddedilmeyi olumlu karşılayın: Unutmayın, başvurunuzun reddedilmesi, sizin kişi
olarak reddedildiğiniz anlamına gelmez. Her görüşmeyi tecrübe hanenize kaydedin.
Tüm soruları ve yanıtlarınızı her mülakattan sonra gözden geçirin ve
iyileştirin. Bu görüşmeden öğrendiklerinizi kullanarak bir dahaki görüşmenizi
daha etkili hale getireceğinizden emin olun.
Soru: İş görüşmelerimizdeki kıyafet seçimi, karşımızdaki kişilerde nasıl etki
bırakır?
Yanıt: İş görüşmelerinde kıyafet seçimi önemlidir. Adayın temiz, uyumlu,
profesyonele yakışır bir tarzda giyinmesi beklenir. Dış görüşünüz iş
görüşmesinde ilk imajınızı belirler ancak asıl önemli olan mülakat sürecindeki
performansınız ve davranışlarınız olacaktır.
Soru: İlk görüşme sonunda ne kadar ücret istediğimizi sorduklarında nasıl bir
cevap verilmeli? İkinci görüşmeyi beklemek daha mı uygun olur?
Yanıt: İş görüşmeleri sırasında sorulan, ücret bekletiniz hakkındaki sorulara
cevap vermenizde hiçbir sakınca yoktur. Bu sorunun ilk görüşme sonunda yada
sonraki görüşmelerde sorulmasının herhangi bir önemi yoktur, çünkü bazen
adaylara ilk iş görüşmesinin 10. dakikasında bile iş teklif edilebilir. Aksine
mutlaka “ ..........ücretin altında çalışmaya değmez” diye düşündüğünüz minimum
ücret beklentinizi iletmeniz yararınıza olacaktır. İşverenin sizi demotive
etmeyecek ücret bedelini öğrenmesi ve değerlendirmelerini bu beklentinizi göz
önüne alarak yapması iki taraf açısından hem zaman kaybetmemek adına hem de
sonradan oluşabilecek olumsuzlukları önlemek adına son derece önemlidir.
Soru: İş görüşmelerinde “şimdiye kadar niye iş bulamadın” sorusuna nasıl bir
cevap vermem gerekir?
Yanıt: İş olanakları açısından arz/talep dengesinin çok bozuk olduğu bir ortamda
sorulsa bile bu sorunun amacı sizi sıkıştırmak değildir. Özelliklerinizi, hangi
işlere başvurup, kaç yerden hangi sebeplerle reddedildiğinizi bilmeden cevap
önermemiz doğru olmasa da, kalıcı bir iş istediğinizi, istediğiniz niteliklere,
koşullara, beklentilerinize uygun bir iş teklifi çıkmadığını belirterek
durumunuzu açıklayabilirsiniz. Böyle bir yanıt, herhangi bir iş arayan değil
bilinçli, ne aradığını bilen bir profesyonel olduğunuzu gösterecektir.
Soru: Çalıştığım sektörde kendimi nasıl kanıtlamalıyım?
Yanıt: İçinde bulunduğunuz sektörün gerektirdiği tüm teknik bilgi ve becerileri
edinmenin yanında, bunları doğru zamanda, doğru yerde doğru biçimde uygulamanız,
diğer çalışanlarla uyumlu ve sinerji yakalayan bir tutum izlemeniz halinde iyi
bir profesyonel olarak kendinizi kanıtlamış olursunuz. Vazgeçilmez ve başarılı
olmanız firmaya katma değer sağlayan bir çalışan olmanıza bağlıdır.
Soru: Nasıl daha ikna edici olabilirim?
Yanıt: İş görüşmelerinde ikna edici olmaya çalışmak, o işin size uygun olduğunu,
sizin de o işe uygun olduğunuzu kanıtlamaya çalışmak yerine tamamen doğal
davranıp, "kendiniz" gibi davranmanızı öneririz. Kendinizi görüşmeyi yapan
kişiye olduğunuz gibi anlatın. İkna edici olmaya çalışırken fazladan söylenen
cümleler o iş için uygun kişi olsanız bile antipati yaratabilir. Kendinize
güvenin ve kendiniz olun, başarılı bir görüşme yapmanın yolu budur.
Soru: Yöneticiler hangi kriterlere göre seçilir?
Yanıt: Yöneticiler başarı ve bilgilerine göre seçilir. Kişinin daha önce yaptığı
işlerde kendini kanıtlamış olması, alanında bilgi sahibi olması ve bir ekip
yönetecek olgunluğa sahip olması çok önemlidir.
KARİYER DEĞİŞTİRME STRATEJİLERİ
Kariyerinizi değiştirmek için 10 strateji.
Kariyerinizde ve hayatınızda değişiklik mi yapmak istiyorsunuz? Kendinizi
geliştirmek ve çevre edinmek mi istiyorsunuz. Amerikalı İnsan Kaynakları uzmanı
Gabrielle Parkinson'un hazırladığı bu 10 strateji size yardımcı olabilir.
Geçmişte öğrendiğiniz hatalardan ders alarak bugünü yaşayın. İhtiyacınız olmayan
yada sevmediğiniz şeyleri hayatınızdan çıkarın. Hayatınız her alanında mümkün
olduğunda her şeyi sadeleştirin.
1. İşe kendinizle başlayın.
Kendinize ve hayatınıza objektif olarak bakın. Kariyerinizde ilerlemek
istediğiniz yola doğru ilerliyor musunuz? Hayatınız yolunda gidiyor mu? Kişisel
ve kariyerinizle ilgili gelişiminize devam ediyor musunuz? Sevdiğiniz işi mi
yapıyorsunuz?
2. Özkaynağınızı iş ortamında değerlendirin.
Güçlü olduğunuz yanlar ve değerleriniz neler? İş yetenekleriniz, uzmanlık
alanınız, ilişkileriniz, çevreniz, imajınız ve başarılarınızı gözden geçirin.
3. Kariyeriniz ve yaşamınıza dair bir plan yapın.
Hayattan beklentileriniz konusunda yeterince kesin ve açık mısınız? Uzun vadede
hayalleriniz neler? Hayat içindeki değerleriniz neler? Önümüzdeki 5-10 yıl
süresi içinde neler yapmak istiyorsunuz? Tüme dayalı bir yaklaşım geliştirin,
yaşam/kariyer, finans, sağlık, ruhsal gelişim, boş zamanları değerlendirme,
ilişkiler, ev hayatı, kişisel ve profesyonel gelişim konularını gözden geçirin.
Ne istediğiniz ve neye değer verdiğiniz konusunda açık olursanız daha akıllıca
adımlar atabilirsiniz.
4. Başarılarınızı takip edin.
Bilginizi ve becerilerinizi geliştirecek yeni fırsatlara açık olun. Tüm
başarılarınızı, performansınızdaki yükselişi, katıldığınız çalışmaları,
sunumlarınızın kaydını tutup takip edin.
5. Her şeyin düzenli gitmesi için çalışın.
Duygusal ve fiziksel tüm alanlarda tam bir temizliğe girişin.
6. Saygı duyduğunuz ve hayranı olduğunuz insanların hayatlarını kendinize örnek
alabilirsiniz.
Özel yaşamında ve kariyerinde başarılı insanlardan öğrenecek çok şeyiniz
olabilir. Bağlantı kurabileceğiniz örnek alınacak kimseler yada mentor bulun.
7. Yeni seçeneklere ve fırsatlara açık olun.
Yeni olasılıklara her zaman açık olun. Yeni bilgi, kaynak ve deneyimlerden
yararlanın.
8. Üretici olun, harekete geçin.
Kariyeriniz ve hayatınızla ilgili ne yapmak istediğiniz konusunda eminseniz,
harekete geçebilirsiniz. Tüm seçeneklerinizi gözden geçirin, çevre edinin, yeni
insanlarla tanışın, yeni kaynaklar araştırın.
9. Bilinçli bir şekilde çevre yapın.
Mevcut tanıdıklarınızla irtibata geçin ve yeni insanlarla tanışarak çevrenizi
genişletin. İlgi alanlarınıza ve kendinizi geliştirmek istediğiniz alanlara
odaklanın ve bu alanlardaki insanlara ulaşmak için yollar deneyin.
10. Sezgilerinize güvenin.
Sezgilerinize ve içinizden gelen ses kulak verin. Kendinize güvenin ve inanın.
Ne yapmanız gerektiğini size söyleyecektir.
